ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸ਼ਟ੍ਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਮਗ੍ਨਿਮਿਵ ਸਂਸ਼ਾਂਤਮਂਬੁਹੀਨਮਿਵਾਰ੍ਣਵਮ੍ ।
ਹਤਪ੍ਰਭਮਿਵਾਦਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍ ॥ 1 ॥
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਬਾਸ਼੍ਪਪੂਰ੍ਣਾਕ੍ਸ਼ੀ ਵਿਵਿਧਾਂ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ।
ਉਪਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਸ਼ਿਰੋ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕੈਕੇਯੀਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾਸ਼ਤ ॥ 2 ॥
ਤਮਗ੍ਨਿਮਿਵ ਸਂਸ਼ਾਂਤਮਂਬੁਹੀਨਮਿਵਾਰ੍ਣਵਮ੍ ।
ਹਤਪ੍ਰਭਮਿਵਾਦਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍ ॥ 3 ॥
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਬਾਸ਼੍ਪਪੂਰ੍ਣਾਕ੍ਸ਼ੀ ਵਿਵਿਧਾਂ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ।
ਉਪਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਸ਼ਿਰੋ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕੈਕੇਯੀਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾਸ਼ਤ ॥ 4 ॥
ਸਕਾਮਾ ਭਵ ਕੈਕੇਯਿ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਰਾਜ੍ਯਮਕਂਟਕਮ੍ ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਮੇਕਾਗ੍ਰਾ ਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਸੇ ਦੁਸ਼੍ਟਚਾਰਿਣਿ ॥ 5 ॥
ਵਿਹਾਯ ਮਾਂ ਗਤੋ ਰਾਮਃ ਭਰ੍ਤਾ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤੋ ਮਮ ।
ਵਿਪਥੇ ਸਾਰ੍ਥਹੀਨੇਵ ਨਾਹਂ ਜੀਵਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ ॥ 6 ॥
ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਦੈਵਤਮਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਇਚ੍ਛੇਜ੍ਜੀਵਿਤੁਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਧਰ੍ਮਣਃ ॥ 7 ॥
ਨ ਲੁਬ੍ਧੋ ਬੁਧ੍ਯਤੇ ਦੋਸ਼ਾਨ੍ ਕਿਂਪਾਕਮਿਵ ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ ।
ਕੁਬ੍ਜਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਰਾਘਵਾਣਾਂ ਕੁਲਂ ਹਤਮ੍ ॥ 8 ॥
ਅਨਿਯੋਗੇ ਨਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਰਾਮਂ ਵਿਵਾਸਿਤਮ੍ ।
ਸਭਾਰ੍ਯਂ ਜਨਕਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਤਪ੍ਸ੍ਯਤ੍ਯਹਂ ਯਥਾ ॥ 9 ॥
ਸ ਮਾਮਨਾਥਾਂ ਵਿਧਵਾਂ ਨਾਦ੍ਯ ਜਾਨਾਤਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ।
ਰਾਮਃ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਜੀਵਨ੍ਨਾਸ਼ਮਿਤੋ ਗਤਃ ॥ 10 ॥
ਵਿਦੇਹਰਾਜਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਤਥਾ ਸੀਤਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ।
ਦੁਃਖਸ੍ਯਾਨੁਚਿਤਾ ਦੁਃਖਂ ਵਨੇ ਪਰ੍ਯੁਦ੍ਵਿਜਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 11 ॥
ਨਦਤਾਂ ਭੀਮਘੋਸ਼ਾਣਾਂ ਨਿਸ਼ਾਸੁ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਨੂਨਂ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਰਾਘਵਂ ਸਂਸ਼੍ਰਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 12 ॥
ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਸ਼੍ਚੈਵਾਲ੍ਪਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵੈਦੇਹੀਮਨੁਚਿਂਤਯਨ੍ ।
ਸੋਪਿ ਸ਼ੋਕਸਮਾਵਿਸ਼੍ਟੋ ਨਨੁ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਜੀਵਿਤਮ੍ ॥ 13 ॥
ਸਾਹਮਦ੍ਯੈਵ ਦਿਸ਼੍ਟਾਂਤਂ ਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ।
ਇਦਂ ਸ਼ਰੀਰ ਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ 14 ॥
ਤਾਂ ਤਤਸ੍ਸਂਪਰਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯ ਵਿਲਪਂਤੀਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ।
ਵ੍ਯਪਨੀਯ ਸੁਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਾਵਹਾਰਿਕਾਃ ॥ 15 ॥
ਤੈਲਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਮਥਾਮਾਤ੍ਯਾ ਸਮ੍ਵੇਸ਼੍ਯ ਜਗਤੀਪਤਿਮ੍ ।
ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਥਾਦਿਸ਼੍ਟਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਃ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਨਂਤਰਮ੍ ॥ 16 ॥
