ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਵਿਲਪਂਤੀ ਤਥਾ ਤਾਂ ਤੁ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਮਦੋਤ੍ਤਮਾਮ੍ ।
ਇਦਂ ਧਰ੍ਮੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਤਵਾਰ੍ਯੇ ਸਦ੍ਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਸ੍ਸ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤ੍ਤਮਃ ।
ਕਿਂ ਤੇ ਵਿਲਪਿਤੇਨੈਵਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਪਣਂ ਰੁਦਿਤੇਨ ਵਾ ॥ 2 ॥
ਯਸ੍ਤਵਾਰ੍ਯੇ ਗਤਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਸਾਧੁ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਿਤਰਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਮ੍ ॥ 3 ॥
ਸ਼ਿਸ਼੍ਟੈਰਾਚਰਿਤੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਛਸ਼੍ਵਤ੍ਪ੍ਰੇਤ੍ਯਫਲੋਦਯੇ ।
ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮੇ ਸ੍ਥਿਤ ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠੋ ਨ ਸ ਸ਼ੋਚ੍ਯਃ ਕਦਾਚਨ ॥ 4 ॥
ਵਰ੍ਤਤੇ ਚੋਤ੍ਤਮਾਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਦਾਨਘਃ ।
ਦਯਾਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਸ਼ੁ ਲਾਭਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 5 ॥
ਅਰਣ੍ਯਵਾਸੇ ਯਦ੍ਦੁਃਖਂ ਜਾਨਤੀ ਵੈ ਸੁਖੋਚਿਤਾ ।
ਅਨੁਗਚ੍ਛਤਿ ਵੈਦੇਹੀ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਵਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ 6 ॥
ਕੀਰ੍ਤਿਭੂਤਾਂ ਪਤਾਕਾਂ ਯੋ ਲੋਕੇ ਭ੍ਰਮਯਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ ।
ਧਰ੍ਮਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਧਨਃ ਕਿਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਵਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 7 ॥
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ੌਚਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਨ ਗਾਤ੍ਰਮਂਸ਼ੁਭਿ ਸ੍ਸੂਰ੍ਯ ਸ੍ਸਂਤਾਪਯਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ॥ 8 ॥
ਸ਼ਿਵਸ੍ਸਰ੍ਵੇਸ਼ੁ ਕਾਲੇਸ਼ੁ ਕਾਨਨੇਭ੍ਯੋ ਵਿਨਿਸ੍ਸ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਰਾਘਵਂ ਯੁਕ੍ਤਸ਼ੀਤੋਸ਼੍ਣਸ੍ਸੇਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ਸੁਖੋਨਿਲਃ ॥ 9 ॥
ਸ਼ਯਾਨਮਨਘਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਪਿਤੇਵਾਭਿਪਰਿਸ਼੍ਵਜਨ੍ ।
ਰਸ਼੍ਮਿਭਿ ਸ੍ਸਂਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਨ੍ ਸ਼ੀਤੈਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਮਾਹ੍ਲਾਦਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 10 ॥
ਦਦੌ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਯਸ੍ਮੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹੌਜਸੇ ।
ਦਾਨਵੇਂਦ੍ਰਂ ਹਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤਿਮਿਧ੍ਵਜਸੁਤਂ ਰਣੇ ॥ 11 ॥
ਸ ਸ਼ੂਰਃ ਪੁਰੁਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਸ੍ਵਬਾਹੁਬਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ।
ਅਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤੋਪ੍ਯਰਣਸ੍ਥੋ ਵੇਸ਼੍ਮਨੀਵ ਨਿਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ॥ 12 ॥
ਯਸ੍ਯੇਸ਼ੁਪਥਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਯਾਂਤਿ ਸ਼ਤ੍ਰਵਃ ।
ਕਥਂ ਨ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨੇ ਸ੍ਥਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ॥ 13 ॥
ਯਾ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਯਾ ਚ ਕਲ੍ਯਾਣਸਤ੍ਵਤਾ ।
ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾਰਣ੍ਯਵਾਸ ਸ੍ਸ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਰਾਜ੍ਯਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ॥ 14 ॥
ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਭਵੇਤ੍ਸੂਰ੍ਯੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨੇਰਗ੍ਨਿ ਪ੍ਰਭੋਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ।
ਸ਼੍ਰਿਯਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਭਵੇਦਗ੍ਰ੍ਯਾ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਕ੍ਸ਼ਮਾ ॥ 15 ॥
ਦੈਵਤਂ ਦੈਵਤਾਨਾਂ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਭੂਤਸਤ੍ਤਮਃ ।
