ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸ਼ਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤੋਦ੍ਯਾਂਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀਂਚੈਵਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਵਨੌਕਸਃ ।
ਦਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੁਃਸਂਤਤੌਬਾਣੈਰ੍ਭ੍ਰਾਤਰੌਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ॥ 1 ॥
ਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵੇਵੋਪਰਤੇਦੇਵੇਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕਰ੍ਮਣਿਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇ ।
ਆਜਗਾਮਾਥਤਂਦੇਸ਼ਂਸਸੁਗ੍ਰੀਵੋਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ॥ 2 ॥
ਨੀਲਦ੍ਵਿਵਿਦਮੈਂਦਾਸ਼੍ਚਸੁਸ਼ੇਣਃਕੁਮੁਦਾਂਗਦਾਃ ।
ਤੂਰ੍ਣਂਹਨੁਮਤਾਸਾਰ੍ਧਮਨ੍ਵਸ਼ੋਚਂਤਰਾਘਵੌ ॥ 3 ॥
ਅਚੇਸ਼੍ਟੌਮਂਦਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਾਸੌਸ਼ੋਣਿਤੌਘਪਰਿਪ੍ਲੁਤੌ ।
ਸ਼ਰਜਾਲਾਚਿਤੌਸ੍ਤਬ੍ਦੌਸ਼ਯਾਨੌਸ਼ਰਤਲ੍ਪਯੋਃ ॥ 4 ॥
ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਂਤੌਯਥਾਸਰ੍ਪੌਨਿਸ਼੍ਚੇਸ਼੍ਟੌਮਂਦਵਿਕ੍ਰਮੌ ।
ਰੁਧਿਰਸ੍ਰਾਦ੍ਵਿਗ੍ਧਾਂਗੌਤਾਪਨੀਯਾਵਿਵਧ੍ਵਜੌ ॥ 5 ॥
ਤੌਵੀਰਸ਼ਯਨੇਵੀਰੌਸ਼ਯਾਨੌਮਂਦਚੇਸ਼੍ਟਿਤੌ ।
ਯੂਥਪੈਸ੍ਤੈਃ ਪਰਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤੌਬਾਸ਼੍ਪਵ੍ਯਾਕੁਲਲੋਚਨੈਃ ॥ 6 ॥
ਰਾਘਵੌਪਤਿਤੌਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਸ਼ਰਜਾਲਸਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤੌ ।
ਬਭੂਵੁਰ੍ਵੇਰ੍ਵ੍ਯਥਿਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਵਾਨਰਾਸ੍ਸਵਿਭੀਸ਼ਣਾਃ ॥ 7 ॥
ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਂਤੋਦਿਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਵਾਨਰਾਃ ।
ਨਚੈਨਂਮਾਯਯਾਛਨ੍ਨਂਦਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੂਰਾਵਣਿਃਰਣੇ ॥ 8 ॥
ਤਂਤੁਮਾਯਾਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂਮਾਯਯੈਵਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ।
ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥਭ੍ਰਾਤੁਃਪੁਤ੍ਰਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 9 ॥
ਤਮਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਮਾਣਮਪ੍ਰਤਿਦ੍ਵਂਦ੍ਵਮਾਹਵੇ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਂਤਰ੍ਹਿਤਂਵੀਰਂਵਰਦਾਨਾਦ੍ਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ॥ 10 ॥
ਤੇਜਸਾਯਸ਼ਸਾਚੈਵਵਿਕ੍ਰਮੇਣਚਸਮ੍ਯੁਤਮ੍ ।
ਇਂਦ੍ਰਜਿਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨਃਕਰ੍ਮਤੌਸ਼ਯਾਨੌਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਚ ॥ 11 ॥
ਉਵਾਚਪਰਮਪ੍ਰੀਤੋਹਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਸਰ੍ਵਨੈਰ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨ੍ ।
ਦੂਸ਼ਣਸ੍ਯਚਹਂਤਾਰੌਖਰਸ੍ਯਚਮਹਾਬਲੌ ॥ 12 ॥
ਸਾਦਿਤੌਮਾਮਕੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਭ੍ਰਾਤਰੌਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ।
ਨੇਮੌਮੋਕ੍ਸ਼ਯਿਤੁਂਸ਼ਕ੍ਯਾਵੇਤਸ੍ਮਾਦਿਸ਼ੁਬਂਧਨਾਤ੍ ॥ 13 ॥
ਸਰ੍ਵੈਰਪਿਸਮਾਗਮ੍ਯਸਰ੍ਸ਼ਿਸਂਘੈਸ੍ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ ।
ਯਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇਚਿਂਤਯਾਨਸ੍ਯਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਸ੍ਯਪਿਤੁਰ੍ਮਮ ॥ 14 ॥
ਅਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਸ਼ਯਨਂਗਾਤ੍ਰੈਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਮਾਯਾਤਿਸ਼ਰ੍ਵਰੀ ।
ਤ੍ਸ੍ਨੇਯਂਯਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇਲਂਕਾਨਦੀਵਰ੍ਸ਼ਾਸ੍ਵਿਵਾਕੁਲਾ ॥ 15 ॥
ਸੋਯਂਮੂਲਹਰੋਨਰ੍ਥਃਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਂਨਿਹਤੋਮਯਾ ।
ਰਾਮਸ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯੈਵਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਂਚਵਨੌਕਸਾਮ੍ ।
ਵਿਕ੍ਰਮਾਨਿਸ਼੍ਫਲਾਃਸਰ੍ਵੇਯਥਾਸ਼ਰਦਿਤੋਯਦਾਃ ॥ 16 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਤੁਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ਪਰਿਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ ॥ 17 ॥
ਯੂਥਪਾਨਪਿਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਡਯਾਮਾਸਰਾਵਣਿਃ ।
ਨੀਲਂਨਵਭਿਰਾਹਤ੍ਯਮੈਂਦਂਚਦ੍ਵਿਵਿਦਂਤਥਾ ॥ 18 ॥
ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰਮਿਤ੍ਰਘ੍ਨਸ੍ਤਤਾਪਪ੍ਰਵਰੇਸ਼ੁਭਿਃ ।
ਜਾਂਬਵਂਤਂਮਹੇਸ਼੍ਵਾਸੋਵਿਦ੍ ਧ੍ਵਾਬਾਣੇਨਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ॥ 19 ॥
ਹਨੂਮਤੋਵੇਗਵਤੋਵਿਸਸਰ੍ਜਸ਼ਰਾਂਦਸ਼ ।
ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਂਸ਼ਰਭਂਚੈਵਦ੍ਵਾਵਪ੍ਯਮਿਤਤੇਜਸੌ ॥ 20 ॥
ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂਮਹਾਵੇਗੋਵਿਵ੍ਯਾਧਯੁਧਿਰਾਵਣਿਃ ।
ਗੋਲਾਂਗੂਲੇਸ਼੍ਵਰਂਚੈਵਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰਮਥਾਂਗਦਮ੍ ॥ 21 ॥
ਵਿਵ੍ਯਾਧਬਹੁਭਿਰ੍ਬਾਣੈਸ੍ਤ੍ਵਰਮਾਣੋਥਰਾਵਣਿਃ ।
ਤਾਨ੍ਵਾਨਰਵਰਾਨ੍ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾਸ਼ਰੈਰਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮੈਃ ॥ 22 ॥
ਨਨਾਦਬਲਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਸਰਾਵਣਿਃ ।
ਤਾਨਰ੍ਧਯਿਤ੍ਵਾਬਾਣੌਘੈਸ੍ਤ੍ਰਾਸਯਿਤ੍ਵਾਚਵਾਨਰਾਨ੍ ॥ 23 ॥
ਪ੍ਰਜਹਾਸਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਵਚਨਂਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਸ਼ਰਸ਼ਬ੍ਦੇਨਘੋਰੇਣਮਯਾਬਦ੍ਧੌਚਮੂਮੁਖੇ ॥ 24 ॥
