ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸ਼ਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਮਸਾਤੀਰਂ ਰਮ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਰਾਘਵਃ ।
ਸੀਤਾਮੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਇਯਮਦ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾ ਪੂਰ੍ਵਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਹਿਤਾ ਵਨਮ੍ ।
ਵਨਵਾਸਸ੍ਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਸ ਨੋਤ੍ਕਂਠਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 2 ॥
ਪਸ਼੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਨ੍ਯਰਣ੍ਯਾਨਿ ਰੁਦਂਤੀਵ ਸਮਂਤਤਃ ।
ਯਥਾਨਿਲਯਮਾਯਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿਲੀਨਾਨਿ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਦ੍ਵਿਜੈਃ ॥ 3 ॥
ਅਦ੍ਯਾਯੋਧ੍ਯਾ ਤੁ ਨਗਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਿਤੁਰ੍ਮਮ ।
ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਾ ਗਤਾਨਸ੍ਮਾਞ੍ਸ਼ੋਚਿਸ਼੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 4 ॥
ਅਨੁਰਕ੍ਤਾ ਹਿ ਮਨੁਜਾ ਰਾਜਾਨਂ ਬਹੁਭਿਰ੍ਗੁਣੈਃ ।
ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਮਾਂ ਚ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਭਰਤੌ ਤਥਾ ॥ 5 ॥
ਪਿਤਰਂ ਚਾਨੁਸ਼ੋਚਾਮਿ ਮਾਤਰਂ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ।
ਅਪਿ ਵਾਂਧੌ ਭਵੇਤਾਂ ਤੁ ਰੁਦਂਤੌ ਤਾਵਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸ਼ਃ ॥ 6 ॥
ਭਰਤਃ ਖਲੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਚ ਮੇ ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਸਹਿਤੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਵਾਸ਼੍ਵਾਸਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 7 ॥
ਭਰਤਸ੍ਯਾਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਸਤ੍ਵਂ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯਾਹਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਨਾਨੁਸ਼ੋਚਾਮਿ ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਚਾਪਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 8 ॥
ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਮਾਮਨੁਵ੍ਰਜਤਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਅਨ੍ਵੇਸ਼੍ਟਵ੍ਯਾ ਹਿ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥੇ ਸਹਾਯਤਾ ॥ 9 ॥
ਅਦ੍ਭਿਰੇਵ ਤੁ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾਮਿਮਾਮ੍ ।
ਏਤਧ੍ਦਿ ਰੋਚਤੇ ਮਹ੍ਯਂ ਵਨ੍ਯੇਪਿ ਵਿਵਿਧੇ ਸਤਿ ॥ 10 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਸੁਮਂਤ੍ਰਮਪਿ ਰਾਘਵਃ ।
ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਮਸ਼੍ਵੇਸ਼ੁ ਭਵ ਸੌਮ੍ਯੇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ॥ 11 ॥
ਸੋਸ਼੍ਵਾਨ੍ਸੁਮਂਤ੍ਰਃ ਸਂਯਮ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯੇਸ੍ਤਂ ਸਮੁਪਾਗਤੇ ।
ਪ੍ਰਭੂਤਯਵਸਾਨ੍ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਬਭੂਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਂਤਰਃ ॥ 12 ॥
ਉਪਾਸ੍ਯ ਤੁ ਸ਼ਿਵਾਂ ਸਂਧ੍ਯਾਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਤ੍ਰਿਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼ਯਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੂਤਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਸਹ ॥ 13 ॥
ਤਾਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਤਮਸਾਤੀਰੇ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਦਲੈਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਮ੍ ।
ਰਾਮਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਭਾਰ੍ਯਸ੍ਸਂਵਿਵੇਸ਼ ਹ ॥ 14 ॥
ਸਭਾਰ੍ਯਂ ਸਂਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਂ ਤਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ।
ਕਥਯਾਮਾਸ ਸੂਤਾਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਗੁਣਾਨ੍ ॥ 15 ॥
ਜਾਗ੍ਰਤੋ ਹ੍ਯੇਵ ਤਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇਰੁਦਿਤੋ ਰਵਿਃ ।
ਸੂਤਸ੍ਯ ਤਮਸਾਤੀਰੇ ਰਾਮਸ੍ਯ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਗੁਣਾਨ੍ ॥ 16 ॥
ਗੋਕੁਲਾਕੁਲਤੀਰਾਯਾਸ੍ਤਮਸਾਯਾ ਵਿਦੂਰਤਃ ।
ਅਵਸਤ੍ਤਤ੍ਰ ਤਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਭਿਸ੍ਸਹ ॥ 17 ॥
ਉਤ੍ਥਾਯ ਸ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤੀਸ੍ਤਾ ਨਿਸ਼ਾਮ੍ਯ ਚ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਪੁਣ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ 18 ॥
ਅਸ੍ਮਦ੍ਵ੍ਯਪੇਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੇਸ਼੍ਵਪਿ ।
ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇਸ਼ੁ ਸਂਸੁਪ੍ਤਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ ॥ 19 ॥
ਯਥੈਤੇ ਨਿਯਮਂ ਪੌਰਾਃ ਕੁਰ੍ਵਂਤ੍ਯਸ੍ਮਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤਨੇ ।
ਅਪਿ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਨ੍ਯਸਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨ ਤੁ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ ॥ 20 ॥
ਯਾਵਦੇਵ ਤੁ ਸਂਸੁਪ੍ਤਾ ਸ੍ਤਾਵਦੇਵ ਵਯਂ ਲਘੁ ।
ਰਥਮਾਰੁਹ੍ਯ ਗਚ੍ਛਾਮਃ ਪਂਥਾਨਮਕੁਤੋਭਯਮ੍ ॥ 21 ॥
ਅਤੋ ਭੂਯੋਪਿ ਨੇਦਾਨੀਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਪੁਰਵਾਸਿਨਃ ।
ਸ੍ਵਪੇਯੁਰਨੁਰਕ੍ਤਾ ਮਾਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਮੂਲਾਨਿ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ॥ 22 ॥
ਪੌਰਾ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਦ੍ਦੁਃਖਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਮੋਚ੍ਯਾ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਾਤ੍ਮਜੈਃ ।
ਨ ਤੁ ਖਲ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਯੋਜ੍ਯਾ ਦੁਃਖੇਨ ਪੁਰਵਾਸਿਨਃ ॥ 23 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਰਾਮਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਧਰ੍ਮਮਿਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਰੋਚਤੇ ਮੇ ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰ ਮਾਰੁਹ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ॥ 24 ॥
ਅਥ ਰਾਮੋਬ੍ਰਵੀਚ੍ਛ੍ਰੀਮਾਨ੍ਸੁਮਂਤ੍ਰਂ ਯੁਜ੍ਯਤਾਂ ਰਥਃ ।
ਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਤੋਰਣ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਿਤਃ ਪ੍ਰਭੋ ॥ 25 ॥
ਸੂਤਸ੍ਤਤ ਸ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਰਿਤਃ ਸ੍ਯਂਦਨਂ ਤੈਰ੍ਹਯੋਤ੍ਤਮੈਃ ।
ਯੋਜਯਿਤ੍ਵ੍ਰਾਥ ਰਾਮਾਯ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ॥ 26 ॥
ਅਯਂ ਯੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਬਾਹੋ ਰਥਸ੍ਤੇ ਰਥਿਨਾਂ ਵਰ ।
ਤ੍ਵਮਾਰੋਹਸ੍ਵ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਸਸੀਤ ਸ੍ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ॥ 27 ॥
ਤਂ ਸ੍ਯਂਦਨਮਧਿਸ਼੍ਠਾਯ ਰਾਘਵ ਸ੍ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਃ ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਮਾਕੁਲਾਵਰ੍ਤਾਂ ਤਮਸਾਮਤਰਨ੍ਨਦੀਮ੍ ॥ 28 ॥
ਸ ਸਂਤੀਰ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸ਼ਿਵਮਕਂਟਕਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਪਦ੍ਯਤ ਮਹਾਮਾਰ੍ਗਮਭਯਂ ਭਯਦਰ੍ਸ਼ਿਨਾਮ੍ ॥ 29 ॥
ਮੋਹਨਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਪੌਰਾਣਾਂ ਸੂਤਂ ਰਾਮੋਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ ।
ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ ਪ੍ਰਯਾਹਿ ਤ੍ਵਂ ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸਾਰਥੇ ॥ 30 ॥
ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਨਿਵਰ੍ਤਯ ਰਥਂ ਪੁਨਃ ।
ਯਥਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯੁਃ ਪੌਰਾ ਮਾਂ ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਸਮਾਹਿਤਃ ॥ 31 ॥
ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਸਾਰਥਿਃ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਮ੍ਯ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ੍ਯਂਦਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ॥ 32 ॥
ਤੌ ਸਂਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਤੁ ਰਥਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤੌ ਤਦਾ ਸਸੀਤੌ ਰਘੁਵਂਸ਼ਵਰ੍ਧਨੌ ।
ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਮਾਸ ਤਤਸ੍ਤੁਰਂਗਮਾਨ੍ ਸ ਸਾਰਥਿਰ੍ਯੇਨ ਪਥਾ ਤਪੋਵਨਮ੍ ॥ 33 ॥
ਤਤ ਸ੍ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਰਥਂ ਮਹਾਰਥਃ ਸਸਾਰਥਿਰ੍ਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਵਨਂ ਯਯੌ ।
ਉਦਙ੍ਮੁਖਂ ਤਂ ਤੁ ਰਥਂ ਚਕਾਰ ਸ ਪ੍ਰਯਾਣਮਾਂਗਲ੍ਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ॥ 34 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਸ਼ਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