ਨ ਤੁ ਸਂਕਲਨਂ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਿਨਾ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਮਂਤ੍ਰਿਣਃ ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਃ ਕਰ੍ਤੁਮੀਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਤਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਂਤਿ ਭੂਮਿਪਮ੍ ॥ 17 ॥
ਤੈਲਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸਚਿਵੈਸ਼੍ਸ਼ਾਯਿਤਂ ਤਂ ਨਰਾਧਿਪਮ੍ ।
ਹਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤੋਯਮਿਤਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤਾਃ ਪਰ੍ਯਦੇਵਯਨ੍ ॥ 18 ॥
ਬਾਹੂਨੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਕ੍ਰੁਰੁਇਪਣਾਃ ਨੇਤ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣੈਰ੍ਮੁਖੈਃ ।
ਰੁਦਂਤ੍ਯ ਸ਼੍ਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤਾਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਪਣਂ ਪਰ੍ਯਦੇਵਯਨ੍ ॥ 19 ॥
ਹਾ ਮਹਾਰਾਜ ਰਾਮੇਣ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨਾ ।
ਵਿਹੀਨਾਸ੍ਸਤ੍ਯਸਂਧੇਨ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਵਿਜਹਾਸਿ ਨਃ ॥ 20 ॥
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਦੁਸ਼੍ਟਭਾਵਾਯਾਃ ਰਾਘਵੇਣ ਵਿਯੋਜਿਤਾਃ ।
ਕਥਂ ਪਤਿਘ੍ਨਯਾ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮ ਸ੍ਸਮੀਪੇ ਵਿਧਵਾ ਵਯਮ੍ ॥ 21 ॥
ਸ ਹਿ ਨਾਥਸ੍ਸਦਾਸ੍ਮਾਕਂ ਤਵ ਚ ਪ੍ਰਭੁਰਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ।
ਵਨਂ ਰਾਮੋ ਗਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਿਹਾਯ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਤਿਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 22 ॥
ਤ੍ਵਯਾ ਤੇਨ ਚ ਵੀਰੇਣ ਵਿਨਾ ਵ੍ਯਸਨਮੋਹਿਤਾਃ ।
ਕਥਂ ਵਯਂ ਨਿਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਃ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਚ ਵਿਦੂਸ਼ਿਤਾਃ ॥ 23 ॥
ਯਯਾ ਤੁ ਰਾਜਾ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਸੀਤਯਾ ਸਹ ਸਂਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਸ੍ਸਾਕਮਨ੍ਯਂ ਨ ਹਾਸ੍ਯਤਿ ॥ 24 ॥
ਤਾ ਬਾਸ਼੍ਪੇਣ ਚ ਸਂਵੀਤਾਸ਼੍ਸ਼ੋਕੇਨ ਵਿਪੁਲੇਨ ਚ ।
ਵ੍ਯਵੇਸ਼੍ਟਂਤ ਨਿਰਾਨਂਦਾ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ॥ 25 ॥
ਨਿਸ਼ਾ ਚਂਦ੍ਰਵਿਹੀਨੇਵ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵ ਭਰ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ ।
ਪੁਰੀ ਨਾਰਾਜਤਾਯੋਧ੍ਯਾ ਹੀਨਾ ਰਾਜ੍ਞਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 26 ॥
ਬਾਸ਼੍ਪਪਰ੍ਯਾਕੁਲਜਨਾ ਹਾਹਾਭੂਤਕੁਲਾਂਗਨਾ ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਚਤ੍ਵਰਵੇਸ਼੍ਮਾਂਤਾ ਨ ਬਭ੍ਰਾਜ ਯਥਾਪੁਰਮ੍ ॥ 27 ॥
ਗਤੇ ਤੁ ਸ਼ੋਕਾਤ੍ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਨਰਾਧਿਪੇ ਮਹੀਤਲਸ੍ਥਾਸੁ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਾਂਗਨਾਸੁ ਚ ।
ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਚਾਰਸ੍ਸਹਸਾ ਗਤੋ ਰਵਿਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਚਾਰਾ ਰਜਨੀ ਹ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਾ ॥ 28 ॥
ਰੁਰੁਇਤੇ ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਾਦ੍ਧਹਨਂ ਮਹੀਪਤੇਰ੍ਨਰੋਚਯਂਤੇ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦਸ੍ਸਮਾਗਤਾਃ ।
ਇਤੀਵ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ਼ਯਨੇ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਨ੍ ਵਨਿਚਿਂਤ੍ਯ ਰਾਜਾਨਮਚਿਂਤ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ 29 ॥
ਗਤਪ੍ਰਭਾ ਦ੍ਯੌਰਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਵਿਨਾ ਵ੍ਯਪੇਤਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਗਣੇਵ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ ।
ਪੁਰੀ ਬਭਾਸੇ ਰਹਿਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਨ ਚਾਸ੍ਰਕਂਠਾਕੁਲਮਾਰ੍ਗਚਤ੍ਵਰਾ ॥ 30 ॥
ਨਰਾਸ਼੍ਚ ਨਾਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਮੇਤ੍ਯ ਸਂਘਸ਼ਃ ਵਿਗਰ੍ਹਮਾਣਾ ਭਰਤਸ੍ਯ ਮਾਤਰਮ੍ ।
ਤਦਾ ਨਗਰ੍ਯਾਂ ਨਰਦੇਵਸਂਕ੍ਸ਼ਯੇ ਬਭੂਵੁਰਾਰ੍ਤਾ ਨ ਚ ਸ਼ਰ੍ਮ ਲੇਭਿਰੇ ॥ 31 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਸ਼ਟ੍ਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