ਸਹਿਤੌਭ੍ਰਾਤਰਵੇਤੌਨਿਸ਼ਾਮਯਤਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁਤੇਸਰ੍ਵੇਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃਕੂਟਯੋਧਿਨਃ ॥ 25 ॥
ਪਰਂਵਿਸ੍ਮਯਾਮਾਜਗ੍ਮੁਃਕਰ੍ਮਣਾਤੇਨਹਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ।
ਵਿਨੇਦੁਸ਼੍ਚਮਹਾਨਾਦਾਨ੍ ਸਰ੍ਵੇਤੇਜਲਦੋਪਮਾਃ ॥ 26 ॥
ਹਤੋ ਰਾਮ;ਇਤਿ ਜ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣਿਂ ਸਮਪੂਜਯਨ੍ ।
ਨਿਸ਼੍ਪਂਦੌ ਤੁ ਤਦਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਵ੍ ਉਭੌ ਰਾਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ॥ 27 ॥
ਵਸੁਧਾਯਾਂ ਨਿਰੁਚ੍ਚ੍ਵਾਸੌ ਹਤਾਵ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਵਮਨ੍ਯਤ ।
ਹਰ੍ਸ਼ੇਣ ਤੁ ਸਮਾਵਿਸ਼੍ਟ;ਇਂਦ੍ਰਜਿਤ੍ ਸਮਿਤਿਂ ਜਯਃ ॥ 28 ॥
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਪੁਰੀਂਲਂਕਾਂਹਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਸਰ੍ਵਨੈਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨ੍ ।
ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਯੋਰ੍ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਸ਼ਰੀਰੇਸਾਯਕੈਸ਼੍ਚਿਤੇ ॥ 29 ॥
ਸਰ੍ਵਾਣਿਚਾਂਗੋਪਾਂਗਾਨਿਸੁਗ੍ਰੀਵਂਭਯਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ ।
ਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਾਪਯਾਤ੍ਮਾਨਮਨਾਥਂਮਾਂਚਵਾਨਰ ॥ 30 ॥
ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮਾਭਿਰਕ੍ਤਾਨਾਂਨਾਸ੍ਤਿਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂਭਯਮ੍ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਜਲਕ੍ਲਨ੍ਨੇਨਪਾਣਿਨਾ ॥ 31 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯਸ਼ੁਭੇਨੇਤ੍ਰੇਪ੍ਰਮਮਾਰ੍ਜਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ।
ਤਤਸ੍ਸਲਿਲਮਾਦਾਯਵਿਦ੍ਯਯਾਪਰਿਜਪ੍ਯਚ ॥ 32 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵਨੇਤ੍ਰੇਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਸਮਮਾਰ੍ਜਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ।
ਵਿਮ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਯਵਦਨਂਤਸ੍ਯਕਪਿਰਾਜਸ੍ਯਧੀਮਤਃ ॥ 33 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਕਾਲਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਂਭ੍ਰਾਂਤਮਿਦਂਵਚਃ ।
ਨਕਾਲਃਕਪਿਰਾਜੇਂਦ੍ਰਵੈਕ੍ਲਬ੍ਯਮਵਲਂਬਿਤੁਮ੍ ॥ 34 ॥
ਅਤਿਸ੍ਨੇਹੋਪ੍ਯਕਾਲੇਸ੍ਮਿਨ੍ਮਰਣਾਯੋਪਕਲ੍ਪਤੇ ।
ਤਸ੍ਮਾਦੁਤ੍ਸ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਯਵੈਕ੍ਲਬ੍ਯਂਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ 35 ॥
