ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸ਼ਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਯਾ ਪਰੁਸ਼ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਕੁਪਿਤੋ ਰਾਘਵਾਨੁਜਃ ।
ਸ ਵਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਨ੍ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਨਚਿਰਾਦਿਵ ॥ 1 ॥
ਤਦਾਸਾਦ੍ਯ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਂਤਰਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਅਭਿਚਕ੍ਰਾਮ ਵੈਦੇਹੀਂ ਪਰਿਵ੍ਰਾਜਕਰੂਪਧ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ ॥ 2 ॥
ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਕਾਸ਼ਾਯਸਂਵੀਤਸ਼੍ਸ਼ਿਖੀ ਛਤ੍ਰੀ ਉਪਾਨਹੀ ।
ਵਾਮੇ ਚਾਂਸੇਵਸਜ੍ਯਾਥ ਸ਼ੁਭੇ ਯਸ਼੍ਟਿਕਮਂਡਲੂ ॥ 3 ॥
ਪਰਿਵ੍ਰਾਜਕਰੂਪੇਣ ਵੈਦੇਹੀਮਨ੍ਵਪਦ੍ਯਤ ।
ਤਾਮਾਸਸਾਦਾਤਿਬਲੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੁਰੁਇਭ੍ਯਾਂ ਰਹਿਤਾਂ ਵਨੇ ॥ 4 ॥
ਰਹਿਤਾਂ ਚਂਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਧ੍ਯਾਮਿਵ ਮਹਤ੍ਤਮਃ ।
ਤਾਮਪਸ਼੍ਯਤ੍ਤਤੋ ਬਾਲਾਂ ਰਾਮਪਤ੍ਨੀਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ॥ 5 ॥
ਰੋਹਿਣੀਂ ਸ਼ਸ਼ਿਨਾ ਹੀਨਾਂ ਗ੍ਰਹਵਦ੍ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਦਾਰੁਣਃ ।
ਤਮੁਗ੍ਰਤੇਜਃਕਰ੍ਮਾਣਂ ਜਨਸ੍ਥਾਨਰੂਹਾ ਦ੍ਰੁਮਾਃ ॥ 6 ॥
ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਂਪ੍ਰਕਂਪਂਤੇ ਨ ਪ੍ਰਵਾਤਿ ਚ ਮਾਰੁਤਃ ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਸ੍ਰੋਤਾਸ਼੍ਚ ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਵੀਕ੍ਸ਼ਂਤਂ ਰਕ੍ਤਲੋਚਨਮ੍ ॥ 7 ॥
ਸ੍ਤਿਮਿਤਂ ਗਂਤੁਮਾਰੇਭੇ ਭਯਾਦ੍ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂਤਰਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁਰ੍ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤਦਂਤਰੇ ॥ 8 ॥
ਉਪਤਸ੍ਥੇ ਚ ਵੈ ਦੇਹੀਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰੂਪੇਣ ਰਾਵਣਃ ।
ਅਭਵ੍ਯੋ ਭਵ੍ਯਰੂਪੇਣ ਭਰ੍ਤਾਰਮਨੁਸ਼ੋਚਤੀਮ੍ ॥ 9 ॥
ਅਭ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ਵੈਦੇਹੀਂ ਚਿਤ੍ਰਾਮਿਵ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਃ ।
ਸ ਪਾਪੋ ਭਵ੍ਯਰੂਪੇਣ ਤ੍ਰੁਰੁਇਣੈਃ ਕੂਪ ਇਵਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 10 ॥
ਅਤਿਸ਼੍ਠਤ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵੈਦੇਹੀਂ ਰਾਮਪਤ੍ਨਿਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ।
ਸ਼ੁਭਾਂ ਰੁਚਿਰਦਂਤੋਸ਼੍ਠੀਂ ਪੂਰ੍ਣਚਂਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾਮ੍ ॥ 11 ॥
ਆਸੀਨਾਂ ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਬਾਸ਼੍ਪਸ਼ੋਕਾਭਿਪੀਡਿਤਾਮ੍ ।
ਸ ਤਾਂ ਪਦ੍ਮਪਲਾਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਿਨੀਮ੍ ॥ 12 ॥
ਅਭ੍ਯਗਚ੍ਛਤ ਵੈਦੇਹੀਂ ਦੁਸ਼੍ਟਚੇਤਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ।
ਸ ਮਨ੍ਮਥਸ਼ਰਾਵਿਸ਼੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋਸ਼ਮੁਦੀਰਯਨ੍ ॥ 13 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਹਿਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਃ ।
ਤਾਮੁਤ੍ਤਮਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਲੋਕੇ ਪਦ੍ਮਹੀਨਾਮਿਵ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 14 ॥
ਵਿਭ੍ਰਾਜਮਾਨਾਂ ਵਪੁਸ਼ਾ ਰਾਵਣਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸ ਹ ।
ਕਾ ਤ੍ਵਂ ਕਾਂਚਨਵਰ੍ਣਾਭੇ ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਿਨਿ ॥ 15 ॥
ਕਮਲਾਨਾਂ ਸ਼ੁਭਾਂ ਮਾਲਾਂ ਪਦ੍ਮਿਨੀਵ ਹਿ ਬਿਭ੍ਰਤੀ ।
ਹ੍ਰੀਃ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਸ਼ੁਭਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰਪ੍ਸਰਾ ਵਾ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ ॥ 16 ॥
ਭੂਤਿਰ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਰਤਿਰ੍ਵਾ ਸ੍ਵੈਰਚਾਰਿਣੀ ।
ਸਮਾਸ਼੍ਸ਼ਿਖਰਿਣਸ੍ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਃ ਪਾਂਡੁਰਾ ਦਸ਼ਨਾਸ੍ਤਵ ॥ 17 ॥
ਵਿਸ਼ਾਲੇ ਵਿਮਲੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਰਕ੍ਤਾਂਤੇ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਤਾਰਕੇ ।
ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਜਘਨਂ ਪੀਨਮੂਰੂ ਕਰਿਕਰੋਪਮੌ ॥ 18 ॥
ਏਤਾਵੁਪਚਿਤੌ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੌ ਸਂਹਤੌ ਸਂਪ੍ਰਵਲ੍ਗਿਤੌ ।
ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਮੁਖੌ ਕਾਂਤੌ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੌ ਤਾਲਫਲੋਪਮੌ ॥ 19 ॥
ਮਣਿਪ੍ਰਵੇਕਾਭਰਣੌ ਰੁਚਿਰੌ ਤੇ ਪਯੋਧਰੌ ।
ਚਾਰੁਸ੍ਮਿਤੇ ਚਾਰੁਦਤਿ ਚਾਰੁਨੇਤ੍ਰੇ ਵਿਲਾਸਿਨਿ ॥ 20 ॥
ਮਨੋ ਹਰਸਿ ਮੇ ਕਾਂਤੇ ਨਦੀ ਕੂਲਮਿਵਾਂਭਸਾ ।
ਕਰਾਂਤਮਿਤਮਧ੍ਯਾਸਿ ਸੁਕੇਸ਼ੀ ਸਂਹਤਸ੍ਤਨੀ ॥ 21 ॥
ਨੈਵ ਦੇਵੀ ਨ ਗਂਧਰ੍ਵੀ ਨ ਯਕ੍ਸ਼ੀ ਨ ਚ ਕਿਨ੍ਨਰੀ ।
ਨੈਵਂਰੂਪਾ ਮਯਾ ਨਾਰੀ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਪੂਰ੍ਵਾ ਮਹੀਤਲੇ ॥ 22 ॥
ਰੂਪਮਗ੍ਰ੍ਯਂ ਚ ਲੋਕੇਸ਼ੁ ਸੌਕੁਮਾਰ੍ਯਂ ਵਯਸ਼੍ਚਤੇ ।
ਇਹ ਵਾਸਸ਼੍ਚ ਕਾਂਤਾਰੇ ਚਿਤ੍ਤਮੁਨ੍ਮਾਦਯਂਤਿ ਮੇ ॥ 23 ॥
ਸਾ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਾਮ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਨੈਵਂ ਵਸ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਮਯਂ ਵਾਸੋ ਘੋਰਾਣਾਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਾਮ੍ ॥ 24 ॥
ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਗ੍ਰਾਣਿ ਰਮ੍ਯਾਣਿ ਨਗਰੋਪਵਨਾਨਿ ਚ ।
ਸਂਪਨ੍ਨਾਨਿ ਸੁਗਂਧੀਨਿ ਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਯਾਚਰਿਤੁਂ ਤ੍ਵਯਾ ॥ 25 ॥
ਵਰਂ ਮਾਲ੍ਯਂ ਵਰਂ ਭੋਜ੍ਯਂ ਵਰਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ੋਭਨੇ ।
ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਚ ਵਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵਦ੍ਯੁਕ੍ਤਮਸਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣੇ ॥ 26 ॥
ਕਾ ਤ੍ਵਂ ਭਵਸਿ ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਰੁਤਾਂ ਵਾ ਵਰਾਨਨੇ ।
ਵਸੂਨਾਂ ਵਾ ਵਰਾਵੋਹੇ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਿ ਮੇ ॥ 27 ॥
