View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in Gurmukhi script, commonly used for Punjabi language.

4.43 ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡ - ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।

ਤਤਸ੍ਸਂਦਿਸ਼੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍ ।
ਵੀਰਂ ਸ਼ਤਵਲਿਂ ਨਾਮ ਵਾਨਰਂ ਵਾਨਰਰ੍ਸ਼ਭਃ ॥ 1 ॥

ਉਵਾਚ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਸ੍ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਸਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਵਾਕ੍ਯਮਾਤ੍ਮ ਹਿਤਂ ਚੈਵ ਰਾਮਸ੍ਯ ਚ ਹਿਤਂ ਤਥਾ ॥ 2 ॥

ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਸ਼੍ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰੇਣ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਾਨਾਂ ਵਨੌਕਸਾਮ੍ ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤਸੁਤੈਸ੍ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਸ੍ਵ ਸ੍ਵਮਂਤ੍ਰਿਭਿਃ ॥ 3 ॥

ਦਿਸ਼ਂ ਹ੍ਯੁਦੀਚੀਂ ਵਿਕ੍ਰਾਂਤਾਂ ਹਿਮਸ਼ੈਲਾਵਤਂਸਕਾਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਧ੍ਵਂ ਰਾਮਪਤ੍ਨੀਮਨਿਂਦਿਤਾਮ੍ ॥ 4 ॥

ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਰ੍ਯੇਵਿਨਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੇ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਦਾਸ਼ਰਥੇਃ ਪ੍ਰਿਯੇ ।
ਰੁਰੁਇਣਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਭਵਿਸ਼੍ਯਾਮਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਰ੍ਥਾਰ੍ਥਵਿਦਾਂ ਵਰਾਃ ॥ 5 ॥

ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਹਿ ਪ੍ਰਿਯਮਸ੍ਮਾਕਂ ਰਾਘਵੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਤਸ੍ਯ ਚੇਤ੍ਪ੍ਰਤਿਕਾਰੋ਽ਸ੍ਤਿ ਸਫਲਂ ਜੀਵਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ 6 ॥

ਅਰ੍ਥਿਨਃ ਕਾਰ੍ਯਨਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਮਕਰ੍ਤੁਰਪਿ ਯਸ਼੍ਚਰੇਤ੍ ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਪੂਰ੍ਵਕਾਰਿਣਃ ॥ 7 ॥

ਏਤਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਵਸ੍ਥਾਯ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ਜਾਨਕੀ ਯਥਾ ।
ਤਥਾ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਸ੍ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਹਿਤੈਸ਼ਿਭਿਃ ॥ 8 ॥

ਅਯਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਮਾਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਨਰਸਤ੍ਤਮਃ ।
ਅਸ੍ਮਾਸੁ ਚਾਗਤਃ ਪ੍ਰੀਤੀ ਰਾਮਃ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ ॥ 9 ॥

ਇਮਾਨਿ ਵਨਦੁਰ੍ਗਾਣਿ ਨਦ੍ਯਸ਼੍ਸ਼ੈਲਾਂਤਰਾਣਿ ਚ ।
ਭਵਂਤਃ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਂਤੁ ਬੁਦ੍ਧਿਵਿਕ੍ਰਮਸਂਪਦਾ ॥ 10 ॥

ਤਤ੍ਰ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਨ੍ਪੁਲਿਂਦਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਰਸੇਨਾਂਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।
ਪ੍ਰਸ੍ਥਲਾਨ੍ਭਰਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਕੁਰੂਂਸ਼੍ਚ ਸਹ ਮਦ੍ਰਕੈਃ ॥ 11 ॥

ਕਾਂਬੋਜਾਨ੍ਯਵਨਾਂ ਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਕਾਨਾਰਟ੍ਟਕਾਨਪਿ ।
ਬਾਹ੍ਲੀਕਾਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਕਾਂ ਸ਼੍ਚੈਵ ਪੌਰਵਾਨਥ ਟਂਕਣਾਨ੍ ॥ 12 ॥

ਚੀਨਾਨ੍ਪਰਮਚੀਨਾਂਸ਼੍ਚ ਨੀਹਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਅਨ੍ਵਿਸ਼੍ਯਦਰਦਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਹਿਮਵਂਤਂ ਤਥੈਵ ਚ ॥ 13 ॥

