શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ ષડ્વિંશસ્સર્ગઃ ।
તદ્વચઃપથ્યમક્લીબંસારણેનાભિભાષિતમ્ ।
નિશમ્યરાવણોરાજાપ્રત્યભાષતસારણમ્ ॥ 1 ॥
યદિમામભિયુંજીરંદેવગંધર્વદાનવાઃ ।
નૈવસીતાંપ્રદાસ્યામિસર્વલોકભયાદપિ ॥ 2 ॥
ત્વંતુસૌમ્યપરિત્રસ્તોહરિભિર્નિર્જિતોભૃશમ્ ।
પ્રતિપ્રદાનમદ્યૈવસીતાયાસ્સાધુમન્યસે ॥ 3 ॥
કોહિનામસપત્નોમાંસમરેજેતુમર્હતિ ।
ઇત્યુક્ત્વાપરુષંવાક્યંરાવણોરાક્ષસાધિપઃ ॥ 4 ॥
આરુરોહતતશ્રશીમાન્ પ્રાસાદંહિમપાંડુરમ્ ।
બહુતાલસમુત્સેધંરાવણોઽથદિદૃક્ષ્યા ॥ 5 ॥
તાભ્યાંચરાભ્યાંસહિતોરાવણઃક્રોધમૂર્છિતઃ ।
પશ્યમાનસ્સમુદ્રંચપર્વતાંશ્ચવનાનિચ ॥ 6 ॥
દદર્શપૃથિવીદેશંસુસંપૂર્ણંપ્લવંગમૈઃ ।
તદપારમસંખ્ખ્યેયંવાનરાણાંમહદ્બલમ્ ।
અલોક્યરાવણોરાજાપરિપપ્રચ્છસારણમ્ ॥ 7 ॥
એષાંવાનરમુખ્યાનાંકેશૂરાઃકેમહાબલાઃ ।
કેપૂર્વમભિવર્તંતેમહોત્સાહાસ્સમંતતઃ ॥ 8 ॥
કેષાંશૃણોતિસુગ્રીવઃકેવાયૂથપયૂથપાઃ ।
સારણાચક્ષ્વતત્ત્વેનકેપ્રધાનાઃપ્લવંગમાઃ ॥ 9 ॥
સારણોરાક્ષસેંદ્રસ્યવચનંપરિપૃચ્છતઃ ।
આચચક્ષેઽથમુખ્યજ્ઞોમુખ્યાંસ્તાંસ્તુવનૌકસઃ ॥ 10 ॥
એષયોઽભિમુખોલંકાંનર્દંસ્તિષ્ઠતિવાનરઃ ।
યૂથપાનાંસહસ્રાણાંશતેનપરિવારિતઃ ॥ 11 ॥
યસ્યઘોષેણમહતાસપ્રાકારાસતોરણા ।
લંકાપ્રવેપતેસર્વાસશૈલવનકાનના ॥ 12 ॥
સર્વશાખામૃગેંદ્રસ્યસુગ્રીવસ્યમહાત્મનઃ ।
બલાગ્રેતિષ્ઠતેવીરોનીલોનામૈષયૂથપઃ ॥ 13 ॥
બાહૂપ્રગૃહ્યયઃપદ્ ભ્યાંમહીંગચ્છતિવીર્યવાન્ ।
લંકામભિમુખઃક્રોધાદભીક્ષ્ણંચવિજૃંભતે ॥ 14 ॥
ગિરિશૃંગપ્રતીકાશઃપદ્મકિંજલ્કસન્નિભઃ ।
સ્પોટયત્યભિસંરબ્ધોલાંગૂલંચપુનઃપુનઃ ॥ 15 ॥
યસ્યલાંગૂલશબ્દેનસ્વનંતિપ્રદિશોદશ ।
એષવાનરરાજેનસુગ્રીવેણાભિષેચિતઃ ॥ 16 ॥
યૌવરાજ્યેઽંગદોનામત્વામાહ્વયતિસંયુગે ॥ 17 ॥
વાલિનસ્સદૃશઃપુત્રસ્સુગ્રીવસ્યસદાપ્રિયઃ ।
રાઘવાર્થેપરાક્રાંતશ્શક્રાર્થેવરુણોયથા ॥ 18 ॥
એતસ્યસામતિસ્સર્વાયદ્દૃષ્ટાજનકાત્મજા ।
હનૂમતાવેગવતારાઘવસ્યહિતૈષિણા ॥ 19 ॥
બહૂનિવાનરેંદ્રાણામેષયૂથાનિવીર્યવાન્ ।
પરિગૃહ્યાભિયાતિત્વાંસ્વેનાનીકેનમર્દિતુમ્ ॥ 20 ॥
અનુવાલિસુતસ્યાપિબલેનમહતાઽવૃતઃ ।
વીરસ્તિષ્ઠતિસંગ્રામેસેતુહેતુરયંનલઃ ॥ 21 ॥
યેતુવિષ્ટભ્યગાત્રાણિક્ષ્વેલયંતિનદંતિચ ।
ઉત્થાયચવિજૃંભંતેક્રોધેનહરિપુંગવાઃ ॥ 22 ॥
એતેદુષ્પ્રસહાઘોરાશ્ચંડાશ્ચંડપરાક્રમાઃ ।
અષ્ટૌશતસહસ્રાણિદશકોટિશતાનિચ ॥ 23 ॥
યએનમનુગચ્છંતિવીરાશ્ચંદનવાસિનઃ ।
એષૈવાશંસતેલંકાંસ્વેનાનીકેનમર્દિતુમ્ ॥ 24 ॥
શ્વેતોરજતસંકાશશ્ચપલોભીમવિક્રમઃ ।
