śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha ṣaṭchatvāriṃśassargaḥ ।
tatōdyāmpṛthivīñchaivavīkṣamāṇāvanaukasaḥ ।
dadṛśuḥsantataubāṇairbhrātaraurāmalakṣmaṇau ॥ 1 ॥
vṛṣṭavēvōparatēdēvēkṛtakarmaṇirākṣasē ।
ājagāmāthatandēśaṃsasugrīvōvibhīṣaṇaḥ ॥ 2 ॥
nīladvividamaindāśchasuṣēṇaḥkumudāṅgadāḥ ।
tūrṇaṃhanumatāsārdhamanvaśōchantarāghavau ॥ 3 ॥
achēṣṭaumandaniśśvāsauśōṇitaughapariplutau ।
śarajālāchitaustabdauśayānauśaratalpayōḥ ॥ 4 ॥
niḥśvasantauyathāsarpauniśchēṣṭaumandavikramau ।
rudhirasrādvigdhāṅgautāpanīyāvivadhvajau ॥ 5 ॥
tauvīraśayanēvīrauśayānaumandachēṣṭitau ।
yūthapaistaiḥ parivṛtaubāṣpavyākulalōchanaiḥ ॥ 6 ॥
rāghavaupatitaudṛṣṭavāśarajālasamāvṛtau ।
babhūvurvērvyathitāssarvēvānarāssavibhīṣaṇāḥ ॥ 7 ॥
antarikṣannirīkṣantōdiśassarvāśchavānarāḥ ।
nachainammāyayāChannandadṛśūrāvaṇiḥraṇē ॥ 8 ॥
tantumāyāpratichChannammāyayaivavibhīṣaṇaḥ ।
vīkṣamāṇōdadarśāthabhrātuḥputramavasthitam ॥ 9 ॥
tamapratikarmāṇamapratidvandvamāhavē ।
dadarśāntarhitaṃvīraṃvaradānādvibhīṣaṇaḥ ॥ 10 ॥
tējasāyaśasāchaivavikramēṇachasamyutam ।
indrajittvātmanaḥkarmatauśayānausamīkṣyacha ॥ 11 ॥
uvāchaparamaprītōharṣayan sarvanairṛtān ।
dūṣaṇasyachahantāraukharasyachamahābalau ॥ 12 ॥
sāditaumāmakairbāṇairbhrātaraurāmalakṣmaṇau ।
nēmaumōkṣayituṃśakyāvētasmādiṣubandhanāt ॥ 13 ॥
sarvairapisamāgamyasarṣisaṅghaissurāsuraiḥ ।
yatkṛtēchintayānasyaśōkārtasyapiturmama ॥ 14 ॥
aspṛṣṭavāśayanaṅgātraistriyāmāyātiśarvarī ।
tsnēyaṃyatkṛtēlaṅkānadīvarṣāsvivākulā ॥ 15 ॥
sō'yammūlaharō'narthaḥsarvēṣānnihatōmayā ।
rāmasyalakṣmaṇasyaivasarvēṣāñchavanaukasām ।
vikramāniṣphalāḥsarvēyathāśaraditōyadāḥ ॥ 16 ॥
ēvamuktvātutān sarvānrākṣasānparipārśvataḥ ॥ 17 ॥
yūthapānapitānsarvāṃstāḍayāmāsarāvaṇiḥ ।
nīlannavabhirāhatyamaindañchadvividantathā ॥ 18 ॥
tribhistribhiramitraghnastatāpapravarēṣubhiḥ ।
jāmbavantammahēṣvāsōvid dhvābāṇēnavakṣasi ॥ 19 ॥
hanūmatōvēgavatōvisasarjaśarāndaśa ।
gavākṣaṃśarabhañchaivadvāvapyamitatējasau ॥ 20 ॥
dvābhyāndvābhyāmmahāvēgōvivyādhayudhirāvaṇiḥ ।
gōlāṅgūlēśvarañchaivavāliputramathāṅgadam ॥ 21 ॥
vivyādhabahubhirbāṇaistvaramāṇō'tharāvaṇiḥ ।
tānvānaravarānbhittvāśarairagniśikhōpamaiḥ ॥ 22 ॥
nanādabalavāṃstatramahāsattvassarāvaṇiḥ ।
tānardhayitvābāṇaughaistrāsayitvāchavānarān ॥ 23 ॥
prajahāsamahābāhurvachanañchēdamabravīt ।
śaraśabdēnaghōrēṇamayābaddhauchamūmukhē ॥ 24 ॥
sahitaubhrātaravētauniśāmayatarākṣasāḥ ।
ēvamuktāstutēsarvērākṣasāḥkūṭayōdhinaḥ ॥ 25 ॥
paraṃvismayāmājagmuḥkarmaṇātēnaharṣitāḥ ।
vinēduśchamahānādān sarvētējaladōpamāḥ ॥ 26 ॥
hatō rāma;iti jnātvā rāvaṇiṃ samapūjayan ।
niṣpandau tu tadā dṛṣṭvā tāv ubhau rāma lakṣmaṇau ॥ 27 ॥
vasudhāyāṃ niruchchvāsau hatāv ity anvamanyata ।
harṣēṇa tu samāviṣṭa;indrajit samitiṃ jayaḥ ॥ 28 ॥
pravivēśapurīṃlaṅkāṃharṣayan sarvanairvṛtān ।
rāmalakṣmaṇayōrdṛṣṭavāśarīrēsāyakaiśchitē ॥ 29 ॥
sarvāṇichāṅgōpāṅgānisugrīvambhayamāviśat ।
paryavasthāpayātmānamanāthammāñchavānara ॥ 30 ॥
satyadharmābhiraktānānnāstimṛtyukṛtambhayam ।
ēvamuktvātatastasyajalaklannēnapāṇinā ॥ 31 ॥
sugrīvasyaśubhēnētrēpramamārjavibhīṣaṇaḥ ।
tatassalilamādāyavidyayāparijapyacha ॥ 32 ॥
sugrīvanētrēdharmātmāsamamārjavibhīṣaṇaḥ ।
vimṛjyavadanantasyakapirājasyadhīmataḥ ॥ 33 ॥
abravītkālasamprāptasambhrāntamidaṃvachaḥ ।
nakālaḥkapirājēndravaiklabyamavalambitum ॥ 34 ॥
atisnēhō'pyakālē'sminmaraṇāyōpakalpatē ।
tasmādutsṛjyavaiklabyaṃsarvakāryavināśanam ॥ 35 ॥
hitaṃrāmapurōgaṇāṃsainyānānuchintyatām ।
athavārakṣyatāṃrāmōyāvatsañjñāviparyayaḥ ॥ 36 ॥
labdhasañjñauhikākutsthaubhayannauvyapanēṣyataḥ ।
naitatkiñchanarāmasyanacharāmōmumūrṣati ॥ 37 ॥
nahyēnaṃhāsyatēlakṣmīddurlabhāyāgatāyuṣām ।
tasmādāśvāsayātmānambalañchāśvāsayasvakam ॥ 38 ॥
yāvatkāryāṇisarvāṇipunaḥsaṃsthāpayāmyaham ।
ētēhiphullanayanāstrāsādāgatasādhvasāḥ ॥ 39 ॥
karṇēkarṇēprakathitāharayōharisattama ।
māntudṛṣṭavāpradhāvantamanīkaṃsampraharṣitum ॥ 40 ॥
tyajastuharayastrāsambhuktapūrvāmivasrajam ।
samāśvāsyatusugrīvaṃrākṣasēndrōvibhīṣaṇaḥ ॥ 41 ॥
vidrutaṃvānarānīkantatsamāśvāsayatpunaḥ ।
indrajittumahāmāyaḥsarvasainyasamāvṛtaḥ ॥ 42 ॥
karṇē karṇē prakathitā harayō hari pumgava ।
māṃ tu dṛṣṭvā pradhāvantaṃ anīkaṃ sampraharṣitum ॥ 43 ॥
āchachakṣēpriyampitrēnihataurāmalakṣmaṇau ।
utpapātatatōhṛṣṭaḥputrañchapariṣasvajē ॥ 44 ॥
rāvaṇōrakṣasāmmadhyēśrutvāśatrūnipātitau ।
upāghrāyachatammūd rnēnampaprachChaprītamānasaḥ ॥ 45 ॥
pṛchChatēchayathāvṛttampitrētasmaisarvannyavēdayat ।
yathātauśarabandhēnaniśchēṣṭauniṣprabhaukṛtau ॥ 46 ॥
saharṣavēgānugatāntarātmāśrutvāvachastasyamahārathasya ।
jahaujvarandāśarathēḥsamutthitamprahṛṣyavāchā'bhinanandaputram ॥ 47 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē ṣaṭchatvāriṃśassargaḥ ॥