ਲੋਧ੍ਰਪਦ੍ਮਕਸ਼ਂਡੇਸ਼ੁ ਦੇਵਦਾਰੁਵਨੇਸ਼ੁ ਚ ।
ਰਾਵਣਸ੍ਸਹ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਮਾਰ੍ਗਿਤਵ੍ਯਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ ॥ 14 ॥

ਤਤਸ੍ਸੋਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਸੇਵਿਤਮ੍ ।
ਕਾਲਂ ਨਾਮ ਮਹਾਸਾਨੁਂ ਪਰ੍ਵਤਂ ਤੁ ਗਮਿਸ਼੍ਯਥ ॥ 15 ॥

ਮਹਤ੍ਸੁ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਦਰੇਸ਼ੁ ਗੁਹਾਸੁ ਚ ।
ਵਿਚਿਨੁਧ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗਾਂ ਰਾਮਪਤ੍ਨੀਂਤਤਸ੍ਤਤਃ ॥ 16 ॥

ਤਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸ਼ੈਲੇਂਦ੍ਰਂ ਹੇਮਗਰ੍ਭਂ ਮਹਾਗਿਰਿਮ੍ ।
ਤਤਸ੍ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨਾਮ ਗਂਤੁਮਰ੍ਹਥ ਪਰ੍ਵਤਮ੍ ॥ 17 ॥

ਤਤੋ ਦੇਵਸਖੋ ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ ਪਤਗਾਲਯਃ ।
ਨਾਨਾਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣਾਕੀਰ੍ਣੋ ਵਿਵਿਧਦ੍ਰੁਮਭੂਸ਼ਿਤਃ ॥ 18 ॥

ਤਸ੍ਯ ਕਾਨਨਸ਼ਂਡੇਸ਼ੁ ਨਿਰ੍ਘਰੇਸ਼ੁ ਗੁਹਾਸੁ ਚ ।
ਰਾਵਣਸ੍ਸਹ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਮਾਰ੍ਗਿਤਵ੍ਯਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ ॥ 19 ॥

ਤਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਚਾਕਾਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਤਸ਼੍ਸ਼ਤਯੋਜਨਮ੍ ।
ਅਪਰ੍ਵਤਨਦੀਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ॥ 20 ॥

ਤਂ ਤੁ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕਾਂਤਾਰਂ ਰੋਮਹਰ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।
ਕੈਲਾਸਂ ਪਾਂਡੁਰਂ ਸ਼ੈਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਭਵਿਸ਼੍ਯਥ ॥ 21 ॥

ਤਤ੍ਰ ਪਾਂਡੁਰਮੇਘਾਭਂ ਜਾਂਬੂਨਦਪਰਿਸ਼੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਕੁਬੇਰਭਵਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 22 ॥

ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਲਿਨੀ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭੂਤਕਮਲੋਤ੍ਪਲਾ ।
ਹਂਸਕਾਰਂਡਵਾਕੀਰ੍ਣਾਪ੍ਸਰੋਗਣਸੇਵਿਤਾ ॥ 23 ॥

ਤਤ੍ਰ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋ ਰਾਜਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਨਮਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਧਨਦੋ ਰਮਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਗੁਹ੍ਯਕੈਸ੍ਸਹ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਟ੍ ॥ 24 ॥

ਤਸ੍ਯ ਚਂਦ੍ਰਨਿਕਾਸ਼ੇਸ਼ੁ ਪਰ੍ਵਤੇਸ਼ੁ ਗੁਹਾਸੁ ਚ ।
ਰਾਵਣਃ ਸਹ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਮਾਰ੍ਗਿਤਵ੍ਯਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ ॥ 25 ॥

ਕ੍ਰੌਂਚਂ ਤੁ ਗਿਰਿਮਾਸਾਦ੍ਯ ਬਿਲਂ ਤਸ੍ਯ ਸੁਦੁਰ੍ਗਮਮ੍ ।
ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਟਵ੍ਯਂ ਦੁਸ਼੍ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਹਿ ਤਤ੍ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ॥ 26 ॥

