View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 6.46 Yuddha Kanda - Sarga 46

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha ṣaṭchatvāriṃśassargaḥ ।

tatōdyāmpṛthivīñchaivavīkṣamāṇāvanaukasaḥ ।
dadṛśuḥsantataubāṇairbhrātaraurāmalakṣmaṇau ॥ 1 ॥

vṛṣṭavēvōparatēdēvēkṛtakarmaṇirākṣasē ।
ājagāmāthatandēśaṃsasugrīvōvibhīṣaṇaḥ ॥ 2 ॥

nīladvividamaindāśchasuṣēṇaḥkumudāṅgadāḥ ।
tūrṇaṃhanumatāsārdhamanvaśōchantarāghavau ॥ 3 ॥

achēṣṭaumandaniśśvāsauśōṇitaughapariplutau ।
śarajālāchitaustabdauśayānauśaratalpayōḥ ॥ 4 ॥

niḥśvasantauyathāsarpauniśchēṣṭaumandavikramau ।
rudhirasrādvigdhāṅgautāpanīyāvivadhvajau ॥ 5 ॥

tauvīraśayanēvīrauśayānaumandachēṣṭitau ।
yūthapaistaiḥ parivṛtaubāṣpavyākulalōchanaiḥ ॥ 6 ॥

rāghavaupatitaudṛṣṭavāśarajālasamāvṛtau ।
babhūvurvērvyathitāssarvēvānarāssavibhīṣaṇāḥ ॥ 7 ॥

antarikṣannirīkṣantōdiśassarvāśchavānarāḥ ।
nachainammāyayāChannandadṛśūrāvaṇiḥraṇē ॥ 8 ॥

tantumāyāpratichChannammāyayaivavibhīṣaṇaḥ ।
vīkṣamāṇōdadarśāthabhrātuḥputramavasthitam ॥ 9 ॥

tamapratikarmāṇamapratidvandvamāhavē ।
dadarśāntarhitaṃvīraṃvaradānādvibhīṣaṇaḥ ॥ 10 ॥

tējasāyaśasāchaivavikramēṇachasamyutam ।
indrajittvātmanaḥkarmatauśayānausamīkṣyacha ॥ 11 ॥

uvāchaparamaprītōharṣayan sarvanairṛtān ।
dūṣaṇasyachahantāraukharasyachamahābalau ॥ 12 ॥

sāditaumāmakairbāṇairbhrātaraurāmalakṣmaṇau ।
nēmaumōkṣayituṃśakyāvētasmādiṣubandhanāt ॥ 13 ॥

sarvairapisamāgamyasarṣisaṅghaissurāsuraiḥ ।
yatkṛtēchintayānasyaśōkārtasyapiturmama ॥ 14 ॥

aspṛṣṭavāśayanaṅgātraistriyāmāyātiśarvarī ।
tsnēyaṃyatkṛtēlaṅkānadīvarṣāsvivākulā ॥ 15 ॥

sō'yammūlaharō'narthaḥsarvēṣānnihatōmayā ।
rāmasyalakṣmaṇasyaivasarvēṣāñchavanaukasām ।
vikramāniṣphalāḥsarvēyathāśaraditōyadāḥ ॥ 16 ॥

ēvamuktvātutān sarvānrākṣasānparipārśvataḥ ॥ 17 ॥

yūthapānapitānsarvāṃstāḍayāmāsarāvaṇiḥ ।
nīlannavabhirāhatyamaindañchadvividantathā ॥ 18 ॥

tribhistribhiramitraghnastatāpapravarēṣubhiḥ ।
jāmbavantammahēṣvāsōvid dhvābāṇēnavakṣasi ॥ 19 ॥

hanūmatōvēgavatōvisasarjaśarāndaśa ।
gavākṣaṃśarabhañchaivadvāvapyamitatējasau ॥ 20 ॥

dvābhyāndvābhyāmmahāvēgōvivyādhayudhirāvaṇiḥ ।
gōlāṅgūlēśvarañchaivavāliputramathāṅgadam ॥ 21 ॥

vivyādhabahubhirbāṇaistvaramāṇō'tharāvaṇiḥ ।
tānvānaravarānbhittvāśarairagniśikhōpamaiḥ ॥ 22 ॥

nanādabalavāṃstatramahāsattvassarāvaṇiḥ ।
tānardhayitvābāṇaughaistrāsayitvāchavānarān ॥ 23 ॥

prajahāsamahābāhurvachanañchēdamabravīt ।
śaraśabdēnaghōrēṇamayābaddhauchamūmukhē ॥ 24 ॥

sahitaubhrātaravētauniśāmayatarākṣasāḥ ।
ēvamuktāstutēsarvērākṣasāḥkūṭayōdhinaḥ ॥ 25 ॥

paraṃvismayāmājagmuḥkarmaṇātēnaharṣitāḥ ।
vinēduśchamahānādān sarvētējaladōpamāḥ ॥ 26 ॥

hatō rāma;iti jnātvā rāvaṇiṃ samapūjayan ।
niṣpandau tu tadā dṛṣṭvā tāv ubhau rāma lakṣmaṇau ॥ 27 ॥

vasudhāyāṃ niruchchvāsau hatāv ity anvamanyata ।
harṣēṇa tu samāviṣṭa;indrajit samitiṃ jayaḥ ॥ 28 ॥

pravivēśapurīṃlaṅkāṃharṣayan sarvanairvṛtān ।
rāmalakṣmaṇayōrdṛṣṭavāśarīrēsāyakaiśchitē ॥ 29 ॥

sarvāṇichāṅgōpāṅgānisugrīvambhayamāviśat ।
paryavasthāpayātmānamanāthammāñchavānara ॥ 30 ॥

satyadharmābhiraktānānnāstimṛtyukṛtambhayam ।
ēvamuktvātatastasyajalaklannēnapāṇinā ॥ 31 ॥

sugrīvasyaśubhēnētrēpramamārjavibhīṣaṇaḥ ।
tatassalilamādāyavidyayāparijapyacha ॥ 32 ॥

sugrīvanētrēdharmātmāsamamārjavibhīṣaṇaḥ ।
vimṛjyavadanantasyakapirājasyadhīmataḥ ॥ 33 ॥

abravītkālasamprāptasambhrāntamidaṃvachaḥ ।
nakālaḥkapirājēndravaiklabyamavalambitum ॥ 34 ॥

atisnēhō'pyakālē'sminmaraṇāyōpakalpatē ।
tasmādutsṛjyavaiklabyaṃsarvakāryavināśanam ॥ 35 ॥

hitaṃrāmapurōgaṇāṃsainyānānuchintyatām ।
athavārakṣyatāṃrāmōyāvatsañjñāviparyayaḥ ॥ 36 ॥

labdhasañjñauhikākutsthaubhayannauvyapanēṣyataḥ ।
naitatkiñchanarāmasyanacharāmōmumūrṣati ॥ 37 ॥

nahyēnaṃhāsyatēlakṣmīddurlabhāyāgatāyuṣām ।
tasmādāśvāsayātmānambalañchāśvāsayasvakam ॥ 38 ॥

yāvatkāryāṇisarvāṇipunaḥsaṃsthāpayāmyaham ।
ētēhiphullanayanāstrāsādāgatasādhvasāḥ ॥ 39 ॥

karṇēkarṇēprakathitāharayōharisattama ।
māntudṛṣṭavāpradhāvantamanīkaṃsampraharṣitum ॥ 40 ॥

tyajastuharayastrāsambhuktapūrvāmivasrajam ।
samāśvāsyatusugrīvaṃrākṣasēndrōvibhīṣaṇaḥ ॥ 41 ॥

vidrutaṃvānarānīkantatsamāśvāsayatpunaḥ ।
indrajittumahāmāyaḥsarvasainyasamāvṛtaḥ ॥ 42 ॥

karṇē karṇē prakathitā harayō hari pumgava ।
māṃ tu dṛṣṭvā pradhāvantaṃ anīkaṃ sampraharṣitum ॥ 43 ॥

āchachakṣēpriyampitrēnihataurāmalakṣmaṇau ।
utpapātatatōhṛṣṭaḥputrañchapariṣasvajē ॥ 44 ॥

rāvaṇōrakṣasāmmadhyēśrutvāśatrūnipātitau ।
upāghrāyachatammūd rnēnampaprachChaprītamānasaḥ ॥ 45 ॥

pṛchChatēchayathāvṛttampitrētasmaisarvannyavēdayat ।
yathātauśarabandhēnaniśchēṣṭauniṣprabhaukṛtau ॥ 46 ॥

saharṣavēgānugatāntarātmāśrutvāvachastasyamahārathasya ।
jahaujvarandāśarathēḥsamutthitamprahṛṣyavāchā'bhinanandaputram ॥ 47 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē ṣaṭchatvāriṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: