ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸ਼ਡ੍ਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਰਾਮ ਸ੍ਸਂਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਨਮ੍ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨੋ ਮਾਤ੍ਰਾ ਧਰ੍ਮਿਸ਼੍ਠੇ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 1 ॥
ਵਿਰਾਜਯਨ੍ਰਾਜਸੁਤੋ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਂ ਨਰੈਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਾਨ੍ਯਾਮਮਂਥੇਵ ਜਨਸ੍ਯ ਗੁਣਵਤ੍ਤਯਾ ॥ 2 ॥
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਰਾਮ ਸ੍ਸਂਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਨਮ੍ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨੋ ਮਾਤ੍ਰਾ ਧਰ੍ਮਿਸ਼੍ਠੇ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 3 ॥
ਵਿਰਾਜਯਨ੍ਰਾਜਸੁਤੋ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਂ ਨਰੈਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਾਨ੍ਯਾਮਮਂਥੇਵ ਜਨਸ੍ਯ ਗੁਣਵਤ੍ਤਯਾ ॥ 4 ॥
ਵੈਦੇਹੀ ਚਾਪਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ।
ਤਦੇਵ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਿ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯਾਭਿਸ਼ੇਚਨਮ੍ ॥ 5 ॥
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਸ੍ਵਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਜ੍ਞਾ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਚੇਤਨਾ ।
ਅਭਿਜ੍ਞਾ ਰਾਜਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ॥ 6 ॥
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਥ ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਂ ਵੇਸ਼੍ਮ ਸੁਵਿਭੂਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਜਨਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਹ੍ਰਿਯਾ ਕਿਂਚਿਦਵਾਙ੍ਮੁਖਃ ॥ 7 ॥
ਅਥ ਸੀਤਾ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਵੇਪਮਾਨਾ ਚ ਤਂ ਪਤਿਮ੍ ।
ਅਪਸ਼੍ਯਚ੍ਛੋਕਸਂਤਪ੍ਤਂ ਚਿਂਤਾਵ੍ਯਾਕੁਲਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 8 ॥
ਤਾਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਹਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਮਨੋਗਤਮ੍ ।
ਤਂ ਸ਼ੋਕਂ ਰਾਘਵਃ ਸੋਢੁਂ ਤਤੋ ਵਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤਤਾਂ ਗਤਃ ॥ 9 ॥
ਵਿਵਰ੍ਣਵਦਨਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਪ੍ਰਸ੍ਵਿਨ੍ਨਮਮਰ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।
ਆਹ ਦੁਃਖਾਭਿਸਂਤਪ੍ਤਾ ਕਿਮਿਦਾਨੀਮਿਦਂ ਪ੍ਰਭੋ ॥ 10 ॥
ਅਦ੍ਯ ਬਾਰ੍ਹਸ੍ਪਤ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁਸ਼੍ਯੋਨੁ ਰਾਘਵ ।
ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੈਃ ਕੇਨ ਤ੍ਵਮਸਿ ਦੁਰ੍ਮਨਾਃ ॥ 11 ॥
ਨ ਤੇ ਸ਼ਤਸ਼ਲਾਕੇਨ ਜਲਫੇਨਨਿਭੇਨ ਚ ।
ਆਵ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਵਦਨਂ ਵਲ੍ਗੁ ਛਤ੍ਰੇਣਾਪਿ ਵਿਰਾਜਤੇ ॥ 12 ॥
ਵ੍ਯਜਨਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰਨਿਭੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।
ਚਂਦ੍ਰਹਂਸਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਵੀਜ੍ਯਤੇ ਨ ਤਵਾਨਨਮ੍ ॥ 13 ॥
ਵਾਗ੍ਮਿਨੋ ਵਂਦਿਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਨਰਰ੍ਸ਼ਭ ।
