ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਪੁਰੁਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੇ ਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲੌ ।
ਆਰ੍ਤਸ਼ਬ੍ਦੋ ਮਹਾਨ੍ ਜਜ੍ਞੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਂਤਃਪੁਰੇ ਤਦਾ ॥ 1 ॥
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਚੋਦਿਤਃ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂਤਃਪੁਰਸ੍ਯ ਚ ।
ਗਤਿਰ੍ਯਸ਼੍ਸ਼ਰਣਂ ਚਾਪਿ ਸ ਰਾਮੋਦ੍ਯ ਪ੍ਰਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ॥ 2 ॥
ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾਯਾਂ ਯਥਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਜਨਨ੍ਯਾਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸਦਾ ।
ਤਥੈਵ ਵਰ੍ਤਤੇਸ੍ਮਾਸੁ ਜਨ੍ਮਪ੍ਰਭ੍ਰੁਰੁਇਤਿ ਰਾਘਵਃ ॥ 3 ॥
ਨ ਕ੍ਰੁਧ੍ਯਤ੍ਯਭਿਸ਼ਪ੍ਤੋਪਿ ਕ੍ਰੋਧਨੀਯਾਨਿ ਵਰ੍ਜਯਨ੍ ।
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਨ੍ਪ੍ਰਸਾਦਯਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸ ਇਤੋਦ੍ਯ ਪ੍ਰਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ॥ 4 ॥
ਅਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਬਤ ਨੋ ਰਾਜਾ ਜੀਵਲੋਕਂ ਚਰਤ੍ਯਯਮ੍ ।
ਯੋ ਗਤਿਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜਤਿ ਰਾਘਵਮ੍ ॥ 5 ॥
ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਾ ਮਹਿਸ਼੍ਯਸ੍ਤਾ ਵਿਵਤ੍ਸਾ ਇਵ ਧੇਨਵਃ ।
ਪਤਿਮਾਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਚੈਵ ਸਸ੍ਵਰਂ ਚਾਪਿ ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃ ॥ 6 ॥
ਸ ਹਿ ਚਾਂਤਃਪੁਰੇ ਘੋਰਮਾਰ੍ਤਸ਼ਬ੍ਦਂ ਮਹੀਪਤਿਃ ।
ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਭਿਸਂਤਪ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਲੀਯਤਾਸਨੇ ॥ 7 ॥
ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮਾਯਸ੍ਤੋ ਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਨਿਵ ਕੁਂਜਰਃ ।
ਜਗਾਮ ਸਹਿਤੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਮਾਤੁਰਂਤਃਪੁਰਂ ਵਸ਼ੀ ॥ 8 ॥
ਸੋਪਸ਼੍ਯਤ੍ਪੁਰੁਸ਼ਂ ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਂ ਪਰਮਪੂਜਿਤਮ੍ ।
ਉਪਵਿਸ਼੍ਟਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਦ੍ਵਾਰਿ ਤਿਸ਼੍ਠਤਸ਼੍ਚਾਪਰਾਨ੍ਬਹੂਨ੍ ॥ 9 ॥
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵੈਵ ਤੁ ਤਦਾ ਰਾਮਂ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਹਸੋਤ੍ਥਿਤਾਃ ।
ਜਯੇਨ ਜਯਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਂ ਵਰ੍ਧਯਂਤਿ ਸ੍ਮ ਰਾਘਵਮ੍ ॥ 10 ॥
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਥਮਾਂ ਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਵੇਦਸਂਪਨ੍ਨਾਨ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾਨ੍ਰਾਜ੍ਞਾਭਿਸਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨ੍ ॥ 11 ॥
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਤਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਂਸ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਤੀਯਾਯਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾਸ੍ਤਥਾ ਬਾਲਾ ਦ੍ਵਾਰਰਕ੍ਸ਼ਣਤਤ੍ਪਰਾਃ ॥ 12 ॥
ਵਰ੍ਧਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਚ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।
ਨ੍ਯਵੇਦਯਂਤ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਰਾਮਮਾਤੁਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਤਦਾ ॥ 13 ॥
ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾਪਿ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਾ ।
ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਤ੍ਵਕਰੋਤ੍ਪੂਜਾਂ ਵਿਸ਼੍ਣੋਃ ਪੁਤ੍ਰਹਿਤੈਸ਼ਿਣੀ ॥ 14 ॥
ਸਾ ਕ੍ਸ਼ੌਮਵਸਨਾ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ ।
ਅਗ੍ਨਿਂ ਜੁਹੋਤਿ ਸ੍ਮ ਤਦਾ ਮਂਤ੍ਰਵਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮਂਗਲਾ ॥ 15 ॥
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਚ ਤਦਾ ਰਾਮੋ ਮਾਤੁਰਂਤਃਪੁਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਾਤਰਂ ਤਤ੍ਰ ਹਾਵਯਂਤੀਂ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ 16 ॥
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚ ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸਮੁਦ੍ਯਤਮ੍ ।
ਦਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਂ ਘ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਚੈਵ ਮੋਦਕਾਨ੍ਹਵਿਸ਼ਸ੍ਤਥਾ ॥ 17 ॥
ਲਾਜਾਨ੍ਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਨਿ ਪਾਯਸਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸਰਂ ਤਥਾ ।
ਸਮਿਧਃ ਪੂਰ੍ਣਕੁਂਭਾਂਸ਼੍ਚ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਘੁਨਂਦਨਃ ॥ 18 ॥
ਤਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਕ੍ਸ਼ੌਮਸਂਵੀਤਾਂ ਵ੍ਰਤਯੋਗੇਨ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍ ।
ਤਰ੍ਪਯਂਤੀਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਦ੍ਭਿਰ੍ਦੇਵਤਾਂ ਦੇਵਵਰ੍ਣਿਨੀਮ੍ ॥ 19 ॥
ਸਾ ਚਿਰਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਤ੍ਰੁਰੁਇਨਂਦਨਮਾਗਤਮ੍ ।
ਅਭਿਚਕ੍ਰਾਮ ਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਕਿਸ਼ੋਰਂ ਬਡਬਾ ਯਥਾ ॥ 20 ॥
ਸ ਮਾਤਰਮਭਿਕ੍ਰਾਂਤਾਮੁਪਸਂਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਰਾਘਵਃ ।
ਪਰਿਸ਼੍ਵਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਮੁਪਾਘ੍ਰਾਤਸ਼੍ਚ ਮੂਰ੍ਧਨਿ ॥ 21 ॥
ਤਮੁਵਾਚ ਦੁਰਾਧਰ੍ਸ਼ਂ ਰਾਘਵਂ ਸੁਤਮਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਵਾਤ੍ਸਲ੍ਯਾਦਿਦਂ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤਂ ਵਚਃ ॥ 22 ॥
ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲਾਨਾਂ ਰਾਜਰ੍ਸ਼ੀਣਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਹ੍ਯਾਯੁਸ਼੍ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਚ ਧਰ੍ਮਂ ਚੋਪਹਿਤਂ ਕੁਲੇ ॥ 23 ॥
ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਂ ਪਿਤਰਂ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸ਼੍ਯ ਰਾਘਵ ।
ਅਦ੍ਯੈਵ ਹਿ ਤ੍ਵਾਂ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯੇਭਿਸ਼ੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 24 ॥
ਦਤ੍ਤਮਾਸਨਮਾਲਭ੍ਯ ਭੋਜਨੇਨ ਨਿਮਂਤ੍ਰਿਤਃ ।
ਮਾਤਰਂ ਰਾਘਵਃ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵ੍ਰੀਡਾਤ੍ਪ੍ਰਸਾਰ੍ਯਾਂਜਲਿਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 25 ॥
ਸ ਸ੍ਵਭਾਵਵਿਨੀਤਸ਼੍ਚ ਗੌਰਵਾਚ੍ਚ ਤਦਾ ਨਤਃ ।
ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਦਂਡਕਾਰਣ੍ਯਮਾਪ੍ਰਸ਼੍ਟੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ 26 ॥
ਦੇਵਿ ਨੂਨਂ ਨ ਜਾਨੀਸ਼ੇ ਮਹਦ੍ਭਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਇਦਂ ਤਵ ਚ ਦੁਃਖਾਯ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ॥ 27 ॥
