ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸੁਸਂਰਬ੍ਧਂ ਤੁ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਮ੍ ।
ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਪਰਿਸਾਂਤ੍ਵ੍ਯਾਥ ਵਚਨਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਕਿਮਤ੍ਰ ਧਨੁਸ਼ਾ ਕਾਰ੍ਯਮਸਿਨਾ ਵਾ ਸਚਰ੍ਮਣਾ ।
ਮਹੇਸ਼੍ਵਾਸੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੇ ਭਰਤੇ ਸ੍ਵਯਮਾਗਤੇ ॥ 2 ॥
ਪਿਤੁਸ੍ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਹਤ੍ਵਾ ਭਰਤਮਾਗਤਮ੍ ।
ਕਿਂ ਕਰਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਸਾਪਵਾਦੇਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 3 ॥
ਯਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਬਾਂਧਵਾਨਾਂ ਵਾ ਮਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਯੇ ਭਵੇਤ੍ ।
ਨਾਹਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣੀਯਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਵਿਸ਼ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨਿਵ ॥ 4 ॥
ਧਰ੍ਮਮਰ੍ਥਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀਂ ਚਾਪਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਭਵਤਾਮਰ੍ਥੇ ਏਤਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਰੁਇਣੋਮਿ ਤੇ ॥ 5 ॥
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੂਣਾਂ ਸਂਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂ ਚ ਸੁਖਾਰ੍ਥਂ ਚਾਪਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਰਾਜ੍ਯਮਪ੍ਯਹਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸਤ੍ਯੇਨਾਯੁਧਮਾਲਭੇ ॥ 6 ॥
ਨੇਯਂ ਮਮ ਮਹੀ ਸੌਮ੍ਯ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਸਾਗਰਾਂਬਰਾ ।
ਨ ਹੀਚ੍ਛੇਯਮਧਰ੍ਮੇਣ ਸ਼ਕ੍ਰਤ੍ਵਮਪਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 7 ॥
ਯਦ੍ਵਿਨਾ ਭਰਤਂ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਚਾਪਿ ਮਾਨਦ ।
ਭਵੇਨ੍ਮਮ ਸੁਖਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਭਸ੍ਮ ਤਤ੍ਕੁਰੁਤਾਂ ਸ਼ਿਖੀ ॥ 8 ॥
ਮਨ੍ਯੇਹਮਾਗਤੋਯੋਧ੍ਯਾਂ ਭਰਤੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੁਰੁਇਵਤ੍ਸਲਃ ।
ਮਮ ਪ੍ਰਾਣਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਤਰਃ ਕੁਲਧਰ੍ਮਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ ॥ 9 ॥
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਿਤਂ ਮਾਂ ਹਿ ਜਟਾਵਲ੍ਕਲਧਾਰਿਣਮ੍ ।
ਜਾਨਕ੍ਯਾਸਹਿਤਂ ਵੀਰ ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਪੁਰੁਸ਼ਰ੍ਸ਼ਭ ॥ 10 ॥
ਸ੍ਨੇਹੇਨਾਕ੍ਰਾਂਤਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯ ਸ਼੍ਸ਼ੋਕੇਨਾਕੁਲਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਮਭ੍ਯਾਗਤੋ ਹ੍ਯੇਸ਼ ਭਰਤੋ ਨਾਨ੍ਯਥਾਗਤਃ ॥ 11 ॥
ਅਂਬਾਂ ਚ ਕੈਕਯੀਂ ਰੁਸ਼੍ਯ ਪਰੁਸ਼ਂ ਚਾਪ੍ਰਿਯਂ ਵਦਨ੍ ।
ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਪਿਤਰਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਰ੍ਨਾਜ੍ਯਂ ਮੇ ਦਾਤੁਮਾਗਤਃ ॥ 12 ॥
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਂ ਯਦੇਸ਼ੋਸ੍ਮਾਨ੍ਭਰਤੋ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ।
ਅਸ੍ਮਾਸੁ ਮਨਸਾਪ੍ਯੇਸ਼ ਨਾਪ੍ਰਿਯਂ ਕਿਂਚਿਦਾਚਰੇਤ੍ ॥ 13 ॥
ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਪੂਰ੍ਵਂ ਤੇ ਭਰਤੇਨ ਕਦਾ ਨੁ ਕਿਮ੍ ।
ਈਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਵਾ ਭਯਂ ਤੇਦ੍ਯ ਭਰਤਂ ਯੋਤ੍ਰ ਸ਼ਂਕਸੇ ॥ 14 ॥
ਨ ਹਿ ਤੇ ਨਿਸ਼੍ਠੁਰਂ ਵਾਚ੍ਯੋ ਭਰਤੋ ਨਾਪ੍ਰਿਯਂ ਵਚਃ ।
ਅਹਂ ਹ੍ਯਪ੍ਰਿਯਮੁਕ੍ਤ ਸ੍ਸ੍ਯਾਂ ਭਰਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਿਯੇ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ॥ 15 ॥
ਕਥਂ ਨੁ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪਿਤਰਂ ਹਨ੍ਯੁਃ ਕਸ੍ਯਾਂ ਚਿਦਾਪਦਿ ।
ਭ੍ਰਾਤਾ ਵਾ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਾਣਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 16 ॥
ਯਦਿ ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਹੇਤੋਸ੍ਤ੍ਵਮਿਮਾਂ ਵਾਚਂ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਸੇ ।
ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਰਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਮਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍ ॥ 17 ॥
ਉਚ੍ਯਮਾਨੋਪਿ ਭਰਤੋ ਮਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਤਦ੍ਵਚਃ ।
ਰਾਜ੍ਯਮਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛੇਤਿ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 18 ॥
ਤਥੋਕ੍ਤੋ ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲੇਨ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਤਸ੍ਯ ਹਿਤੇ ਰਤਃ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ੇਵ ਸ੍ਵਾਨਿ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਲਜ੍ਜਯਾ ॥ 19 ॥
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰੀਲਿਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।
ਤ੍ਵਾਂ ਮਨ੍ਯੇ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਮਾਯਾਤਃ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਸ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥ 20 ॥
ਵ੍ਰੀਲਿਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਘਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।
ਏਸ਼ ਮਨ੍ਯੇ ਮਹਾਬਾਹੁਰਿਹਾਸ੍ਮਾਂਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਮਾਗਤਃ ॥ 21 ॥
ਅਥਵਾ ਨੌ ਧ੍ਰੁਵਂ ਮਨ੍ਯੇ ਮਨ੍ਯਮਾਨ ਸ੍ਸੁਖੋਚਿਤੌ ।
ਵਨਵਾਸਮਨੁਧ੍ਯਾਯ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਾਯ ਪ੍ਰਤਿਨੇਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 22 ॥
ਇਮਾਂ ਵਾਪ੍ਯੇਸ਼ ਵੈਦੇਹੀਮਤ੍ਯਂਤਸੁਖਸੇਵਿਨੀਮ੍ ।
ਪਿਤਾ ਮੇ ਰਾਘਵ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਨਾਦਾਦਾਯ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ॥ 23 ॥
ਏਤੌ ਤੌ ਸਂਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇਤੇ ਗੋਤ੍ਰਵਂਤੌ ਮਨੋਰਮੌ ।
ਵਾਯੁਵੇਗਸਮੌ ਵੀਰ ਜਵਨੌ ਤੁਰਗੋਤ੍ਤਮੌ ॥ 24 ॥
ਸ ਏਸ਼ ਸੁਮਹਾਕਾਯਃ ਕਂਪਤੇ ਵਾਹਿਨੀਮੁਖੇ ।
ਨਾਗਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਂਜਯੋ ਨਾਮ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਸ੍ਤਾਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ॥ 25 ॥
ਨ ਤੁ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛਤ੍ਰਂ ਪਾਂਡੁਰਂ ਲੋਕਸਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ । ਪਿਤੁਰ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸਂਸ਼ਯੋ ਭਵਤੀਹ ਮੇ ॥ 26 ॥
ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਰਾਦਵਰੋਹ ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਮਦ੍ਵਚਃ ।
ਇਤੀਵ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਤਮੁਵਾਚ ਹ ॥ 27 ॥
ਅਵਤੀਰ੍ਯ ਤੁ ਸਾਲਾਗ੍ਰਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ ਸਮਿਤਿਂਜਯਃ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਥੌ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ ॥ 28 ॥
ਭਰਤੇਨਾਪਿ ਸਂਦਿਸ਼੍ਟਾ ਸਮ੍ਮਰ੍ਦੋ ਨ ਭਵੇਦਿਤਿ ।
ਸਮਂਤਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਸੇਨਾ ਵਾਸਮਕਲ੍ਪਯਤ੍ ॥ 29 ॥
ਅਧ੍ਯਰ੍ਧਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਚਮੂਰ੍ਯੋਜਨਂ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯ ਸਾ ।
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਨ੍ਯਵਿਸ਼ਦਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਗਜਵਾਜਿਰਥਾਕੁਲਾ ॥ 30 ॥
ਸਾ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟੇ ਭਰਤੇਨ ਸੇਨਾ ਧਰ੍ਮਂ ਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਵਿਧੂਯ ਦਰ੍ਪਮ੍ ।
ਪ੍ਰਸਾਦਨਾਰ੍ਥਂ ਰਘੁਨਂਦਨਸ੍ਯ ਵਿਰਾਜਤੇ ਨੀਤਿਮਤਾ ਪ੍ਰਣੀਤਾ ॥ 31 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਸਪ੍ਤਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
