ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮਾਵ੍ਰਜਮਾਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਧੋ ਵਾਮਲੋਚਨਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਸ੍ਫੁਰਚ੍ਚਾਸ੍ਖਲਦ੍ਰਾਮੋ ਵੇਪਥੁਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯ ਜਾਯਤ ॥ 1 ॥
ਉਪਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸੋਸ਼ੁਭਾਨਿ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ।
ਅਪਿ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਨੁ ਸੀਤਾਯਾ ਇਤਿ ਵੈ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਚ ॥ 2 ॥
ਤ੍ਵਰਮਾਣੋ ਜਗਾਮਾਥ ਸੀਤਾਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਃ ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਾਵਸਥਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਬਭੂਵੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਮਾਨਸਃ ॥ 3 ॥
ਉਦ੍ਭ੍ਰਮਨ੍ਨਿਵ ਵੇਗੇਨ ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਰਘੁਨਂਦਨਃ ।
ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੋਟਜਸ੍ਥਾਨਮਭਿਵੀਕ੍ਸ਼ਯ ਸਮਂਤਤਃ ॥ 4 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾਂ ਚ ਰਹਿਤਾਂ ਸੀਤਯਾ ਤਦਾ ।
ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾਂ ਧ੍ਵਸ੍ਤਾਂ ਹੇਮਂਤੇ ਪਦ੍ਮਿਨੀਮਿਵ ॥ 5 ॥
ਰੁਦਂਤਮਿਵ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਮ੍ਲਾਨਪੁਸ਼੍ਪਮ੍ਰੁਰੁਇਗਦ੍ਵਿਜਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਿਹੀਨਂ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਂ ਸਂਤ੍ਯਕ੍ਤਵਨਦੇਵਤਮ੍ ॥ 6 ॥
ਵਿਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਾਜਿਨਕੁਸ਼ਂ ਵਿਪ੍ਰਵਿਦ੍ਧਬ੍ਰੁਸੀਕਟਮ੍ ।
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਨਿਜਸ੍ਥਾਨਂ ਵਿਲਲਾਪ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ 7 ॥
ਹ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਵਾ ਨਸ਼੍ਟਾ ਵਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਵਾ ਭਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਨਿਲੀਨਾਪ੍ਯਥਵਾ ਭੀਰੁਰਥਵਾ ਵਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ॥ 8 ॥
ਗਤਾ ਵਿਚੇਤੁਂ ਪੁਸ਼੍ਪਾਣਿ ਫਲਾਨ੍ਯਪਿ ਚ ਵਾ ਪੁਨਃ ।
ਅਥਵਾ ਪਦ੍ਮਿਨੀਂ ਯਾਤਾ ਜਲਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਨਦੀਂ ਗਤਾ ॥ 9 ॥
ਯਤ੍ਨਾਨ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਯਮਾਣਸ੍ਤੁ ਨਾਸਸਾਦ ਵਨੇ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ।
ਸ਼ੋਕਰਕ੍ਤੇਕ੍ਸ਼ਣਸ਼੍ਸ਼ੋਕਾਦੁਨ੍ਮਤ੍ਤ ਇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 10 ॥
ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਧਾਵਨ੍ਸਗਿਰੇਸ਼੍ਚਾਦ੍ਰਿਂ ਨਦਾਨ੍ਨਦੀਮ੍ ।
ਬਭੂਵ ਵਿਲਪਨ੍ਰਾਮਸ਼੍ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਣਵਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ ॥ 11 ॥
ਅਪਿ ਕਾਚਿਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਸਾ ਕਦਂਬਪ੍ਰਿਯਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ।
ਕਦਂਬ ਯਦਿ ਜਾਨੀਸ਼ੇ ਸ਼ਂਸ ਸੀਤਾਂ ਸ਼ੁਭਾਨਨਾਮ੍ ॥ 12 ॥
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਪਲ੍ਲਵਸਂਕਾਸ਼ਾ ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਿਨੀ ।
ਸ਼ਂਸਸ੍ਵ ਯਦਿ ਵਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਬਿਲ੍ਵ ਬਿਲ੍ਵੋਪਮਸ੍ਤਨੀ ॥ 13 ॥