ਵਸਂਤਿ ਹਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੂਰ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਾਃ ।
ਦੇਵੈਰਪ੍ਯਰ੍ਚਿਤਾ ਸ੍ਸਮ੍ਯਗ੍ਦੇਵਰੂਪਾ ਮਹਰ੍ਸ਼ਯਃ ॥ 27 ॥

ਕ੍ਰੌਂਚਸ੍ਯ ਤੁ ਗੁਹਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਸ੍ਸਾਨੂਨਿਸ਼ਿਖਰਾਣਿ ਚ ।
ਨਿਰ੍ਦਰਾਸ਼੍ਚ ਨਿਤਂਬਾਸ਼੍ਚ ਵਿਚੇਤਵ੍ਯਾ ਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ ॥ 28 ॥

ਕੌਂਚਸ੍ਯ ਸ਼ਿਖਰਂ ਚਾਪਿ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ਤਤਸ੍ਤਤਃ ।
ਅਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਂ ਕਾਮਸ਼ੈਲਂ ਚ ਮਾਨਸਂ ਵਿਹਗਾਲਯਮ੍ ।
ਨ ਗਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭੂਤਾਨਾਂ ਦੇਵਦਾਨਵ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ॥ 29 ॥

ਸ ਚ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵਿਚੇਤਵ੍ਯਸ੍ਸਸਾਨੁਪ੍ਰਸ੍ਥਭੂਧਰਃ ।
ਕ੍ਰੌਂਚਂ ਗਿਰਿਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮੈਨਾਕੋ ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ ॥ 30 ॥

ਮਯਸ੍ਯ ਭਵਨਂ ਯਤ੍ਰ ਦਾਨਵਸ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ॥ 31 ॥

ਮੈਨਾਕਸ੍ਤੁ ਵਿਚੇਤਵ੍ਯ ਸ੍ਸਸਾਨੁਪ੍ਰਸ੍ਥਕਂਦਰਃ ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਸ਼੍ਵਮੁਖੀਨਾਂ ਤੁ ਨਿਕੇਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਤੁ ॥ 32 ॥

ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਸਿਦ੍ਧਸੇਵਿਤਮ੍ ।
ਸਿਦ੍ਧਾ ਵੈਖਾਨਸਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਾਪਸਾਃ ॥ 33 ॥

ਵਂਦ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਤਪਸ੍ਸਿਦ੍ਧਾਸ੍ਤਪਸਾ ਵੀਤਕਲ੍ਮਸ਼ਾਃ ।
ਪ੍ਰਸ਼੍ਟਵ੍ਯਾ ਚਾਪਿ ਸੀਤਾਯਾਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਰ੍ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤੈਃ ॥ 34 ॥

ਹੇਮਪੁਸ਼੍ਕਰਸਂਛਨ੍ਨਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵੈਖਾਨਸਂ ਸਰਃ ।
ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ੈਰ੍ਹਂਸੈਰ੍ਵਿਚਰਿਤਂ ਸ਼ੁਭੈਃ ॥ 35 ॥

ਔਪਵਾਹ੍ਯਃ ਕੁਬੇਰਸ੍ਯ ਸਾਰ੍ਵਭੌਮ ਇਤਿ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਗਜਃ ਪਰ੍ਯੇਤਿ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਸਦਾ ਸਹ ਕਰੇਣੁਭਿਃ ॥ 36 ॥

ਤਤ੍ਸਰਸ੍ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਨਸ਼੍ਟਚਂਦ੍ਰਦਿਵਾਕਰਮ੍ ।
ਅਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਗਣਂ ਵ੍ਯੋਮ ਨਿਸ਼੍ਪਯੋਦਮਨਾਦਿਤਮ੍ ॥ 37 ॥

ਗਭਸ੍ਤਿਭਿਰਿਵਾਰ੍ਕਸ੍ਯ ਸ ਤੁ ਦੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ੍ਯਦ੍ਭਿਸ੍ਤਪਸ੍ਸਿਦ੍ਧੈਰ੍ਦੇਵਕਲ੍ਪੈਃ ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭੈਃ ॥ 38 ॥

ਤਂ ਤੁ ਦੇਸ਼ਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸ਼ੈਲੋਦਾ ਨਾਮ ਨਿਮ੍ਨਗਾ ।
ਉਭਯੋਸ੍ਤੀਰਯੋਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਕੀਚਕਾ ਨਾਮ ਵੇਣਵਃ ॥ 39 ॥

