ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ഷഡ്വിംശസ്സര്ഗഃ ।
തദ്വചഃപഥ്യമക്ലീബംസാരണേനാഭിഭാഷിതമ് ।
നിശമ്യരാവണോരാജാപ്രത്യഭാഷതസാരണമ് ॥ 1 ॥
യദിമാമഭിയുംജീരംദേവഗംധർവദാനവാഃ ।
നൈവസീതാംപ്രദാസ്യാമിസർവലോകഭയാദപി ॥ 2 ॥
ത്വംതുസൌമ്യപരിത്രസ്തോഹരിഭിര്നിര്ജിതോഭൃശമ് ।
പ്രതിപ്രദാനമദ്യൈവസീതായാസ്സാധുമന്യസേ ॥ 3 ॥
കോഹിനാമസപത്നോമാംസമരേജേതുമര്ഹതി ।
ഇത്യുക്ത്വാപരുഷംവാക്യംരാവണോരാക്ഷസാധിപഃ ॥ 4 ॥
ആരുരോഹതതശ്രശീമാന് പ്രാസാദംഹിമപാംഡുരമ് ।
ബഹുതാലസമുത്സേധംരാവണോഽഥദിദൃക്ഷ്യാ ॥ 5 ॥
താഭ്യാംചരാഭ്യാംസഹിതോരാവണഃക്രോധമൂര്ഛിതഃ ।
പശ്യമാനസ്സമുദ്രംചപർവതാംശ്ചവനാനിച ॥ 6 ॥
ദദര്ശപൃഥിവീദേശംസുസംപൂര്ണംപ്ലവംഗമൈഃ ।
തദപാരമസംഖ്ഖ്യേയംവാനരാണാംമഹദ്ബലമ് ।
അലോക്യരാവണോരാജാപരിപപ്രച്ഛസാരണമ് ॥ 7 ॥
ഏഷാംവാനരമുഖ്യാനാംകേശൂരാഃകേമഹാബലാഃ ।
കേപൂർവമഭിവര്തംതേമഹോത്സാഹാസ്സമംതതഃ ॥ 8 ॥
കേഷാംശൃണോതിസുഗ്രീവഃകേവായൂഥപയൂഥപാഃ ।
സാരണാചക്ഷ്വതത്ത്വേനകേപ്രധാനാഃപ്ലവംഗമാഃ ॥ 9 ॥
സാരണോരാക്ഷസേംദ്രസ്യവചനംപരിപൃച്ഛതഃ ।
ആചചക്ഷേഽഥമുഖ്യജ്ഞോമുഖ്യാംസ്താംസ്തുവനൌകസഃ ॥ 10 ॥
ഏഷയോഽഭിമുഖോലംകാംനര്ദംസ്തിഷ്ഠതിവാനരഃ ।
യൂഥപാനാംസഹസ്രാണാംശതേനപരിവാരിതഃ ॥ 11 ॥
യസ്യഘോഷേണമഹതാസപ്രാകാരാസതോരണാ ।
ലംകാപ്രവേപതേസർവാസശൈലവനകാനനാ ॥ 12 ॥
സർവശാഖാമൃഗേംദ്രസ്യസുഗ്രീവസ്യമഹാത്മനഃ ।
ബലാഗ്രേതിഷ്ഠതേവീരോനീലോനാമൈഷയൂഥപഃ ॥ 13 ॥
ബാഹൂപ്രഗൃഹ്യയഃപദ് ഭ്യാംമഹീംഗച്ഛതിവീര്യവാന് ।
ലംകാമഭിമുഖഃക്രോധാദഭീക്ഷ്ണംചവിജൃംഭതേ ॥ 14 ॥
ഗിരിശൃംഗപ്രതീകാശഃപദ്മകിംജല്കസന്നിഭഃ ।
സ്പോടയത്യഭിസംരബ്ധോലാംഗൂലംചപുനഃപുനഃ ॥ 15 ॥
യസ്യലാംഗൂലശബ്ദേനസ്വനംതിപ്രദിശോദശ ।
ഏഷവാനരരാജേനസുഗ്രീവേണാഭിഷേചിതഃ ॥ 16 ॥
യൌവരാജ്യേഽംഗദോനാമത്വാമാഹ്വയതിസംയുഗേ ॥ 17 ॥
വാലിനസ്സദൃശഃപുത്രസ്സുഗ്രീവസ്യസദാപ്രിയഃ ।
രാഘവാര്ഥേപരാക്രാംതശ്ശക്രാര്ഥേവരുണോയഥാ ॥ 18 ॥
ഏതസ്യസാമതിസ്സർവായദ്ദൃഷ്ടാജനകാത്മജാ ।
ഹനൂമതാവേഗവതാരാഘവസ്യഹിതൈഷിണാ ॥ 19 ॥
ബഹൂനിവാനരേംദ്രാണാമേഷയൂഥാനിവീര്യവാന് ।
പരിഗൃഹ്യാഭിയാതിത്വാംസ്വേനാനീകേനമര്ദിതുമ് ॥ 20 ॥
അനുവാലിസുതസ്യാപിബലേനമഹതാഽവൃതഃ ।
വീരസ്തിഷ്ഠതിസംഗ്രാമേസേതുഹേതുരയംനലഃ ॥ 21 ॥
യേതുവിഷ്ടഭ്യഗാത്രാണിക്ഷ്വേലയംതിനദംതിച ।
ഉത്ഥായചവിജൃംഭംതേക്രോധേനഹരിപുംഗവാഃ ॥ 22 ॥
ഏതേദുഷ്പ്രസഹാഘോരാശ്ചംഡാശ്ചംഡപരാക്രമാഃ ।
അഷ്ടൌശതസഹസ്രാണിദശകോടിശതാനിച ॥ 23 ॥
യഏനമനുഗച്ഛംതിവീരാശ്ചംദനവാസിനഃ ।
ഏഷൈവാശംസതേലംകാംസ്വേനാനീകേനമര്ദിതുമ് ॥ 24 ॥
ശ്വേതോരജതസംകാശശ്ചപലോഭീമവിക്രമഃ ।
ബുദ്ധിമാന്വാനരശ്ശൂരസ്ത്രിഷുലോകേഷുവിശ്രുതഃ ॥ 25 ॥
തൂര്ണംസുഗ്രീവമാഗമ്യപുനര്ഗച്ഛതിസത്വരഃ ।
വിഭജന്വാനരീംസേനാമനീകാനിപ്രഹര്ഷയന് ॥ 26 ॥
യഃപുരാഗോമതീതീരേരമ്യംപര്യേതിപർവതമ് ।
നാമ്നാസംകോചനോനാമനാനാനഗയുതോഗിരിഃ ॥ 27 ॥
തത്രരാജ്യംപ്രശാസ്ത്യേഷകുമുദോനാമയൂഥപഃ ।
യോഽസൌശതസഹസ്രാണിസഹസ്രംപരികര്ഷതി ॥ 28 ॥
യസ്യവാലാബഹുവ്യാമാദീര്ഘലാംഗൂലമാശ്രിതാ ।
താമ്രാപീതാസ്സീതാശ്ശ്വേതാഃപ്രകീര്ണാഘോരദര്ശനാ ॥ 29 ॥
അദീനോരോഷണശ്ചംഡസ്സംഗ്രാമമഭികാങ് ക്ഷതി ।
ഏഷോഽപ്യാശംസതേലംകാംസ്വേനാനീകേനമര്ദിതുമ് ॥ 30 ॥
യസ്ത്വേഷസിംഹസംകാശഃകപിലോദീര്ഘലോചനഃ ।
നിഭൃതഃപ്രേക്ഷതേലംകാംദിധക്ഷന്നിവചക്ഷുഷാ ॥ 31 ॥
വിംധ്യംകൃഷ്ണഗിരിംസഹ്യംപർവതംചസുദര്ശനമ് ।
രാജന്സതതമധ്യാസ്തേരംഭോനാമയൂഥപഃ ॥ 32 ॥
ശതംശതസഹാസ്രാണാംത്രിംശച്ചഹരിപുംഗവാഃ ।
യമേതേവാനരാശ്ശൂരാശ്ചംഡാശ്ചംഡപരാക്രമാഃ ॥ 33 ॥
പരിവാര്യാനുഗച്ഛംതിലംകാംമര്ദിതുമോജസാ ।
യസ്തുകര്ണൌവിവൃണുതേജൃംബതേചപുനഃപുനഃ ।
നചസംവിജതേമൃത്യോര്നചയുദ്ധാദ്വിധാവതി ॥ 34 ॥
ന ച സമ്വിജതേ മൃത്യോര് ന ച യൂഥാദ് വിധാവതി ।
പ്രകംപതേ ച രോഷേന തിര്യക്ച പുനരീക്ഷതേ ॥ 35 ॥
മഹാജവോവീതഭയോരമ്യംസാല്വേയപർവതമ് ।
രാജന്സതതമധ്യാസ്തേശരഭോനാമയൂഥപഃ ॥ 36 ॥
ഏതസ്യബലിനസ്സർവേവിഹാരാനാമയൂഥപാഃ ।
രാജന് ശതസഹസ്രാണിചത്വാരിംശസ്തഥൈവച ॥ 37 ॥
രാജന് ശത സഹസ്രാണി ചത്വാരിംശത് തഥൈവ ച ।
യസ് തു മേഘ ഇവ ആകാശം മഹാന് ആവൃത്യ തിഷ്ഠതി ॥ 38 ॥
ഭേരീണാമിവസന്നാദോയസ്യൈഷശ്രൂയതേമഹാന് ।
ഘോഷശ്ശാഖാമൃഗേംദ്രാണാംസംഗ്രാമമഭികാംക്ഷിതാമ് ॥ 39 ॥
ഏഷപർവതമധ്യാസ്തേപാരിയാത്രമനുത്തമമ് ।
യുദ്ധേദുഷ്പ്രസഹോനിത്യംപനസോനാമയൂഥപഃ ॥ 40 ॥
ഏനംശതസഹസ്രാണാംശതാര്ധംപര്യുപാസതേ ।
യൂഥപായൂഥപശ്രേഷ്ഠംയേഷാംയൂഥാനിഭാഗശഃ ॥ 41 ॥
യൂഥപാ യൂഥപ ശ്രേഷ്ഠം യേഷാം യൂഥാനി ഭാഗശഃ ।
യസ് തു ഭീമാം പ്രവല്ഗംതീം ചമൂം തിഷ്ഠതി ശോഭയന് ॥ 42 ॥
ഏഷദര്ദരസംകാശോവിനതോനാമയൂഥപഃ ।
പിബംശ്ചരതിപര്ണാസാംനദീനാമുത്തമാംനദീമ് ॥ 43 ॥
ഷഷ്ടിശ്ശതസഹസ്രാണിബലമസ്യപ്ലവംഗമാഃ ॥ 44 ॥
ത്വാമാഹ്വയതിയുദ്ധായക്രോധനോനാമയൂധപഃ ।
വിക്രാംതാബലവംതശ്ചയഥായൂഥാനിഭാഗശഃ ॥ 45 ॥
യസ്തുഗൈരികവര്ണാഭംവപുഃപുഷ്യതിവാനരഃ ।
അവമത്യസദാസർവാന്വാനരാന്ബലദര്പിതാന് ॥ 46 ॥
ഗവയോനാമതേജസ്വീത്വാംക്രോധാദഭിവര്തതേ ।
ഏനംശതസഹസ്രാണിസപ്തതിഃപര്യുപാസതേ ।
ഏഷൈവാശംസതേലംകാംസ്വേനാനീകേനമര്ദിതുമ് ॥ 47 ॥
ഏതേദുഷ്പ്രസഹാഘോരാബലിനഃകാമരൂപിണഃ ।
യൂഥപായൂഥപശ്രേഷ്ഠാമേഷാംയൂഥാനിഭാഗശഃ ॥ 48 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ഷഡ്വിംശസ്സര്ഗഃ ॥