ਨੇਹ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਗਂਧਰ੍ਵਾ ਨ ਦੇਵਾ ਨ ਚ ਕਿਨ੍ਨਰਾਃ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਮਯਂ ਵਾਸਃ ਕਥਂ ਨੁ ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਾ ॥ 28 ॥
ਇਹ ਸ਼ਾਖਾਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਸ੍ਸਿਂਹਾ ਦ੍ਵੀਪਿਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਸ੍ਤਥਾ ।
ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਰਕ੍ਸ਼ਵਃ ਕਂਕਾਃ ਕਥਂ ਤੇਭ੍ਯੋ ਨ ਬਿਭ੍ਯਸਿ ॥ 29 ॥
ਮਦਾਨ੍ਵਿਤਾਨਾਂ ਘੋਰਾਣਾਂ ਕੁਂਜਰਾਣਾਂ ਤਰਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ।
ਕਥਮੇਕਾ ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਨ ਬਿਭੇਸ਼ਿ ਵਰਾਨਨੇ ॥ 30 ॥
ਕਾਸਿ ਕਸ੍ਯ ਕੁਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚ ਦਂਡਕਾਨ੍ ।
ਏਕਾ ਚਰਸਿ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਘੋਰਾਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸੇਵਿਤਾਨ੍ ॥ 31 ॥
ਇਤਿ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਵਣੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਵੇਸ਼ੇਣ ਹਿ ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਵਣਮਾਗਤਮ੍ ॥ 32 ॥
ਸਰ੍ਵੈਰਤਿਥਿਸਤ੍ਕਾਰੈਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਮੈਥਿਲੀ ।
ਉਪਨੀਯਾਸਨਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਾਦ੍ਯੇਨਾਭਿਨਿਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਚ ॥ 33 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਿਦ੍ਧਮਿਤ੍ਯੇਵ ਤਦਾ ਤਂ ਸੌਮ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਵੇਸ਼ੇਣ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮੈਥਿਲੀ ਸਮਾਗਤਂ ਪਾਤ੍ਰਕੁਸੁਂਭਧਾਰਿਣਮ੍ ।
ਅਸ਼ਕ੍ਯਮੁਦ੍ਵੇਸ਼੍ਟੁਮਪਾਯਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨ੍ਯਮਂਤ੍ਰਯਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਤਦਾਂਗਨਾ ॥ 34 ॥
ਇਯਂ ਬ੍ਰੁਰੁਇਸੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਕਾਮਮਾਸ੍ਯਤਾਮਿਦਂ ਚ ਪਾਦ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ।
ਇਦਂ ਚ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਨਜਾਤਮੁਤ੍ਤਮਂ ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਮਵ੍ਯਗ੍ਰਮਿਹੋਪਭੁਜ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 35 ॥
ਨਿਮਂਤ੍ਰ੍ਯਮਾਣਃ ਪ੍ਰਤਿਪੂਰ੍ਣਭਾਸ਼ਿਣੀਂ ਨਰੇਂਦ੍ਰਪਤ੍ਨੀਂ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਹਰਣੇ ਧ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਮਨਃ ਸਮਰ੍ਪਯਤ੍ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਵਧਾਯ ਰਾਵਣਃ ॥ 36 ॥
ਤਤਃ ਸੁਵੇਸ਼ਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਯਾਗਤਂ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਤਦਾ ।
ਵਿਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਹਰਿਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਨ੍ਮਹਦ੍ਵਨਂ ਨੈਵ ਤੁ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਣੌ ॥ 37 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡੇ ਸ਼ਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