ਤੇ ਨਯਂਤਿ ਪਰਂ ਤੀਰਂ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਨਯਂਤਿ ਚ ।
ਉਤ੍ਤਰਾਃ ਕੁਰਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਯਾਃ ॥ 40 ॥

ਤਤਃ ਕਾਂਚਨਪਦ੍ਮਾਭਿਃ ਪਦ੍ਭਿਨੀਭਿਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੋਦਕਾਃ ।
ਨੀਲਵੈਡੂਰ੍ਯਪਤ੍ਰਾਭਿਰ੍ਨਦ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 41 ॥

ਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲਵਨੈਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਮਂਡਿਤਾਸ਼੍ਚ ਹਿਰਣ੍ਮਯੈਃ ।
ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ੈਰ੍ਭਾਂਤਿ ਤਤ੍ਰ ਜਲਾਸ਼ਯਾਃ ॥ 42 ॥

ਮਹਾਰ੍ਹਮਣਿਰਤ੍ਨੈਸ਼੍ਚ ਕਾਂਚਨਪ੍ਰਭਕੇਸਰੈਃ ।
ਨਿਲੋਤ੍ਪਲਵਨੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈ ਸ੍ਸ ਦੇਸ਼ ਸ੍ਸਰ੍ਵਤੋ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 43 ॥

ਨਿਸ੍ਤੁਲਾਭਿਸ਼੍ਚ ਮੁਕ੍ਤਾਭਿਰ੍ਮਣਿਭਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਧਨੈਃ ।
ਉਦ੍ਭੂਤਪੁਲਿਨਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜਾਤਰੂਪੈਸ਼੍ਚ ਨਿਮ੍ਨਗਾਃ ।
ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਮਯੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਰਵਗਾਢਾ ਨਗੋਤ੍ਤਮੈਃ ॥ 44 ॥

ਜਾਤਰੂਪਮਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਹੁਤਾਸ਼ਨਸਮਪ੍ਰਭੈਃ ।
ਨਿਤ੍ਯਪੁਸ਼੍ਪਫਲਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਗਾਃ ਪਤ੍ਤ੍ਰਰਥਾਕੁਲਾਃ ॥ 45 ॥

ਦਿਵ੍ਯਗਂਧਰਸਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ ਸ੍ਰਵਂਤਿ ਚ ।
ਨਾਨਾਕਾਰਾਣਿ ਵਾਸਾਂਸਿ ਫਲਂਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਨਗੋਤ੍ਤਮਾਃ ॥ 46 ॥

ਮੁਕ੍ਤਾ ਵੈਢੂਰ੍ਯਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਭੂਸ਼ਣਾਨਿ ਤਥੈਵ ਚ ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚਾਪ੍ਯਨੁਰੂਪਾਣਿ ਪੁਰੁਸ਼ਾਣਾਂ ਤਥੈਵ ਚ ॥ 47 ॥

ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਸੁਖ ਸੇਵ੍ਯਾਨਿ ਫਲਂਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਨਗੋਤ੍ਤਮਾਃ ।
ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਹੈਮਾਨ੍ਯਨ੍ਯੇ ਨਗੋਤ੍ਤਮਾਃ ॥ 48 ॥

ਸ਼ਯਨਾਨਿ ਪ੍ਰਸੂਯਂਤੇ ਚਿਤ੍ਰਾਸ੍ਤਰਣਵਂਤਿ ਚ ।
ਮਨਃਕਾਂਤਾਨਿ ਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਫਲਂਤ੍ਯਤ੍ਰਾਪਰੇ ਦ੍ਰੁਮਾਃ ॥ 49 ॥

ਪਾਨਾਨਿ ਚ ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਿ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਗੁਣਸਂਪਨ੍ਨਾ ਰੂਪਯੌਵਨਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ॥ 50 ॥

ਗਂਧਰ੍ਵਾਃ ਕਿਨ੍ਨਰਾਸ੍ਸਿਦ੍ਧਾ ਨਾਗਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ੍ਤਥਾ ।
ਰਮਂਤੇ ਸਤਤਂ ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਰੀਭਿਰ੍ਭਾਸ੍ਕਰਪ੍ਰਭਾਃ ॥ 51 ॥

ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕਰ੍ਮਾਣ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਰਤਿਪਰਾਯਣਾਃ ।
ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਮਾਰ੍ਥਸਹਿਤਾ ਵਸਂਤਿ ਸਹਯੋਸ਼ਿਤਃ ॥ 52 ॥

ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਨਿਰ੍ਘੋਸ਼ ਸ੍ਸੋਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਹਸਿਤਸ੍ਵਨਃ ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸਤਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਨੋਹਰਃ ॥ 53 ॥

ਤਤ੍ਰ ਨਾਮੁਦਿਤਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦਸਤ੍ਪ੍ਰਿਯਃ ।
ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਵਰ੍ਧਂਤੇ ਗੁਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਨੋਰਮਾਃ ॥ 54 ॥

ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤਂ ਦੇਸ਼ਮੁਤ੍ਤਰਃ ਪਯਸਾਂ ਨਿਧਿਃ ।
ਤਤ੍ਰ ਸੋਮਗਿਰਿਰ੍ਨਾਮ ਮਧ੍ਯੇ ਹੇਮਮਯੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ 55 ॥

ਇਂਦ੍ਰਲੋਕਗਤਾ ਯੇ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ।
ਦੇਵਾਸ੍ਤਂ ਸਮਵੇਕ੍ਸ਼ਂਤੇ ਗਿਰਿਰਾਜਂ ਦਿਵਂ ਗਤਾਃ ॥ 56 ॥

ਸ ਤੁ ਦੇਸ਼ੋ ਵਿਸੂਰ੍ਯੋ਽ਪਿ ਤਸ੍ਯ ਭਾਸਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ।
ਸੂਰ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ਽ਭਿਵਿਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤਪਤੇਵ ਵਿਵਸ੍ਵਤਾ ॥ 57 ॥

ਭਗਵਾਨਪਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਂਭੁਰੇਕਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਕਃ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਸਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍ਸ਼ਿਪਰਿਵਾਰਿਤਃ ॥ 58 ॥

ਨ ਕਥਂਚਨ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਕੁਰੂਣਾਮੁਤ੍ਤਰੇਣ ਵਃ ।
ਅਨ੍ਯੇਸ਼ਾਮਪਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਨਾਤਿਕ੍ਰਾਮਤਿ ਵੈ ਗਤਿਃ ॥ 59 ॥

ਸ ਹਿ ਸੋਮਗਿਰਿਰ੍ਨਾਮ ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਗਮਃ ।
ਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੁਪਾਵਰ੍ਤਿਤੁਮਰ੍ਹਥ ॥ 60 ॥

ਏਤਾਵਦ੍ਵਾਨਰੈਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਗਂਤੁਂ ਵਾਨਰਪੁਂਗਵਾਃ ।
ਅਭਾਸ੍ਕਰਮਮਰ੍ਯਾਦਂ ਨ ਜਾਨੀਮਸ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍ ॥ 61 ॥

ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ਵਿਚੇਤਵ੍ਯਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ।
ਯਦਨ੍ਯਦਪਿ ਨੋਕ੍ਤਂ ਚ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਮਤਿਃ ॥ 62 ॥

ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਦਾਸ਼ਰਥੇਰ੍ਮਹਤ੍ਪ੍ਰਿਯਂ ਮਹਤ੍ਤਰਂ ਚਾਪਿ ਤਤੋ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਭਵਿਸ਼੍ਯਤ੍ਯਨਿਲਾਨਲੋਪਮਾ ਵਿਦੇਹਜਾਦਰ੍ਸ਼ਨਜੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 63 ॥

ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਰ੍ਥਾਃ ਸਹਿਤਾਸ੍ਸਬਾਂਧਵਾਃ ਮਯਾ਽ਰ੍ਚਿਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵਗੁਣੈਰ੍ਮਨੋਰਮੈਃ ।
ਚਰਿਸ਼੍ਯਥੋਰ੍ਵੀਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸ਼ਾਂਤਸ਼ਤ੍ਰਵ ਸ੍ਸਹਪ੍ਰਿਯਾ ਭੂਤਧਰਾਃ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਃ ॥ 64 ॥

ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡੇ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥




Browse Related Categories: