ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਨਵਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਜਾਬਾਲੇਸ੍ਤੁ ਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮ ਸ੍ਸਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾਂ ਵਰਃ ।
ਉਵਾਚ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚਾਵਿਪਨ੍ਨਯਾ ॥ 1 ॥
ਭਵਾਨ੍ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮਾਰ੍ਥਂ ਵਚਨਂ ਯਦਿਹੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ ।
ਅਕਾਰ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਮਪਥ੍ਯਂ ਪਥ੍ਯਸਮ੍ਮਤਮ੍ ॥ 2 ॥
ਨਿਰ੍ਮਰ੍ਯਾਦਸ੍ਤੁ ਪੁਰੁਸ਼ਃ ਪਾਪਾਚਾਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ।
ਮਾਨਂ ਨ ਲਭਤੇ ਸਤ੍ਸੁ ਭਿਨ੍ਨਚਾਰਿਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ॥ 3 ॥
ਕੁਲੀਨਮਕੁਲੀਨਂ ਵਾ ਵੀਰਂ ਪੁਰੁਸ਼ਮਾਨਿਨਮ੍ ।
ਚਾਰਿਤ੍ਰਮੇਵ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਿ ਸ਼ੁਚਿਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਸ਼ੁਚਿਮ੍ ॥ 4 ॥
ਅਨਾਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ ਸ਼੍ਸ਼ੌਚਾਦ੍ਦੀਨਸ੍ਤਾਥਾਸ਼ੁਚਿਃ ।
ਲਕ੍ਸ਼ਣ੍ਯਵਦਲਕ੍ਸ਼ਣ੍ਯੋ ਦੁਸ਼੍ਸ਼ੀਲਸ਼੍ਸ਼ੀਲਵਾਨਿਵ ॥ 5 ॥
ਅਧਰ੍ਮਂ ਧਰ੍ਮਵੇਸ਼ੇਣ ਯਦੀਮਂ ਲੋਕਸਂਕੁਰਮ੍ ।
ਅਭਿਪਤ੍ਸ੍ਯੇ ਸ਼ੁਭਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰਿਯਾਵਿਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ॥ 6 ॥
ਕਸ਼੍ਚੇਤਯਾਨਃ ਪੁਰੁਸ਼ਃ ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ।
ਬਹੁਮਂਸ੍ਯਤਿ ਮਾਂ ਲੋਕੇ ਦੁਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਦੂਸ਼ਣਮ੍ ॥ 7 ॥
ਕਸ੍ਯ ਦਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਂ ਕੇਨ ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਪ੍ਨੁਯਾਮ੍ ।
ਆਨਯਾ ਵਰ੍ਤਮਾਨੋ ਹਿ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤ੍ਯਾ ਹੀਨਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਯਾ ॥ 8 ॥
ਕਾਮਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਂ ਲੋਕਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਨ ਸ੍ਸਮੁਪਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਯਦ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾ ਸ੍ਸਂਤਿ ਰਾਜਾਨਸ੍ਤਦ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾ ਸ੍ਸਂਤਿ ਹਿ ਪ੍ਰਜਾਃ ॥ 9 ॥
ਸਤ੍ਯਮੇਵਾਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਸਂ ਚ ਰਾਜਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਤ੍ਯਾਤ੍ਮਕਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯੇ ਲੋਕਃ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਿਤਃ ॥ 10 ॥
ਰੁਰੁਇਸ਼ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਹਿ ਮੇਨਿਰੇ ।
ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਹਿ ਲੋਕੇਸ੍ਮਿਨ੍ਪਰਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ॥ 11 ॥
ਉਦ੍ਵਿਜਂਤੇ ਯਥਾ ਸਰ੍ਪਾਨ੍ਨਰਾਦਨ੍ਰੁਰੁਇਤਵਾਦਿਨਃ ।
ਧਰ੍ਮ ਸ੍ਸਤ੍ਯਂ ਪਰੋ ਲੋਕੇ ਮੂਲਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਚੋਚ੍ਯਤੇ ॥ 12 ॥
ਸਤ੍ਯਮੇਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਲੋਕੇ ਸਤ੍ਯਂ ਪਦ੍ਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਸਦਾ ।
ਸਤ੍ਯਮੂਲਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਤ੍ਯਾਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰਂ ਪਦਮ੍ ॥ 13 ॥
ਦਤ੍ਤਮਿਸ਼੍ਟਂ ਹੁਤਂ ਚੈਵ ਤਪ੍ਤਾਨਿ ਚ ਤਪਾਂਸਿ ਚ ।
ਵੇਦਾ ਸ੍ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਾਨਾ ਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਤ੍ਯਪਰੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ 14 ॥
ਏਕਃ ਪਾਲਯਤੇ ਲੋਕਮੇਕਃ ਪਾਲਯਤੇ ਕੁਲਮ੍ ।
ਮਜ੍ਜਤ੍ਯੇਕੋ ਹਿ ਨਿਰਯ ਏਕ ਸ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਹੀਯਤੇ ॥ 15 ॥
ਸੋਹਂ ਪਿਤੁਰ੍ਨਿਯੋਗਂ ਤੁ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਨਾਨੁਪਾਲਯੇ ।
ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਵ ਸ੍ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯੇਨ ਸਮਯੀਕ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 16 ॥
ਨੈਵ ਲੋਭਾਨ੍ਨ ਮੋਹਾਦ੍ਵਾ ਨ ਹ੍ਯਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਤਮੋਨ੍ਵਿਤਃ ।
ਸੇਤੁਂ ਸਤ੍ਯਸ੍ਯ ਭੇਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਗੁਰੋ ਸ੍ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਵਃ ॥ 17 ॥
ਅਸਤ੍ਯਸਂਧਸ੍ਯ ਸਤਸ਼੍ਚਲਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿਰਚੇਤਸਃ ।
ਨੈਵ ਦੇਵਾ ਨ ਪਿਤਰਃ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛਂਤੀਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ॥ 18 ॥
ਪ੍ਰਤ੍ਯਗਾਤ੍ਮਮਿਮਂ ਧਰ੍ਮਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।
ਭਾਰ ਸ੍ਸਤ੍ਪੁਰੁਸ਼ਾਚੀਰ੍ਣਸ੍ਤਦਰ੍ਥਮਭਿਮਨ੍ਯਤੇ ॥ 19 ॥
ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮਮਹਂਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮਂ ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤਮ੍ ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰੈਰ੍ਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਸੈਰ੍ਲੁਬ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਸੇਵਿਤਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਭਿਃ ॥ 20 ॥
ਕਾਯੇਨ ਕੁਰੁਤੇ ਪਾਪਂ ਮਨਸਾ ਸਂਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਤਤ੍ ।
ਅਨ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਜਿਹ੍ਵਯਾ ਚਾਹ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਕਰ੍ਮਪਾਤਕਮ੍ ॥ 21 ॥
ਭੂਮਿਃ ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਯਸ਼ੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਪੁਰੁਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਂਤਿ ਹਿ ।
ਸਤ੍ਯਂ ਸਮਨੁਵਰ੍ਤਨੇ ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਭਜੇਤ ਤਤਃ ॥ 22 ॥
ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਂ ਹ੍ਯਨਾਰ੍ਯਮੇਵ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਦ੍ਭਵਾਨਵਧਾਰ੍ਯ ਮਾਮ੍ ।
ਆਹ ਯੁਕ੍ਤਿ ਕਰੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰਿਦਂ ਭਦ੍ਰਂ ਕੁਰੁਸ਼੍ਵ ਹ ॥ 23 ॥
ਕਥਂ ਹ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਵਨਵਾਸਮਿਮਂ ਗੁਰੋਃ ।
ਭਰਤਸ੍ਯ ਕਰਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਚੋ ਹਿਤ੍ਵਾ ਗੁਰੋਰ੍ਵਚਃ ॥ 24 ॥
ਸ੍ਥਿਰਾ ਮਯਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਗੁਰੁਸਨ੍ਨਿਧੌ ।
ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਮਾਣਾ ਸਾ ਦੇਵੀ ਕੈਕੇਯੀ ਚਾਭਵਤ੍ਤਦਾ ॥ 25 ॥
ਵਨਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਨੇਵ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਨਿਯਤਭੋਜਨਃ ।
ਮੂਲਪੁਸ਼੍ਪਫਲੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਃ ਪਿਤ੍ਰੂਨ੍ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ ॥ 26 ॥
ਸਂਤੁਸ਼੍ਟਪਂਚਵਰ੍ਗੋਹਂ ਲੋਕਯਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯੇ ।
ਅਕੁਹ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਧਾਨਸ੍ਸਨ੍ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ॥ 27 ॥
ਵਨਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਨੇਵਂ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਨਿਯਤਭੋਜਨਃ ।
ਮੂਲੈਃ ਪੁਸ਼੍ਪੈਃ ਫਲੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਃ ਪਿਤ੍ਰੂਨ੍ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ ॥ 28 ॥
ਸਂਤੁਸ਼੍ਟਪਂਚਵਰ੍ਗੋਹਂ ਲੋਕਯਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯੇ ।
ਅਕੁਹ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਧਾਨਸ੍ਸਨ੍ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ॥ 29 ॥
