ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਅਥ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤੁਰਂਗਮੇ ।
ਸਰਯ੍ਵਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਤੀਰੇ ਰਾਜ੍ਞੋ ਯਜ੍ਞੋਭ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ॥ 1 ॥
ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗਂ ਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਕਰ੍ਮ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਰ੍ਸ਼ਭਾਃ ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧੇ ਮਹਾਯਜ੍ਞੇ ਰਾਜ੍ਞੋਸ੍ਯ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 2 ॥
ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਵਿਧਿਵਦ੍ਯਾਜਕਾ ਵੇਦਪਾਰਗਾਃ ।
ਯਥਾਵਿਧਿ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਪਰਿਕ੍ਰਾਮਂਤਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਃ ॥ 3 ॥
ਪ੍ਰਵਰ੍ਗ੍ਯਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਤਥੈਵੋਪਸਦਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਚਕ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਰ੍ਵਮਧਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਃ ॥ 4 ॥
ਅਭਿਪੂਜ੍ਯ ਤਤੋ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਯਥਾਵਿਧਿ ।
ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਸਵਨਪੂਰ੍ਵਾਣਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ ॥ 5 ॥
ਐਂਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਚਾਭਿਸ਼ੁਤੋਨਘਃ ।
ਮਾਧ੍ਯਂਦਿਨਂ ਚ ਸਵਨਂ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਤ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 6 ॥
ਤ੍ਰੁਰੁਇਤੀਯਸਵਨਂ ਚੈਵ ਰਾਜ੍ਞੋਸ੍ਯ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤੇਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤੋ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤਥਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਂਗਵਾਃ ॥ 7 ॥
ਨ ਚਾਹੁਤਮਭੂਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਖਲਿਤਂ ਵਾਪਿ ਕਿਂਚਨ ।
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਯੁਕ੍ਤਂ ਹਿ ਚਕ੍ਰਿਰੇ ॥ 8 ॥
ਨ ਤੇਸ਼੍ਵਹਸ੍ਸੁ ਸ਼੍ਰਾਂਤੋ ਵਾ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤੋ ਵਾਪਿ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ।
ਨਾਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਸ਼ਤਾਨੁਚਰਸ੍ਤਥਾ ॥ 9 ॥
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਭੁਂਜਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਾਥਵਂਤਸ਼੍ਚ ਭੁਂਜਤੇ ।
ਤਾਪਸਾ ਭੁਂਜਤੇ ਚਾਪਿ ਸ਼੍ਰਮਣਾ ਭੁਂਜਤੇਤਥਾ ॥ 10 ॥
ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਾਧਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਬਾਲਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।
ਅਨਿਸ਼ਂ ਭੁਂਜਮਾਨਾਨਾਂ ਨ ਤ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤਿਰੁਪਲਭ੍ਯਤੇ ॥ 11 ॥
ਦੀਯਤਾਂ ਦੀਯਤਾਮਨ੍ਨਂ ਵਾਸਾਂਸਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ।
ਇਤਿ ਸਂਚੋਦਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਥਾ ਚਕ੍ਰੁਰਨੇਕਸ਼ਃ ॥ 12 ॥
ਅਨ੍ਨਕੂਟਾਸ਼੍ਚ ਬਹਵੋ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਂਤੇ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਾਃ ।
ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਤਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਦਾ ॥ 13 ॥
ਨਾਨਾਦੇਸ਼ਾਦਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪੁਰੁਸ਼ਾਸ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀਗਣਾਸ੍ਤਥਾ ।
ਅਨ੍ਨਪਾਨੈਸ੍ਸੁਵਿਹਿਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯਜ੍ਞੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 14 ॥