ਅਥਵਾਰ੍ਜੁਨ ਸ਼ਂਸ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਤਾਮਰ੍ਜੁਨਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ।
ਜਨਕਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਭੀਰੁਰ੍ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ ਵਾ ਨ ਵਾ ॥ 14 ॥
ਕਕੁਭਃ ਕਕੁਭੋਰੂਂ ਤਾਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਯਥਾ ਪਲ੍ਲਵਪੁਸ਼੍ਪਾਢ੍ਯੋ ਭਾਤਿ ਹ੍ਯੇਸ਼ ਵਨਸ੍ਪਤਿਃ ॥ 15 ॥
ਭ੍ਰਮਰੈਰੁਪਗੀਤਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਦ੍ਰੁਮਵਰੋ ਹ੍ਯਯਮ੍ ।
ਏਸ਼ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਤਿਲਕਸ੍ਤਿਲਕਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ॥ 16 ॥
ਅਸ਼ੋਕ ਸ਼ੋਕਾਪਨੁਦ ਸ਼ੋਕੋਪਹਤਚੇਤਸਮ੍ ।
ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮਾਨਂ ਕੁਰੁ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਪ੍ਰਿਯਾਸਂਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਮਾਮ੍ ॥ 17 ॥
ਯਦਿ ਤਾਲ ਤ੍ਵਯਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਪਕ੍ਵਤਾਲਫਲਸ੍ਤਨੀ ।
ਕਥਯਸ੍ਵ ਵਰਾਰੋਹਾਂ ਕਾਰੁਣ੍ਯਂ ਯਦਿ ਤੇ ਮਯਿ ॥ 18 ॥
ਯਦਿ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸੀਤਾ ਜਂਬੁ ਜਂਬੂਫਲੋਪਮਾ ।
ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਯਦਿ ਵਿਜਾਨੀਸ਼ੇ ਨਿਃਸ਼ਂਕਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮੇ ॥ 19 ॥
ਅਹੋ ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਾਦ੍ਯ ਸੁਪੁਸ਼੍ਪੈਸ਼੍ਸ਼ੋਭਸੇ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ।
ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਪ੍ਰਿਯਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਸ਼ਂਸ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਯਦਿ ॥ 20 ॥
ਚੂਤਨੀਪਮਹਾਸਾਲਾਨ੍ਪਨਸਾਨ੍ਕੁਰਵਾਂਧਵਾਨ੍ ।
ਦਾਡਿਮਾਨਨਸਾਨ੍ਗਤ੍ਵਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥ 21 ॥
ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਮਾਧਵੀਸ਼੍ਚੈਵ ਚਂਪਕਾਨ੍ਕੇਤਕੀਸ੍ਤਥਾ ।
ਪ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਨ੍ਰਾਮੋ ਵਨੇ ਭਾਂਤਃ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤ ਇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 22 ॥
ਅਥਵਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਸ਼ਾਬਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗ ਜਾਨਾਸਿ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਵਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣੀ ਕਾਂਤਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗੀਭਿਸ੍ਸਹਿਤਾ ਭਵੇਤ੍ ॥ 23 ॥
ਗਜ ਸਾ ਗਜਨਾਸੋਰੂਰ੍ਯਦਿ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਤ੍ਵਯਾ ਭਵੇਤ੍ ।
ਤਾਂ ਮਨ੍ਯੇ ਵਿਦਿਤਾਂ ਤੁਭ੍ਯਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਵਰਵਾਰਣ ॥ 24 ॥
ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਯਦਿ ਸਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਚਂਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾ ।
ਮੈਥਿਲੀ ਮਮ ਵਿਸ੍ਰਬ੍ਧਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਨ ਤੇ ਭਯਮ੍ ॥ 25 ॥
ਕਿਂ ਧਾਵਸਿ ਪ੍ਰਿਯੇ ਦੂਰੇ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਸਿ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣੇ ।
ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ੈਰਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕਿਂ ਮਾਂ ਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਸੇ ॥ 26 ॥
ਤਿਸ਼੍ਠ ਤਿਸ਼੍ਠ ਵਰਾਰੋਹੇ ਨ ਤੇਸ੍ਤਿ ਕਰੁਣਾ ਮਯਿ ।
ਨਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਹਾਸ੍ਯਸ਼ੀਲਾਸਿ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਮਾਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ॥ 27 ॥
ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਕੇਨਾਸਿ ਸੂਚਿਤਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ ।
ਧਾਵਂਤ੍ਯਪਿ ਮਯਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਤਿਸ਼੍ਠ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਸੌਹ੍ਰੁਰੁਇਦਮ੍ ॥ 28 ॥
ਨੈਵ ਸਾ ਨੂਨਮਥਵਾ ਹਿਂਸਿਤਾ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛ੍ਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਨ ਮਾਂ ਨੂਨਂ ਯਥੋਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ॥ 29 ॥
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਬਾਲਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨੈਃ ।
ਵਿਭਜ੍ਯਾਂਕਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਮਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ॥ 30 ॥
ਨੂਨਂ ਤਚ੍ਛੁਭਦਂਤੋਸ਼੍ਠਂ ਸੁਨਾਸਂ ਚਾਰੁਕੁਂਡਲਮ੍ ।
ਪੂਰ੍ਣਚਂਦ੍ਰਨਿਭਂ ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਮੁਖਂਨਿਸ਼੍ਪ੍ਰਭਤਾਂ ਗਤਮ੍ ॥ 31 ॥
ਸਾ ਹਿ ਚਂਪਕਵਰ੍ਣਾਭਾ ਗ੍ਰੀਵਾ ਗ੍ਰੈਵੇਯਸ਼ੋਭਿਤਾ ।
ਕੋਮਲਾ ਵਿਲਪਂਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਕਾਂਤਾਯਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਸ਼ੁਭਾ ॥ 32 ॥
ਨੂਨਂ ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਮਾਣੌ ਤੌ ਬਾਹੂ ਪਲ੍ਲਵਕੋਮਲੌ ।
ਭਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਵੇਪਮਾਨਾਗ੍ਰੌ ਸਹਸ੍ਤਾਭਰਣਾਂਗਦੌ ॥ 33 ॥
ਮਯਾ ਵਿਰਹਿਤਾ ਬਾਲਾ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਵੈ ।
ਸਾਰ੍ਧੇਨੇਵ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਬਹੁਬਾਂਧਵਾ ॥ 34 ॥
ਹਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਮਹਾਬਾਹੋ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ।
ਹਾ ਪ੍ਰਿਯੇ ਕ੍ਵ ਗਤਾ ਭਦ੍ਰੇ ਹਾ ਸੀਤੇਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ 35 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਿਲਪਨ੍ਰਾਮਃ ਪਰਿਧਾਵਨ੍ਵਨਾਦ੍ਵਨਮ੍ ।
ਕ੍ਵਚਿਦੁਦ੍ਭ੍ਰਮਤੇ ਵੇਗਾਤ੍ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਭ੍ਰਮਤੇ ਬਲਾਤ੍ ॥ 36 ॥
ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਮਤ੍ਤ ਇਵਾਭਾਤਿ ਕਾਂਤਾਨ੍ਵੇਸ਼ਣਤਤ੍ਪਰਃ ।
ਸ ਵਨਾਨਿ ਨਦੀਸ਼੍ਸ਼ੈਲਾਨ੍ ਗਿਰਿਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਨਿ ਚ ॥ 37 ॥
ਕਾਨਨਾਨਿ ਚ ਵੇਗੇਨ ਭ੍ਰਮਤ੍ਯਪਰਿਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਤਥਾ ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਪੁਲਂ ਮਹਦ੍ਵਨਂ ਪਰੀਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਥ ਮੈਥਿਲੀਂ ਪ੍ਰਤਿ ।
ਅਨਿਸ਼੍ਠਿਤਾਸ਼ਸ੍ਸਚਕਾਰ ਮਾਰ੍ਗਣੇ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਿਯਾਯਾਃ ਪਰਮਂ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਮ੍ ॥ 38 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡੇ ਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