ਤਸ੍ਯ ਕੇ ਹ੍ਯਗੁਣਾ ਦੇਵਿ ਵਨੇ ਵਾਪ੍ਯਥਵਾ ਪੁਰੇ ॥ 16 ॥
ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵ੍ਯਾ ਸਹ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਚ ਪੁਰੁਸ਼ਰ੍ਸ਼ਭਃ ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਤਿਸ੍ਰੁਰੁਇਭਿਰੇਤਾਭਿ ਸ੍ਸਹ ਰਾਮੋਭਿਸ਼ੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 17 ॥
ਦੁਃਖਜਂ ਵਿਸ੍ਰੁਰੁਇਜਂਤ੍ਯਸ੍ਰਂ ਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਾਮਂਤਮੁਦੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯਮ੍ ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਜਨਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ੋਕਵੇਗਸਮਾਹਤਾਃ ॥ 18 ॥
ਕੁਸ਼ਚੀਰਧਰਂ ਦੇਵਂ ਗਚ੍ਛਂਤਮਪਰਾਜਿਤਮ੍ ।
ਸੀਤੇਵਾਨੁਗਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ ਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਿਂ ਨਾਮ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ॥ 19 ॥
ਧਨੁਰ੍ਗ੍ਰਹਵਰੋ ਯਸ੍ਯ ਬਾਣਖਡ੍ਗਾਸ੍ਤ੍ਰਭ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਵ੍ਰਜਤਿ ਹ੍ਯਗ੍ਰੇ ਤਸ੍ਯ ਕਿਂ ਨਾਮ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ॥ 20 ॥
ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਵਨਵਾਸਂ ਤਂ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟਾਸਿ ਪੁਨਰਾਗਤਮ੍ ।
ਜਹਿਸ਼ੋਕਂ ਚ ਮੋਹਂ ਚ ਦੇਵਿ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ॥ 21 ॥
ਸ਼ਿਰਸਾ ਚਰਣਾਵੇਤੌ ਵਂਦਮਾਨਮਨਿਂਦਿਤੇ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਪੁਤ੍ਰਂ ਚਂਦ੍ਰਮਿਵੋਦਿਤਮ੍ ॥ 22 ॥
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਭਿਸ਼ਿਕ੍ਤਂ ਮਹਾਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਸਮੁਤ੍ਸ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਨਂਦਜਂ ਪਯਃ ॥ 23 ॥
ਮਾ ਸ਼ੋਕੋ ਦੇਵਿ ਦੁਃਖਂ ਵਾ ਨ ਰਾਮੇ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇਸ਼ਿਵਮ੍ ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਂ ਸਸੀਤਂ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍ ॥ 24 ॥
ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ੇਸ਼ੋ ਜਨਸ਼੍ਚੈਵ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯੋ ਯਦਾਨਘੇ ।
ਕਿਮਿਦਾਨੀਮਿਦਂ ਦੇਵਿ ਕਰੋਸ਼ਿ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਿ ਵਿਕ੍ਲਬਮ੍ ॥ 25 ॥
ਨਾਰ੍ਹਾ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੋਚਿਤੁਂ ਦੇਵਿ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਰਾਘਵਸ੍ਸੁਤਃ ।
ਨ ਹਿ ਰਾਮਾਤ੍ਪਰੋ ਲੋਕੇ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸਤ੍ਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 26 ॥
ਅਭਿਵਾਦਯਮਾਨਂ ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦਂ ਸੁਤਮ੍ ।
ਮੁਦਾਸ਼੍ਰ੍ਰੁਰੁਇ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਮੇਘਲੇਖੇਵ ਵਾਰ੍ਸ਼ਿਕੀ ॥ 27 ॥
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਵਰਦਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪੁਨਰਾਗਤਃ ।
ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਦੁਪੀਨਾਭ੍ਯਾਂ ਚਰਣੌ ਪੀਡਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 28 ॥
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਨਮਸ੍ਯਂਤਂ ਸ਼ੂਰਂ ਸਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦਂ ਸੁਤਮ੍ ।
ਮੁਦਾਸ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਪੁਨਰ੍ਮੇਘਰਾਜਿਰਿਵਾਚਲਮ੍ ॥ 29 ॥
ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਂਤੀ ਵਿਵਿਧੈਸ਼੍ਚ ਵਾਕ੍ਯੈ ਰ੍ਵਾਕ੍ਯੋਪਚਾਰੇ ਕੁਸ਼ਲਾਨਵਦ੍ਯਾ ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਤਾਂ ਮਾਤਰਮੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵੀ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਵਿਰਰਾਮ ਰਾਮਾ ॥ 30 ॥
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਤਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਾਤ੍ਰੁਰੁਇਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਾਤੁਰ੍ਨਰਦੇਵਪਤ੍ਨ੍ਯਾਃ ।
ਸਦ੍ਯਸ਼੍ਸ਼ਰੀਰੇ ਵਿਨਨਾਸ਼ ਸ਼ੋਕਃ ਸ਼ਰਦ੍ਗਤੋ ਮੇਘ ਇਵਾਲ੍ਪਤੋਯਃ ॥ 31 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