ਗਮਿਸ਼੍ਯੇ ਦਂਡਕਾਰਣ੍ਯਂ ਕਿਮਨੇਨਾਸਨੇਨ ਮੇ ।
ਵਿਸ਼੍ਟਰਾਸਨਯੋਗ੍ਯੋ ਹਿ ਕਾਲੋਯਂ ਮਾਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 28 ॥
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਹਿ ਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ ।
ਮਧੁਮੂਲਫਲੈਰ੍ਜੀਵਨ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਵਦਾਮਿਸ਼ਮ੍ ॥ 29 ॥
ਭਰਤਾਯ ਮਹਾਰਾਜੋ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ।
ਮਾਂ ਪੁਨਰ੍ਦਂਡਕਾਰਣ੍ਯੇ ਵਿਵਾਸਯਤਿ ਤਾਪਸਮ੍ ॥ 30 ॥
ਸ ਸ਼ਟ੍ਚਾਸ਼੍ਟੌ ਚ ਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ ।
ਆਸੇਵਮਾਨੋ ਵਨ੍ਯਾਨਿ ਫਲਮੂਲੈਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਤਯਨ੍ ॥ 31 ॥
ਸਾ ਨਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੇਵ ਸਾਲਸ੍ਯ ਯਸ਼੍ਟਿਃ ਪਰਸ਼ੁਨਾ ਵਨੇ ।
ਪਪਾਤ ਸਹਸਾ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇਵ ਦਿਵਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਾ ॥ 32 ॥
ਤਾਮਦੁਃਖੋਚਿਤਾਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਪਤਿਤਾਂ ਕਦਲੀਮਿਵ ।
ਰਾਮਸ੍ਤੂਤ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਮਾਤਰਂ ਗਤਚੇਤਸਮ੍ ॥ 33 ॥
ਉਪਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤ੍ਯੋਤ੍ਥਿਤਾਂ ਦੀਨਾਂ ਬਡਬਾਮਿਵ ਵਾਹਿਤਾਮ੍ ।
ਪਾਂਸੁਕੁਂਠਿਤਸਰ੍ਵਾਂਗੀਂ ਵਿਮਮਰ੍ਸ਼ ਚ ਪਾਣਿਨਾ ॥ 34 ॥
ਸਾ ਰਾਘਵਮੁਪਾਸੀਨਮਸੁਖਾਰ੍ਤਾ ਸੁਖੋਚਿਤਾ ।
ਉਵਾਚ ਪੁਰੁਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮੁਪਸ਼੍ਰੁਰੁਇਣ੍ਵਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇ ॥ 35 ॥
ਯਦਿ ਪੁਤ੍ਰ ਨ ਜਾਯੇਥਾ ਮਮ ਸ਼ੋਕਾਯ ਰਾਘਵ ।
ਨ ਸ੍ਮ ਦੁਃਖਮਤੋ ਭੂਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਯਮਹਮਪ੍ਰਜਾਃ ॥ 36 ॥
ਏਕ ਏਵ ਹਿ ਵਂਧ੍ਯਾਯਾ ਸ਼੍ਸ਼ੋਕੋ ਭਵਤਿ ਮਾਨਸਃ ।
ਅਪ੍ਰਜਾਸ੍ਮੀਤਿ ਸਂਤਾਪੋ ਨ ਹ੍ਯਨ੍ਯਃ ਪੁਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ 37 ॥
ਨ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਪੂਰ੍ਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਪਤਿਪੌਰੁਸ਼ੇ ।
ਅਪਿ ਪੁਤ੍ਰੇ ਪਿ ਪਸ਼੍ਯੇਯਮਿਤਿ ਰਾਮਾਸ੍ਥਿਤਂ ਮਯਾ ॥ 38 ॥
ਸਾ ਬਹੂਨ੍ਯਮਨੋਜ੍ਞਾਨਿ ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਚ੍ਛਿਦਾਮ੍ ।
ਅਹਂ ਸ਼੍ਰੋਸ਼੍ਯੇ ਸਪਤ੍ਨੀਨਾਮਵਰਾਣਾਂ ਵਰਾ ਸਤੀ ॥ 39 ॥
ਅਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਕਿਂ ਨੁ ਪ੍ਰਮਦਾਨਾਂ ਭਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਮਮ ਸ਼ੋਕੋ ਵਿਲਾਪਸ਼੍ਚ ਯਾਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੋਯਮਨਂਤਕਃ ॥ 40 ॥
ਤ੍ਵਯਿ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤੇਪ੍ਯੇਵਮਹਮਾਸਂ ਨਿਰਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ।
ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਸ਼ਿਤੇ ਤਾਤ ਧ੍ਰੁਵਂ ਮਰਣਮੇਵ ਮੇ ॥ 41 ॥
ਅਤ੍ਯਂਤਨਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤਾਸ੍ਮਿ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮਤਂਤ੍ਰਿਤਾ ।
ਪਰਿਵਾਰੇਣ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਸ੍ਸਮਾ ਵਾਪ੍ਯਥਵਾਵਰਾ ॥ 42 ॥
ਯੋਹਿ ਮਾਂ ਸੇਵਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦਥਵਾਪ੍ਯਨੁਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਮਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵਸ਼੍ਚਿ ਜਨੋ ਨਾਭਿਭਾਸ਼ਤੇ ॥ 43 ॥
ਨਿਤ੍ਯਕ੍ਰੋਧਤਯਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਥਂ ਨੁ ਖਰਵਾਦਿਤਤ੍ ।
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਵਦਨਂ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਂ ਪੁਤ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੁਰ੍ਗਤਾ ॥ 44 ॥
ਦਸ਼ ਸਪ੍ਤ ਚ ਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਜਾਤਸ੍ਯ ਤਵ ਰਾਘਵ ਅਤਿਤਾਨਿ ਪ੍ਰਕਾਂਕ੍ਸ਼ਂਤ੍ਯਾ ਮਯਾ ਦੁਃਖਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ॥ 45 ॥
ਤਦਕ੍ਸ਼ਯਂ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਂ ਨੋਤ੍ਸਹੇ ਸਹਿਤੁਂ ਚਿਰਮ੍ ।
ਵਿਪ੍ਰਕਾਰਂ ਸਪਤ੍ਨੀਨਾਮੇਵਂ ਜੀਰ੍ਣਾਪਿ ਰਾਘਵ ॥ 46 ॥
ਅਪਸ਼੍ਯਂਤੀ ਤਵ ਮੁਖਂ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਭਮ੍ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਪਣਾ ਵਰ੍ਤਯਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਥਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਪਣਜੀਵਿਕਾਮ੍ ॥ 47 ॥
ਉਪਵਾਸੈਸ਼੍ਚ ਯੋਗੈਸ਼੍ਚ ਬਹੁਭਿਸ਼੍ਚ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮੈਃ ।
ਦੁਃਖਂ ਸਂਵਰ੍ਧਿਤੋ ਮੋਘਂ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਦੁਰ੍ਗਤਯਾ ਮਯਾ ॥ 48 ॥
ਸ੍ਥਿਰਂ ਤੁ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਂ ਮਨ੍ਯੇ ਮਮੇਦਂ ਯਨ੍ਨ ਦੀਰ੍ਯਤੇ ।
ਪ੍ਰਾਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੀਵ ਮਹਾਨਦ੍ਯਾ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਂ ਕੂਲਂ ਨਵਾਂਭਸਾ ॥ 49 ॥
ਮਮੈਵ ਨੂਨਂ ਮਰਣਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਨ ਚਾਵਕਾਸ਼ੋਸ੍ਤਿ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯੇਮਮ ।
ਯਦਂਤਕੋਦ੍ਯੈਵ ਨ ਮਾਂ ਜਿਹੀਰ੍ਸ਼ਤਿ ।
ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਸਿਂਹੋ ਰੁਦਤੀਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗੀਮਿਵ ॥ 50 ॥
ਸ੍ਥਿਰਂ ਹਿ ਨੂਨਂ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਂ ਮਮਾਯਸਂ ਨ ਭਿਦ੍ਯਤੇ ਯਦ੍ਭੁਵਿ ਨਾਵਦੀਰ੍ਯਤੇ ।
ਅਨੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਚ ਦੇਹਮਰ੍ਪਿਤਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਹ੍ਯਕਾਲੇ ਮਰਣਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ 51 ॥
ਇਦਂ ਹਿ ਦੁਃਖਂ ਯਦਨਰ੍ਥਕਾਨਿ ਮੇ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਚ ਸਂਯਮਾਸ਼੍ਚ ਹਿ ।
ਤਪਸ਼੍ਚ ਤਪ੍ਤਂ ਯਦਪਤ੍ਯਕਾਰਣਾ ਤ੍ਸੁਨਿਸ਼੍ਫਲਂ ਬੀਜਮਿਵੋਪ੍ਤਮੂਸ਼ਰੇ ॥ 52 ॥
ਯਦਿ ਹ੍ਯਕਾਲੇ ਮਰਣਂ ਸ੍ਵਯੇਚ੍ਛਯਾ ਲਭੇਤ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਗੁਰੁਦੁਃਖਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ।
ਗਤਾਹਮਦ੍ਯੈਵ ਪਰੇਤਸਂਸਦਂ ਵਿਨਾ ਤ੍ਵਯਾ ਧੇਨੁਰਿਵਾਤ੍ਮਜੇਨ ਵੈ ॥ 53 ॥
ਅਥਾਪਿ ਕਿਂ ਜੀਵਿਤਮਦ੍ਯ ਮੇ ਵ੍ਰੁਰੁਇਥਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ ਚਂਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਪ੍ਰਭ ।
ਅਨੁਵ੍ਰਜਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਨਂ ਤ੍ਵਯੈਵ ਗੌ ਸ੍ਸੁਦੁਰ੍ਬਲਾ ਵਤ੍ਸਮਿਵਾਨੁਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ ॥ 54 ॥
ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮਸੁਖਮਮਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ਤਦਾ ਬਹੁ ਵਿਲਲਾਪ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਘਵਮ੍ ।
ਵ੍ਯਸਨਮੁਪਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਸਾ ਮਹ ਤ੍ਸੁਤਮਿਵ ਬਦ੍ਧਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਿਨ੍ਨਰੀ ॥ 55 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