ਹਿਤਂਰਾਮਪੁਰੋਗਣਾਂਸੈਨ੍ਯਾਨਾਨੁਚਿਂਤ੍ਯਤਾਮ੍ ।
ਅਥਵਾਰਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਂਰਾਮੋਯਾਵਤ੍ਸਂਜ੍ਞਾਵਿਪਰ੍ਯਯਃ ॥ 36 ॥
ਲਬ੍ਧਸਂਜ੍ਞੌਹਿਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੌਭਯਂਨੌਵ੍ਯਪਨੇਸ਼੍ਯਤਃ ।
ਨੈਤਤ੍ਕਿਂਚਨਰਾਮਸ੍ਯਨਚਰਾਮੋਮੁਮੂਰ੍ਸ਼ਤਿ ॥ 37 ॥
ਨਹ੍ਯੇਨਂਹਾਸ੍ਯਤੇਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਦ੍ਦੁਰ੍ਲਭਾਯਾਗਤਾਯੁਸ਼ਾਮ੍ ।
ਤਸ੍ਮਾਦਾਸ਼੍ਵਾਸਯਾਤ੍ਮਾਨਂਬਲਂਚਾਸ਼੍ਵਾਸਯਸ੍ਵਕਮ੍ ॥ 38 ॥
ਯਾਵਤ੍ਕਾਰ੍ਯਾਣਿਸਰ੍ਵਾਣਿਪੁਨਃਸਂਸ੍ਥਾਪਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।
ਏਤੇਹਿਫੁਲ੍ਲਨਯਨਾਸ੍ਤ੍ਰਾਸਾਦਾਗਤਸਾਧ੍ਵਸਾਃ ॥ 39 ॥
ਕਰ੍ਣੇਕਰ੍ਣੇਪ੍ਰਕਥਿਤਾਹਰਯੋਹਰਿਸਤ੍ਤਮ ।
ਮਾਂਤੁਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਪ੍ਰਧਾਵਂਤਮਨੀਕਂਸਂਪ੍ਰਹਰ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍ ॥ 40 ॥
ਤ੍ਯਜਸ੍ਤੁਹਰਯਸ੍ਤ੍ਰਾਸਂਭੁਕ੍ਤਪੂਰ੍ਵਾਮਿਵਸ੍ਰਜਮ੍ ।
ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯਤੁਸੁਗ੍ਰੀਵਂਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰੋਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ॥ 41 ॥
ਵਿਦ੍ਰੁਤਂਵਾਨਰਾਨੀਕਂਤਤ੍ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਤ੍ਪੁਨਃ ।
ਇਂਦ੍ਰਜਿਤ੍ਤੁਮਹਾਮਾਯਃਸਰ੍ਵਸੈਨ੍ਯਸਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 42 ॥
ਕਰ੍ਣੇ ਕਰ੍ਣੇ ਪ੍ਰਕਥਿਤਾ ਹਰਯੋ ਹਰਿ ਪੁਮ੍ਗਵ ।
ਮਾਂ ਤੁ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਧਾਵਂਤਂ ਅਨੀਕਂ ਸਂਪ੍ਰਹਰ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍ ॥ 43 ॥
ਆਚਚਕ੍ਸ਼ੇਪ੍ਰਿਯਂਪਿਤ੍ਰੇਨਿਹਤੌਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ।
ਉਤ੍ਪਪਾਤਤਤੋਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਃਪੁਤ੍ਰਂਚਪਰਿਸ਼ਸ੍ਵਜੇ ॥ 44 ॥
ਰਾਵਣੋਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂਮਧ੍ਯੇਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਸ਼ਤ੍ਰੂਨਿਪਾਤਿਤੌ ।
ਉਪਾਘ੍ਰਾਯਚਤਂਮੂਦ੍ ਰ੍ਨੇਨਂਪਪ੍ਰਚ੍ਛਪ੍ਰੀਤਮਾਨਸਃ ॥ 45 ॥
ਪ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਤੇਚਯਥਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਂਪਿਤ੍ਰੇਤਸ੍ਮੈਸਰ੍ਵਂਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ।
ਯਥਾਤੌਸ਼ਰਬਂਧੇਨਨਿਸ਼੍ਚੇਸ਼੍ਟੌਨਿਸ਼੍ਪ੍ਰਭੌਕ੍ਰੁਰੁਇਤੌ ॥ 46 ॥
ਸਹਰ੍ਸ਼ਵੇਗਾਨੁਗਤਾਂਤਰਾਤ੍ਮਾਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯਮਹਾਰਥਸ੍ਯ ।
ਜਹੌਜ੍ਵਰਂਦਾਸ਼ਰਥੇਃਸਮੁਤ੍ਥਿਤਂਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਵਾਚਾਭਿਨਨਂਦਪੁਤ੍ਰਮ੍ ॥ 47 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡੇ ਸ਼ਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