ਕਰ੍ਮਭੂਮਿਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮ ਯਚ੍ਛੁਭਮ੍ ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸੋਮਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਫਲਭਾਗਿਨਃ ॥ 30 ॥
ਸ਼ਤਂ ਕ੍ਰਤੂਨਾਮਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਦੇਵਰਾਟ੍ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਗਤਃ ।
ਤਪਾਂਸ੍ਯੁਗ੍ਰਾਣਿ ਚਾਸ੍ਥਾਯ ਦਿਵਂ ਯਾਤਾ ਮਹਰ੍ਸ਼ਯਃ ॥ 31 ॥
ਅਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਮਾਣਃ ਪੁਨਰੁਗ੍ਰਤੇਜਾਃ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਤਂ ਨਾਸ੍ਤਿਕਵਾਕ੍ਯਹੇਤੁਮ੍ ।
ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਂ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਤੇਸ੍ਤਨੂਜੋ ਵਿਗਰ੍ਹਮਾਣੋ ਵਚਨਾਨਿ ਤਸ੍ਯ ॥ 32 ॥
ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਧਰ੍ਮਂ ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮਂ ਚ ਭੂਤਾਨੁਕਂਪਾਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਤਾਂ ਚ ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਦੇਵਾਤਿਧਿਪੂਜਨਂ ਚ ਪਂਥਾਨਮਾਹੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਸ੍ਯ ਸਂਤਃ ॥ 33 ॥
ਤੇਨੈਵਮਾਜ੍ਞਾਯ ਯਥਾਵਦਰ੍ਥਮੇਕੋਦਯਂ ਸਂਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ।
ਧਰ੍ਮਂ ਚਰਂਤ ਸ੍ਸਕਲਂ ਯਥਾਵਤ੍ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਂਤਿ ਲੋਕਾਗਮਮਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾਃ ॥ 34 ॥
ਨਿਂਦਾਮ੍ਯਹਂ ਕਰ੍ਮ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਪਿਤੁਸ੍ਤਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਮਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣਾਦ੍ਵਿਸ਼ਮਸ੍ਥਬੁਦ੍ਧਿਮ੍ ।
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਨਯੈਵਂਵਿਧਯਾ ਚਰਂਤਂ ਸੁਨਾਸ੍ਤਿਕਂ ਧਰ੍ਮਪਥਾਦਪੇਤਮ੍ ॥ 35 ॥
ਯਥਾ ਹਿ ਚੋਰਃ ਸ ਤਥਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਤਥਾਗਤਂ ਨਾਸ੍ਤਿਕਮਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਧਿ ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਿ ਯਃ ਸ਼ਂਕ੍ਯਤਮਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਨ ਨਾਸ੍ਤਿਕੇਨਾਭਿਮੁਖੋ ਬੁਧਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ॥ 36 ॥
ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਜਨਾਃ ਪੂਰ੍ਵਤਰੇ ਦ੍ਵਿਜਾਚ੍ਸ਼੍ਰ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਬਹੂਨਿ ਚਕ੍ਰੁਃ ।
ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਦੇਮਂ ਚ ਪਰਂ ਚ ਲੋਕਂ ਤਸ੍ਮਾਵ੍ਦਿਜਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਹੁਤਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਚ ॥ 37 ॥
ਧਰ੍ਮੇ ਰਤਾਃ ਸਤ੍ਪੁਰੁਸ਼ੈਃ ਸਮੇਤਾਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵਿਨੋ ਦਾਨਗੁਣਪ੍ਰਧਾਨਾਃ ।
ਅਹਿਂਸਕਾ ਵੀਤਮਲਾਸ਼੍ਚ ਲੋਕੇ ਭਵਂਤਿ ਪੂਜ੍ਯਾ ਮੁਨਯਃ ਪ੍ਰਧਾਨਾਃ ॥ 38 ॥
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਂਤਂ ਵਚਨਂ ਸਰੋਸ਼ਂ ਰਾਮਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਮਦੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ।
ਉਵਾਚ ਪਥ੍ਯਂ ਪੁਨਰਾਸ੍ਤਿਕਂ ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਵਚਃ ਸਾਨੁਨਯਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰਃ ॥ 39 ॥
ਨ ਨਾਸ੍ਤਿਕਾਨਾਂ ਵਚਨਂ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਂ ਨ ਨਾਸ੍ਤਿਕੋਹਂ ਨ ਚ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਿਂਚਨ ।
ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਾਲਂ ਪੁਨਰਾਸ੍ਤਿਕੋਭਵਂ ਭਵੇਯ ਕਾਲੇ ਪੁਨਰੇਵ ਨਾਸ੍ਤਿਕਃ ॥ 40 ॥
ਨ ਚਾਪਿ ਕਾਲੋਯ ਮੁਪਾਗਤਸ਼੍ਸ਼ਨੈਰ੍ਯਥਾ ਮਯਾ ਨਾਸ੍ਤਿਕਵਾਗੁਦੀਰਿਤਾ ।
ਨਿਵਰ੍ਤਨਾਰ੍ਥਂ ਤਵ ਰਾਮ ਕਾਰਣਾਤ੍ ਪ੍ਰਸਾਦਨਾਰ੍ਥਂ ਚ ਮਯੈਤਦੀਰਿਤਮ੍ ॥ 41 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਨਵਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