બુદ્ધિમાન્વાનરશ્શૂરસ્ત્રિષુલોકેષુવિશ્રુતઃ ॥ 25 ॥
તૂર્ણંસુગ્રીવમાગમ્યપુનર્ગચ્છતિસત્વરઃ ।
વિભજન્વાનરીંસેનામનીકાનિપ્રહર્ષયન્ ॥ 26 ॥
યઃપુરાગોમતીતીરેરમ્યંપર્યેતિપર્વતમ્ ।
નામ્નાસંકોચનોનામનાનાનગયુતોગિરિઃ ॥ 27 ॥
તત્રરાજ્યંપ્રશાસ્ત્યેષકુમુદોનામયૂથપઃ ।
યોઽસૌશતસહસ્રાણિસહસ્રંપરિકર્ષતિ ॥ 28 ॥
યસ્યવાલાબહુવ્યામાદીર્ઘલાંગૂલમાશ્રિતા ।
તામ્રાપીતાસ્સીતાશ્શ્વેતાઃપ્રકીર્ણાઘોરદર્શના ॥ 29 ॥
અદીનોરોષણશ્ચંડસ્સંગ્રામમભિકાઙ્ ક્ષતિ ।
એષોઽપ્યાશંસતેલંકાંસ્વેનાનીકેનમર્દિતુમ્ ॥ 30 ॥
યસ્ત્વેષસિંહસંકાશઃકપિલોદીર્ઘલોચનઃ ।
નિભૃતઃપ્રેક્ષતેલંકાંદિધક્ષન્નિવચક્ષુષા ॥ 31 ॥
વિંધ્યંકૃષ્ણગિરિંસહ્યંપર્વતંચસુદર્શનમ્ ।
રાજન્સતતમધ્યાસ્તેરંભોનામયૂથપઃ ॥ 32 ॥
શતંશતસહાસ્રાણાંત્રિંશચ્ચહરિપુંગવાઃ ।
યમેતેવાનરાશ્શૂરાશ્ચંડાશ્ચંડપરાક્રમાઃ ॥ 33 ॥
પરિવાર્યાનુગચ્છંતિલંકાંમર્દિતુમોજસા ।
યસ્તુકર્ણૌવિવૃણુતેજૃંબતેચપુનઃપુનઃ ।
નચસંવિજતેમૃત્યોર્નચયુદ્ધાદ્વિધાવતિ ॥ 34 ॥
ન ચ સમ્વિજતે મૃત્યોર્ ન ચ યૂથાદ્ વિધાવતિ ।
પ્રકંપતે ચ રોષેન તિર્યક્ચ પુનરીક્ષતે ॥ 35 ॥
મહાજવોવીતભયોરમ્યંસાલ્વેયપર્વતમ્ ।
રાજન્સતતમધ્યાસ્તેશરભોનામયૂથપઃ ॥ 36 ॥
એતસ્યબલિનસ્સર્વેવિહારાનામયૂથપાઃ ।
રાજન્ શતસહસ્રાણિચત્વારિંશસ્તથૈવચ ॥ 37 ॥
રાજન્ શત સહસ્રાણિ ચત્વારિંશત્ તથૈવ ચ ।
યસ્ તુ મેઘ ઇવ આકાશં મહાન્ આવૃત્ય તિષ્ઠતિ ॥ 38 ॥
ભેરીણામિવસન્નાદોયસ્યૈષશ્રૂયતેમહાન્ ।
ઘોષશ્શાખામૃગેંદ્રાણાંસંગ્રામમભિકાંક્ષિતામ્ ॥ 39 ॥
એષપર્વતમધ્યાસ્તેપારિયાત્રમનુત્તમમ્ ।
યુદ્ધેદુષ્પ્રસહોનિત્યંપનસોનામયૂથપઃ ॥ 40 ॥
એનંશતસહસ્રાણાંશતાર્ધંપર્યુપાસતે ।
યૂથપાયૂથપશ્રેષ્ઠંયેષાંયૂથાનિભાગશઃ ॥ 41 ॥
યૂથપા યૂથપ શ્રેષ્ઠં યેષાં યૂથાનિ ભાગશઃ ।
યસ્ તુ ભીમાં પ્રવલ્ગંતીં ચમૂં તિષ્ઠતિ શોભયન્ ॥ 42 ॥
એષદર્દરસંકાશોવિનતોનામયૂથપઃ ।
પિબંશ્ચરતિપર્ણાસાંનદીનામુત્તમાંનદીમ્ ॥ 43 ॥
ષષ્ટિશ્શતસહસ્રાણિબલમસ્યપ્લવંગમાઃ ॥ 44 ॥
ત્વામાહ્વયતિયુદ્ધાયક્રોધનોનામયૂધપઃ ।
વિક્રાંતાબલવંતશ્ચયથાયૂથાનિભાગશઃ ॥ 45 ॥
યસ્તુગૈરિકવર્ણાભંવપુઃપુષ્યતિવાનરઃ ।
અવમત્યસદાસર્વાન્વાનરાન્બલદર્પિતાન્ ॥ 46 ॥
ગવયોનામતેજસ્વીત્વાંક્રોધાદભિવર્તતે ।
એનંશતસહસ્રાણિસપ્તતિઃપર્યુપાસતે ।
એષૈવાશંસતેલંકાંસ્વેનાનીકેનમર્દિતુમ્ ॥ 47 ॥
એતેદુષ્પ્રસહાઘોરાબલિનઃકામરૂપિણઃ ।
યૂથપાયૂથપશ્રેષ્ઠામેષાંયૂથાનિભાગશઃ ॥ 48 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે ષડ્વિંશસ્સર્ગઃ ॥