ਅਨ੍ਨਂ ਹਿ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਾਧੁ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਂਤਿ ਦ੍ਵਿਜਰ੍ਸ਼ਭਾਃ ।
ਅਹੋ ਤ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤਾਃ ਸ੍ਮ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਇਤਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਰਾਘਵਃ ॥ 15 ॥
ਸ੍ਵਲਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਸ਼੍ਚ ਪੁਰੁਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਪਰ੍ਯਵੇਸ਼ਯਨ੍ ।
ਉਪਾਸਤੇ ਚ ਤਾਨਨ੍ਯੇ ਸੁਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਮਣਿਕੁਂਡਲਾਃ ॥ 16 ॥
ਕਰ੍ਮਾਂਤਰੇ ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਹੇਤੁਵਾਦਾਨ੍ਬਹੂਨਪਿ ।
ਪ੍ਰਾਹੁਸ਼੍ਚ ਵਾਗ੍ਮਿਨੋ ਧੀਰਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਜਿਗੀਸ਼ਯਾ ॥ 17 ॥
ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਤਰੇ ਕੁਸ਼ਲਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ।
ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤੇ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਾਃ ॥ 18 ॥
ਨਾਸ਼ਡਂਗਵਿਦਤ੍ਰਾਸੀਨ੍ਨਾਵ੍ਰਤੋ ਨਾਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਃ ।
ਸਦਸ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਰਾਜ੍ਞੋ ਨਾਵਾਦਕੁਸ਼ਲਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ॥ 19 ॥
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਯੂਪੋਚ੍ਛ੍ਰਯੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ਼ਡ੍ਬੈਲ੍ਵਾਃ ਖਾਦਿਰਾਸ੍ਤਥਾ ।
ਤਾਵਂਤੋ ਬਿਲ੍ਵਸਹਿਤਾਃ ਪਰ੍ਣਿਨਸ਼੍ਚ ਤਥਾਪਰੇ ॥ 20 ॥
ਸ਼੍ਲੇਸ਼੍ਮਾਤਕਮਯਸ੍ਤ੍ਵੇਕੋ ਦੇਵਦਾਰੁਮਯਸ੍ਤਥਾ ।
ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਵਿਹਿਤੌ ਤਤ੍ਰ ਬਾਹੁਵ੍ਯਸ੍ਤਪਰਿਗ੍ਰਹੌ ॥ 21 ॥
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਯੂਪੋਚ੍ਛ੍ਰਯੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ਼ਡ੍ਬੈਲ੍ਵਾਃ ਖਾਦਿਰਾਸ੍ਤਥਾ ।
ਤਾਵਂਤੋ ਬਿਲ੍ਵਸਹਿਤਾਃ ਪਰ੍ਣਿਨਸ਼੍ਚ ਤਥਾਪਰੇ ॥ 22 ॥
ਸ਼੍ਲੇਸ਼੍ਮਾਤਕਮਯਸ੍ਤ੍ਵੇਕੋ ਦੇਵਦਾਰੁਮਯਸ੍ਤਥਾ ।
ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਵਿਹਿਤੌ ਤਤ੍ਰ ਬਾਹੁਵ੍ਯਸ੍ਤਪਰਿਗ੍ਰਹੌ ॥ 23 ॥
ਕਾਰਿਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵ ਏਵੈਤੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞੈਰ੍ਯਜ੍ਞਕੋਵਿਦੈਃ ।
ਸ਼ੋਭਾਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕਾਂਚਨਾਲਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਭਵਨ੍ ॥ 24 ॥
ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਯੂਪਾਸ੍ਤੇ ਏਕਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਰਤ੍ਨਯਃ ।
ਵਾਸੋਭਿਰੇਕਵਿਂਸ਼ਦ੍ਭਿਰੇਕੈਕਂ ਸਮਲਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ॥ 25 ॥
ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਭਿਸ੍ਸੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਢਾਃ ।
ਅਸ਼੍ਟਾਸ਼੍ਰਯਸ੍ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਰੂਪਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥ 26 ॥
ਆਚ੍ਛਾਦਿਤਾਸ੍ਤੇ ਵਾਸੋਭਿਃ ਪੁਸ਼੍ਪੈਰ੍ਗਂਧੈਸ਼੍ਚ ਭੂਸ਼ਿਤਾਃ ।
ਸਪ੍ਤਰ੍ਸ਼ਯੋ ਦੀਪ੍ਤਿਮਂਤੋ ਵਿਰਾਜਂਤੇ ਯਥਾ ਦਿਵਿ ॥ 27 ॥
ਇਸ਼੍ਟਕਾਸ਼੍ਚ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਕਾਰਿਤਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ ।
ਚਿਤੋਗ੍ਨਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੁਸ਼ਲੈਸ਼੍ਸ਼ੁਲ੍ਬਕਰ੍ਮਣਿ ॥ 28 ॥
ਸਚਿਤ੍ਯੋ ਰਾਜਸਿਂਹਸ੍ਯ ਸਂਚਿਤਃ ਕੁਸ਼ਲੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਃ ।
ਗਰੁਡੋ ਰੁਕ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ੋ ਵੈ ਤ੍ਰਿਗੁਣੋਸ਼੍ਟਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਕਃ ॥ 29 ॥
ਨਿਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਸ਼ਵਸ੍ਤਤ੍ਤਦੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦੈਵਤਮ੍ ।
ਉਰਗਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਾਃ ॥ 30 ॥
ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰੇ ਤੁ ਹਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਥਾ ਜਲਚਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ।
ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਿਗ੍ਭਿਸ੍ਸਰ੍ਵਮੇਵੈਤਨ੍ਨਿਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਸ੍ਤਦਾ ॥ 31 ॥
ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਯੂਪੇਸ਼ੁ ਨਿਯਤਂ ਤਦਾ ।
ਅਸ਼੍ਵਰਤ੍ਨੋਤ੍ਤਮਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਚ ॥ 32 ॥
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਤਂ ਹਯਂ ਤਤ੍ਰ ਪਰਿਚਰ੍ਯ ਸਮਂਤਤਃ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਪਾਣੈਰ੍ਵਿਸ਼ਸ਼ਾਸੈਨਂ ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪਰਮਯਾ ਮੁਦਾ ॥ 33 ॥
ਪਤਤ੍ਰਿਣਾ ਤਦਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸੁਸ੍ਥਿਤੇਨ ਚ ਚੇਤਸਾ ।
ਅਵਸਦ੍ਰਜਨੀਮੇਕਾਂ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਕਾਮ੍ਯਯਾ ॥ 34 ॥
ਹੋਤਾਧ੍ਵਰ੍ਯੁਸ੍ਤਥੋਦ੍ਗਾਤਾ ਹਸ੍ਤੇਨ ਸਮਯੋਜਯਨ੍ ।
ਮਹਿਸ਼੍ਯਾ ਪਰਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਵਾਵਾਤਾਂ ਚ ਤਥਾਪਰਾਮ੍ ॥ 35 ॥
ਪਤਤ੍ਰਿਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਪਾ ਮੁਦ੍ਧ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਨਿਯਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਿਕ੍ਪਰਮਸਂਪਨ੍ਨਃ ਸ਼੍ਰਪਯਾਮਾਸ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਃ ॥ 36 ॥
ਧੂਮਗਂਧਂ ਵਪਾਯਾਸ੍ਤੁ ਜਿਘ੍ਰਤਿ ਸ੍ਮ ਨਰਾਧਿਪਃ ।
ਯਥਾਕਾਲਂ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਨਿਰ੍ਣੁਦਨ੍ਪਾਪਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 37 ॥
ਹਯਸ੍ਯ ਯਾਨਿ ਚਾਂਗਾਨਿ ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ।
ਅਗ੍ਨੌ ਪ੍ਰਾਸ੍ਯਂਤਿ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਮਂਤ੍ਰਾਸ਼੍ਸ਼ੋਡਸ਼ਰ੍ਤ੍ਵਿਜਃ ॥ 38 ॥
ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਖਾਸੁ ਯਜ੍ਞਾਨਾਮਨ੍ਯੇਸ਼ਾਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਹਵਿਃ ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵੈਤਸੋ ਭਾਗ ਇਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 39 ॥
ਤ੍ਰ੍ਯਹੋਸ਼੍ਵਮੇਧਸ੍ਸਂਖ੍ਯਾਤਃ ਕਲ੍ਪਸੂਤ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ।
37 ਚਤੁਸ਼੍ਟੋਮਮਹਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਮ੍ ॥ 40 ॥
ਉਕ੍ਥ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਸਂਖ੍ਯਾਤਮਤਿਰਾਤ੍ਰਂ ਤਥੋਤ੍ਤਰਮ੍ ।
ਕਾਰਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬਹਵੋ ਵਿਹਿਤਾਸ਼੍ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ॥ 41 ॥
ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਟੋਮਾਯੁਸ਼ੀ ਚੈਵਮਤਿਰਾਤ੍ਰੌ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤੌ ।
ਅਭਿਜਿਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਜਿਚ੍ਚੈਵਮਪ੍ਤੋਰ੍ਯਾਮੋ ਮਹਾਕ੍ਰਤੁਃ ॥ 42 ॥
ਪ੍ਰਾਚੀਂ ਹੋਤ੍ਰੇ ਦਦੌ ਰਾਜਾ ਦਿਸ਼ਂ ਸ੍ਵਕੁਲਵਰ੍ਧਨਃ ।
ਅਧ੍ਵਰ੍ਯਵੇ ਪ੍ਰਤੀਚੀਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍ ॥ 43 ॥
ਉਦ੍ਗਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤਥੋਦੀਚੀਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਸ਼ਾ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ।
ਹਯਮੇਧੇ ਮਹਾਯਜ੍ਞੇ ਸ੍ਵਯਂਭੂਵਿਹਿਤੇ ਪੁਰਾ ॥ 44 ॥
ਕ੍ਰਤੁਂ ਸਮਾਪ੍ਯ ਤੁ ਤਦਾ ਨ੍ਯਾਯਤਃ ਪੁਰੁਸ਼ਰ੍ਸ਼ਭਃ ।
ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਿਗ੍ਭ੍ਯੋ ਹਿ ਦਦੌ ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਧਰਾਂ ਕੁਲਵਰ੍ਧਨਃ ॥ 45 ॥
ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਿਜਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰੁਵਨ੍ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਜਾਨਂ ਗਤਕਲ੍ਮਸ਼ਮ੍ ।
ਭਵਾਨੇਵ ਮਹੀਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਨਾਮੇਕੋ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ॥ 46 ॥
ਨ ਭੂਮ੍ਯਾ ਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਮਾਕਂ ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਤਾਸ੍ਸ੍ਮ ਪਾਲਨੇ ।
ਰਤਾਸ੍ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਕਰਣੇ ਵਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹਿ ਭੂਮਿਪ ॥ 47 ॥
ਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਯਂ ਕਿਂਚਿਦੇਵੇਹ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤੁ ਭਵਾਨਿਤਿ ।
4 ਮਣਿਰਤ੍ਨਂ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਵਾ ਗਾਵੋ ਯਦ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਯਤਮ੍ ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਧਰਣ੍ਯਾ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍ ॥ 48 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਨਰਪਤਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ ॥ 49 ॥
ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ ਤੇਭ੍ਯੋ ਦਦੌ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਃ ।
4 ਸ਼ਤਕੋਟੀਸ੍ਸੁਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਰਜਤਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮ੍ ॥ 50 ॥
ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਿਜਸ਼੍ਚ ਤਤਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਦਦੁਸ੍ਸਹਿਤਾ ਵਸੁ ।
ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗਾਯ ਮੁਨਯੇ ਵਸਿਸ਼੍ਠਾਯ ਚ ਧੀਮਤੇ ॥ 51 ॥
ਤਤਸ੍ਤੇ ਨ੍ਯਾਯਤਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਭਾਗਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ।
ਸੁਪ੍ਰੀਤਮਨਸਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਚੁਰ੍ਮੁਦਿਤਾ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ॥ 52 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਕੈਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ ।
ਜਾਂਬੂਨਦਂ ਕੋਟਿਸਂਖ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਦਦੌ ਤਦਾ ॥ 53 ॥
ਦਰਿਦ੍ਰਾਯ ਦ੍ਵਿਜਾਯਾਥ ਹਸ੍ਤਾਭਰਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਕਸ੍ਮੈਚਿਦ੍ਯਾਚਮਾਨਾਯ ਦਦੌ ਰਾਘਵਨਂਦਨਃ ॥ 54 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤੇਸ਼ੁ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਤਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜੇਸ਼ੁ ਦ੍ਵਿਜਵਤ੍ਸਲਃ ।
ਪ੍ਰਣਾਮਮਕਰੋਤ੍ਤੇਸ਼ਾਂ ਹਰ੍ਸ਼ਪਰ੍ਯਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ॥ 55 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ਼ਿਸ਼ੋਥ ਵਿਧਿਵਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ੍ਸਮੁਦੀਰਿਤਾਃ ।
ਉਦਾਰਸ੍ਯ ਨ੍ਰੁਰੁਇਵੀਰਸ੍ਯ ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਣਤਸ੍ਯ ਚ ॥ 56 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਜ੍ਞਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਪਾਪਾਪਹਂ ਸ੍ਵਰ੍ਨਯਨਂ ਦੁਸ਼੍ਕਰਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਰ੍ਸ਼ਭੈਃ ॥ 57 ॥
ਤਤੋਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਤਦਾ ।
ਕੁਲਸ੍ਯ ਵਰ੍ਧਨਂ ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤ ॥ 58 ॥
ਤਥੇਤਿ ਚ ਸ ਰਾਜਾਨਮੁਵਾਚ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ ।
ਭਵਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸੁਤਾ ਰਾਜਂਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤੇ ਕੁਲੋਦ੍ਵਹਾਃ ॥ 59 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਂਡੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