ਸ੍ਤੁਵਂਤੋ ਨਾਤ੍ਰ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਂਤੇ ਮਂਗਲੈਃ ਸ੍ਸੂਤਮਾਗਧਾਃ ॥ 14 ॥
ਨ ਤੇ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਂ ਚ ਦਧਿ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵੇਦਪਾਰਗਾਃ ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਮੂਰ੍ਧਾਭਿਸ਼ਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਦਦਤਿ ਸ੍ਮ ਵਿਧਾਨਤਃ ॥ 15 ॥
ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਯ ਸ੍ਸਰ੍ਵਾ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੇਣੀਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭੂਸ਼ਿਤਾਃ ।
ਅਨੁਵ੍ਰਜਿਤੁਮਿਚ੍ਛਂਤਿ ਪੌਰਜਾਨਪਦਾਸ੍ਤਥਾ ॥ 16 ॥
ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਵੇਗਸਂਪਨ੍ਨੈਰ੍ਹਯੈਃ ਕਾਂਚਨਭੂਸ਼ਿਤੈਃ ।
ਮੁਖ੍ਯਃ ਪੁਸ਼੍ਯਰਥੋ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕਿਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਤੇਗ੍ਰਤਃ ॥ 17 ॥
ਹਸ੍ਤੀ ਚਾਗ੍ਰਤ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਂ ਸ੍ਤਵ ਲਕ੍ਸ਼ਣਪੂਜਿਤਃ ।
ਪ੍ਰਯਾਣੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਵੀਰ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਮੇਘਗਿਰਿ ਪ੍ਰਭਃ ॥ 18 ॥
ਨ ਚ ਕਾਂਚਨਚਿਤ੍ਰਂ ਤੇ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨ ।
ਭਦ੍ਰਾਸਨਂ ਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਯਾਂਤਂ ਵੀਰ ਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ॥ 19 ॥
ਅਭਿਸ਼ੇਕੋ ਯਥਾ ਸਜ੍ਜਃ ਕਿਮਿਦਾਨੀਮਿਦਂ ਤਵ ।
ਅਪੂਰ੍ਵੋ ਮੁਖਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਨ ਪ੍ਰਹਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 20 ॥
ਇਤੀਵ ਵਿਲਪਂਤੀਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਰਘੁਨਂਦਨਃ ।
ਸੀਤੇ ਤਤ੍ਰ ਭਵਾਂਸ੍ਤਾਤਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਯਤਿ ਮਾਂ ਵਨਮ੍ ॥ 21 ॥
ਕੁਲੇ ਮਹਤਿ ਸਂਭੂਤੇ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਿ ।
ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਣੁ ਜਾਨਕਿ ਯੇਨੇਦਂ ਕ੍ਰਮੇਣਾਭ੍ਯਾਗਤਂ ਮਮ ॥ 22 ॥
ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞੇਨ ਪਿਤ੍ਰਾ ਦਸ਼ਰਥੇਨ ਚ ।
ਕੈਕੇਯ੍ਯੈ ਮਮ ਮਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਪੁਰਾ ਦਤ੍ਤੌ ਮਹਾਵਰੌ ॥ 23 ॥
ਤਯਾਦ੍ਯ ਮਮ ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਮਿਨ੍ਨਭਿਸ਼ੇਕੇ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪੋਦ੍ਯਤੇ ।
ਪ੍ਰਚੋਦਿਤ ਸ੍ਸ ਸਮਯੋ ਧਰ੍ਮੇਣ ਪ੍ਰਤਿਨਿਰ੍ਜਿਤਃ ॥ 24 ॥
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਹਿ ਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦਂਡਕੇ ਮਯਾ ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਮੇ ਭਰਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯੇ ਨਿਯੋਜਿਤਃ ॥ 25 ॥
ਸੋਹਂ ਤ੍ਵਾਮਾਗਤੋ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਿਜਨਂ ਵਨਮ੍ ।
ਭਰਤਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਤੁ ਨਾਹਂ ਕਥ੍ਯਃ ਕਦਾਚਨ ॥ 26 ॥
ਬੁਦ੍ਧਿਯੁਕ੍ਤਾ ਹਿ ਪੁਰੁਸ਼ਾ ਨ ਸਹਂਤੇ ਪਰਸ੍ਤਵਮ੍ ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਤੇ ਗੁਣਾਃ ਕਥ੍ਯਾ ਭਰਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਮਮ ॥ 27 ॥
