ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਾਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਅਵਧੂਯ ਚ ਤਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਬਭੂਵਾਵਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਦਾ ।
ਜਗਾਮ ਚਾਪਰਾਂ ਚਿਂਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਮਹਾਕਪਿਃ ॥ 1 ॥
ਨ ਰਾਮੇਣ ਵਿਯੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਸ੍ਵਪ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਭਾਮਿਨੀ ।
ਨ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਵਾਪ੍ਯਲਂਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਪਾਨਮੁਪਸੇਵਿਤੁਮ੍ ॥ 2 ॥
ਨਾਨ੍ਯਂ ਨਰਮੁਪਸ੍ਥਾਤੁਂ ਸੁਰਾਣਾਮਪਿ ਚੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।
ਨ ਹਿ ਰਾਮਸਮਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਪਿ ॥ 3 ॥
ਅਨ੍ਯੇਯਮਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਪਾਨਭੂਮੌ ਚਚਾਰ ਸਃ ।
ਕ੍ਰੀਡਿਤੇਨਾਪਰਾਃ ਕ੍ਲਾਂਤਾ ਗੀਤੇਨ ਚ ਤਥਾਪਰਾਃ ॥ 4 ॥
ਨ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੇਨ ਚਾਪਰਾਃ ਕ੍ਲਾਂਤਾਃ ਪਾਨਵਿਪ੍ਰਹਤਾਸ੍ਤਥਾ ।
ਮੁਰਜੇਸ਼ੁ ਮ੍ਰੁਰੁਇਦਂਗੇਸ਼ੁ ਪੀਠਿਕਾਸੁ ਚ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ 5 ॥
ਤਥਾਸ੍ਤਰਣਮੁਖ੍ਯੇਸ਼ੁ ਸਂਵਿਸ਼੍ਟਾਸ਼੍ਚਾਪਰਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।
ਅਂਗਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਭੂਸ਼ਿਤੇਨ ਵਿਭੂਸ਼ਣੈਃ ॥ 6 ॥
ਰੂਪਸਲ੍ਲਾਪਸ਼ੀਲੇਨ ਯੁਕ੍ਤਗੀਤਾਰ੍ਥਭਾਸ਼ਿਣਾ ।
ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਭਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਯੁਕ੍ਤਵਾਕ੍ਯਾਭਿਧਾਯਿਨਾ ॥ 7 ॥
ਰਤਾਭਿਰਤਸਂਸੁਪ੍ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਰਿਯੂਥਪਃ ।
ਤਾਸਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 8 ॥
ਗੋਸ਼੍ਠੇ ਮਹਤਿ ਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਗਵਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਯਥਾ ਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਃ ।
ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰਃ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਤਾਭਿਃ ਪਰਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥ 9 ॥
ਕਰੇਣੁਭਿਰ੍ਯਥਾਰਣ੍ਯੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਣੋ ਮਹਾਦ੍ਵਿਪਃ ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਰੁਪੇਤਾਂ ਚ ਪਾਨਭੂਮਿਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 10 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਰਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਃਪਤੇਰ੍ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੇ ।
ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਣਾਂ ਮਹਿਸ਼ਾਣਾਂ ਚ ਵਰਾਹਾਣਾਂ ਚ ਭਾਗਸ਼ਃ ॥ 11 ॥
ਤਤ੍ਰ ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਨਿ ਮਾਂਸਾਨਿ ਪਾਨਭੂਮੌ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ ।
ਰੌਕ੍ਮੇਸ਼ੁ ਚ ਵਿਸ਼ਾਲੇਸ਼ੁ ਭਾਜਨੇਸ਼੍ਵਰ੍ਧਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍ ॥ 12 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਰਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਮਯੂਰਾਨ੍ ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਂਸ੍ਤਥਾ ।
ਵਰਾਹਵਾਰ੍ਧ੍ਰਾਣਸਕਾਨ੍ ਦਧਿਸੌਵਰ੍ਚਲਾਯੁਤਾਨ੍ ॥ 13 ॥
ਸ਼ਲ੍ਯਾਨ੍ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਮਯੂਰਾਂਸ਼੍ਚ ਹਨੁਮਾਨਨ੍ਵਵੈਕ੍ਸ਼ਤ ।
ਕ੍ਰਕਰਾਨ੍ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਸਿਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚਕੋਰਾਨਰ੍ਧਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍ ॥ 14 ॥
ਮਹਿਸ਼ਾਨੇਕਸ਼ਲ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਛਾਗਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਨਿਸ਼੍ਠਿਤਾਨ੍ ।
ਲੇਹ੍ਯਾਨੁਚ੍ਚਾਵਚਾਨ੍ਪੇਯਾਨ੍ ਭੋਜ੍ਯਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ॥ 15 ॥
ਤਥਾਮ੍ਲਲਵਣੋਤ੍ਤਂਸੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਾਗਸ਼ਾਡਬੈਃ ।
ਹਾਰਨੂਪੁਰਕੇਯੂਰੈਰਪਵਿਦ੍ਧੈਰ੍ਮਹਾਧਨੈਃ ॥ 16 ॥
ਪਾਨਭਾਜਨਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੈਃ ਫਲੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਪੁਸ਼੍ਪੋਪਹਾਰਾ ਭੂਰਧਿਕਂ ਪੁਸ਼੍ਯਤਿ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 17 ॥
ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਚ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤੈਃ ਸੁਸ਼੍ਲਿਸ਼੍ਟੈਸ਼੍ਸ਼ਯਨਾਸਨੈਃ ।
ਪਾਨਭੂਮਿਰ੍ਵਿਨਾ ਵਹ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੇਵੋਪਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 18 ॥
ਬਹੁਪ੍ਰਕਾਰੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵਰਸਂਸ੍ਕਾਰਸਂਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੈਃ ।
ਮਾਂਸੈਃ ਕੁਸ਼ਲਸਂਪ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਤੈਃ ਪਾਨਭੂਮਿਗਤੈਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਕ੍ ॥ 19 ॥
ਦਿਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਵਿਵਿਧਾਃ ਸੁਰਾਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਸੁਰਾ ਅਪਿ ।
ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸਵਮਾਧ੍ਵੀਕਪੁਸ਼੍ਪਾਸਵਫਲਾਸਵਾਃ ॥ 20 ॥
ਵਾਸਚੂਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਸ੍ਤੈਸ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਕ੍ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਕ੍ ।
ਸਂਤਤਾ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਭੂਮਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਬਹੁਸਂਸ੍ਥਿਤੈਃ ॥ 21 ॥
ਹਿਰਣ੍ਮਯੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਭਾਜਨੈਃ ਸ੍ਫਾਟਿਕੈਰਪਿ ।
ਜਾਂਬੂਨਦਮਯੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਃ ਕਰਕੈਰਭਿਸਂਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ॥ 22 ॥
ਰਾਜਤੇਸ਼ੁ ਚ ਕੁਂਭੇਸ਼ੁ ਜਾਂਬੂਨਦਮਯੇਸ਼ੁ ਚ ।
ਪਾਨਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਂ ਤਦਾ ਭੂਰਿ ਕਪਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ ॥ 23 ॥
ਸੋਪਸ਼੍ਯਚ੍ਛਾਤਕੁਂਭਾਨਿ ਸੀਧੋਰ੍ਮਣਿਮਯਾਨਿ ਚ ।
ਰਾਜਤਾਨਿ ਚ ਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਭਾਜਨਾਨਿ ਮਹਾਕਪਿਃ ॥ 24 ॥
ਕ੍ਵਚਿਦਲ੍ਪਾਵਸ਼ੇਸ਼ਾਣਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪੀਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।
ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਨੈਵ ਪ੍ਰਪੀਤਾਨਿ ਪਾਨਾਨਿ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ ॥ 25 ॥
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪਾਨਾਨਿ ਭਾਗਸ਼ਃ ।
ਕ੍ਵਚਿਦਨ੍ਨਾਵਸ਼ੇਸ਼ਾਣਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਵੈ ਵਿਚਚਾਰ ਹ ॥ 26 ॥
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨੈਃ ਕਰਕੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦਾਲੋਲਿਤੈਰ੍ਘਟੈਃ ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਸਂਪ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਤਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਜਲਾਨਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ ॥ 27 ॥
ਸ਼ਯਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਨਾਰੀਣਾਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਣਿ ਬਹੁਧਾ ਪੁਨਃ ।
ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿਸ਼੍ਯ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸੁਪ੍ਤਾ ਵਰਾਂਗਨਾਃ ॥ 28 ॥
ਕਾਸ਼੍ਚਿਚ੍ਚ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਸ੍ਵਪਂਤ੍ਯਾਃ ਪਰਿਧਾਯ ਚ ।
ਆਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਚਾਬਲਾਃ ਸੁਪ੍ਤਾ ਨਿਦ੍ਰਾਬਲਪਰਾਜਿਤਾਃ ॥ 29 ॥
ਤਾਸਾਮੁਚ੍ਛਵਾਸਵਾਤੇਨ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਾਲ੍ਯਂ ਚ ਗਾਤ੍ਰਜਮ੍ ।
ਨਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ੍ਪਂਦਤੇ ਚਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਂਦਮਿਵਾਨਿਲਮ੍ ॥ 30 ॥
ਚਂਦਨਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ੀਤਸ੍ਯ ਸ਼ੀਧੋਰ੍ਮਧੁਰਸਸ੍ਯ ਚ ।
ਵਿਵਿਧਸ੍ਯ ਚ ਮਾਲ੍ਯਸ੍ਯ ਧੂਪਸ੍ਯ ਵਿਵਿਧਸ੍ਯ ਚ ॥ 31 ॥
ਬਹੁਧਾ ਮਾਰੁਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗਂਧਂ ਵਿਵਿਧਮੁਦ੍ਵਹਨ੍ ।
ਸ੍ਨਾਨਾਨਾਂ ਚਂਦਨਾਨਾਂ ਚ ਧੂਪਾਨਾਂ ਚੈਵ ਮੂਰ੍ਛਿਤਃ ॥ 32 ॥
ਪ੍ਰਵਵੌ ਸੁਰਭਿਰ੍ਗਂਧੋ ਵਿਮਾਨੇ ਪੁਸ਼੍ਪਕੇ ਤਦਾ ।
ਸ਼੍ਯਾਮਾਵਦਾਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਾ ਵਰਾਂਗਨਾਃ ॥ 33 ॥
ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕਾਂਚਨਵਰ੍ਣਾਂਗ੍ਯਃ ਪ੍ਰਮਦਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਲਯੇ ।
ਤਾਸਾਂ ਨਿਦ੍ਰਾਵਸ਼ਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਮਦਨੇਨ ਵਿਮੂਰ੍ਛਿਤਮ੍ ॥ 34 ॥
ਪਦ੍ਮਿਨੀਨਾਂ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾਨਾਂ ਰੂਪਮਾਸੀਦ੍ਯਥੈਵ ਹਿ ।
ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇਸ਼ੇਣ ਰਾਵਣਾਂਤਃ ਪੁਰਂ ਕਪਿਃ ॥ 35 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸੁਮਹਾਤੇਜਾਃ ਨ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚ ਜਾਨਕੀਮ੍ ।
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਸ਼੍ਚ ਤਦਾ ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸ ਮਹਾਕਪਿਃ ॥ 36 ॥
ਜਗਾਮ ਮਹਤੀਂ ਚਿਂਤਾਂ ਧਰ੍ਮਸਾਧ੍ਵਸਸ਼ਂਕਿਤਃ ।
ਪਰਦਾਰਾਵਰੋਧਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ 37 ॥
ਇਦਂ ਖਲੁ ਮਮਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਧਰ੍ਮਲੋਪਂ ਕਰਿਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਨ ਹਿ ਮੇ ਪਰਦਾਰਾਣਾਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਰ੍ਵਿਸ਼ਯਵਰ੍ਤਿਨੀ ॥ 38 ॥
ਅਯਂ ਚਾਤ੍ਰ ਮਯਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਃ ਪਰਦਾਰਾਪਰਿਗ੍ਰਹਃ ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭੂਚ੍ਚਿਂਤਾ ਪੁਨਰਨ੍ਯਾ ਮਨਸ੍ਵਿਨਃ ॥ 39 ॥
ਨਿਸ਼੍ਚਿਤੈਕਾਂਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਨਿਸ਼੍ਚਯਦਰ੍ਸ਼ਿਨੀ ।
ਕਾਮਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਮਯਾ ਸਰ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਾ ਰਾਵਣਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ॥ 40 ॥
ਨ ਹਿ ਮੇ ਮਨਸਃ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵੈਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਮੁਪਜਾਯਤੇ ।
ਮਨੋ ਹਿ ਹੇਤੁਃ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਮਿਂਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨੇ ॥ 41 ॥
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਾਸ੍ਵਵਸ੍ਥਾਸੁ ਤਚ੍ਚ ਮੇ ਸੁਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਮਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਵੈਦੇਹੀ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਿਤੁਮ੍ ॥ 42 ॥
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਹਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ੁ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਂਤੇ ਸਦਾ ਸਂਪਰਿਮਾਰ੍ਗਣੇ ।
ਯਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਯਾ ਯੋਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਪਰਿਮਾਰ੍ਗ੍ਯਤੇ ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਪ੍ਰਮਦਾ ਨਸ਼੍ਟਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗੀਸ਼ੁ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਿਤੁਮ੍ ॥ 43 ॥
ਤਦਿਦਂ ਮਾਰ੍ਗਿਤਂ ਤਾਵਚ੍ਛੁਦ੍ਧੇਨ ਮਨਸਾ ਮਯਾ ॥ 44 ॥
ਰਾਵਣਾਂਤਃਪੁਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ਨ ਤੁ ਜਾਨਕੀ ।
ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਾਗਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 45 ॥
ਅਵੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ਨੈਵਾਪਸ਼੍ਯਤ ਜਾਨਕੀਮ੍ ।
ਤਾਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਕਪਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਸ਼੍ਯਞ੍ਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ॥ 46 ॥
ਅਪਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤਦਾ ਵੀਰਃ ਪ੍ਰਧ੍ਯਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ।
ਸ ਭੂਯਸ੍ਤੁ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਿਰ੍ਯਤ੍ਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 47 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡੇ ਏਕਾਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