ਨਾਪਿ ਤ੍ਵਂ ਤੇਨ ਭਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ੇਣ ਕਦਾਚਨ ।
ਅਨੁਕੂਲਤਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਸਮੀਪੇ ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍ ॥ 28 ॥
ਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤਂ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਤਿਨਾ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।
ਸ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸੀਤੇ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਤਿਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਃ ॥ 29 ॥
ਅਹਂ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਤਾਂ ਗੁਰੋਸ੍ਸਮਨੁਪਾਲਯਨ੍ ।
ਵਨਮਦ੍ਯੈਵ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਥਿਰਾ ਭਵ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 30 ॥
ਯਾਤੇ ਚ ਮਯਿ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਵਨਂ ਮੁਨਿਨਿਸ਼ੇਵਿਤਮ੍ ।
ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਪਰਯਾ ਭਵਿਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾਨਘੇ ॥ 31 ॥
ਕਾਲ੍ਯਮੁਤ੍ਥਾਯ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਪੂਜਾਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ।
ਵਂਦਿਤਵ੍ਯੋ ਦਸ਼ਰਥਃ ਪਿਤਾ ਮਮ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 32 ॥
ਵਂਦਿਤਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਾ ਸ਼੍ਸ਼ੇਸ਼ਾ ਮਮ ਮਾਤਰਃ ।
ਸ੍ਨੇਹ ਪ੍ਰਣਯਸਂਭੋਗੈ ਸ੍ਸਮਾ ਹਿ ਮਮ ਮਾਤਰਃ ॥ 33 ॥
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੁਰੁਇਪੁਤ੍ਰਸਮੌ ਚਾਪਿ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟਵ੍ਯੌ ਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਃ ।
ਤ੍ਵਯਾ ਭਰਤਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੌ ਪ੍ਰਾਣੈਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰੌ ਮਮ ॥ 34 ॥
ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਨ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭਰਤਸ੍ਯ ਕਦਾਚਨ ।
ਸ ਹਿ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਭੁਸ਼੍ਚੈਵ ਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਕੁਲਸ੍ਯ ਚ ॥ 35 ॥
ਆਰਾਧਿਤਾ ਹਿ ਸ਼ੀਲੇਨ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੈਸ਼੍ਚੋਪਸੇਵਿਤਾਃ ।
ਰਾਜਾਨ ਸ੍ਸਂਪ੍ਰਸੀਦਂਤਿ ਕੁਪ੍ਯਂਤਿਚ ਵਿਪਰ੍ਯਯੇ ॥ 36 ॥
ਔਰਸਾਨਪਿ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਹਿ ਤ੍ਯਜਂਤ੍ਯਹਿਤਕਾਰਿਣਃ ।
ਸਮਰ੍ਥਾਨ੍ਸਂਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣਂਤਿ ਜਨਾਨਪਿ ਨਰਾਧਿਪਾਃ ॥ 37 ॥
ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਵਸੇਹ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਸਮਨੁਵਰ੍ਤਿਨੀ ।
ਭਰਤਸ੍ਯ ਰਤਾ ਧਰ੍ਮੇ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ ॥ 38 ॥
ਅਹਂ ਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਵਨਂ ਪ੍ਰਿਯੇ ਤ੍ਵਯਾ ਹਿ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਮਿਹੈਵ ਭਾਮਿਨਿ ।
ਯਥਾ ਵ੍ਯਲੀਕਂ ਕੁਰੁਸ਼ੇ ਨ ਕਸ੍ਯ ਚਿ ਤ੍ਤਥਾ ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯਮਿਦਂ ਵਚੋ ਮਮ ॥ 39 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਸ਼ਡ੍ਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
