ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਾਂ ਗਦਾਂ ਬਾਣੈ ਰਾਘਵੋ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ ।
ਸ੍ਮਯਮਾਨਃ ਖਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਂਰਬ੍ਧਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਏਤਤ੍ਤੇ ਬਲਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਮ ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਹੀਨਤਰੋ ਮਤ੍ਤੋ ਵ੍ਰੁਰੁਇਥਾ ਤ੍ਵਮਵਗਰ੍ਜਸਿ ॥ 2 ॥
ਏਸ਼ਾ ਬਾਣਵਿਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਾ ਗਦਾ ਭੂਮਿਤਲਂ ਗਤਾ ।
ਅਭਿਧਾਨਪ੍ਰਗਲ੍ਭਸ੍ਯ ਤਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਘਾਤਿਨੀ ॥ 3 ॥
ਯਤ੍ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਵਿਨਸ਼੍ਟਾਨਾਮਹਮਸ਼੍ਰੁਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਨਮ੍ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਮਿਥ੍ਯਾ ਤਦਪਿ ਤੇ ਵਚਃ ॥ 4 ॥
ਨੀਚਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਮਿਥ੍ਯਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ ।
ਪ੍ਰਾਣਾਨਹਂ ਹਰਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਗਰੁਤ੍ਮਾਨਮ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਯਥਾ ॥ 5 ॥
ਅਦ੍ਯ ਤੇ ਛਿਨ੍ਨਕਂਠਸ੍ਯ ਫੇਨਬੁਦ੍ਬੁਦਭੂਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਵਿਦਾਰਿਤਸ੍ਯ ਮਦ੍ਬਾਣੈਰ੍ਮਹੀ ਪਾਸ੍ਯਤਿ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍ ॥ 6 ॥
ਪਾਂਸੁਰੂਸ਼ਿਤਸਰ੍ਵਾਂਗਸ੍ਸ੍ਰਸ੍ਤਨ੍ਯਸ੍ਤ ਭੁਜਦ੍ਵਯਃ ।
ਸ੍ਵਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਗਾਂ ਸਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਦੁਰ੍ਲਭਾਂ ਪ੍ਰਮਦਾਮਿਵ ॥ 7 ॥
ਪ੍ਰਬਦ੍ਧਨਿਦ੍ਰੇ ਸ਼ਯਿਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਾਂਸਨੇ ।
ਭਵਿਸ਼੍ਯਂਤਿਸ਼ਰਣ੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਾ ਦਂਡਕਾ ਇਮੇ ॥ 8 ॥
ਜਨਸ੍ਥਾਨੇ ਹਤਸ੍ਥਾਨੇ ਤਵ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਮਚ੍ਛਰੈਃ ।
ਨਿਰ੍ਭਯਾ ਵਿਚਰਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸਰ੍ਵਤੋ ਮੁਨਯੋ ਵਨੇ ॥ 9 ॥
ਅਦ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਸਰਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੋ ਹਤਬਾਂਧਵਾਃ ।
ਬਾਸ਼੍ਪਾਰ੍ਦ੍ਰਵਦਨਾ ਦੀਨਾ ਭਯਾਦਨ੍ਯਭਯਾਵਹਾਃ ॥ 10 ॥
ਅਦ੍ਯ ਸ਼ੋਕਰਸਜ੍ਞਾਸ੍ਤਾ ਭਵਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨਿਰਰ੍ਥਕਾਃ ।
ਅਨੁਰੂਪਕੁਲਾਃ ਪਤ੍ਨ੍ਯੋ ਯਾਸਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਤਿਰੀਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਃ ॥ 11 ॥
ਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਸ ਨੀਚ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾਤ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਂਟਕ ।
ਯਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਸ਼ਂਕਿਤੈਰਗ੍ਨੌ ਮੁਨਿਭਿਃ ਪਾਤ੍ਯਤੇ ਹਵਿਃ ॥ 12 ॥
ਤਮੇਵਮਭਿਸਂਰਬ੍ਧਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਰਾਘਵਂ ਰਣੇ ।
ਖਰੋ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਾਮਾਸ ਰੋਸ਼ਾਤ੍ਖਰਤਰਸ੍ਵਰਃ ॥ 13 ॥
ਦ੍ਰੁਰੁਇਢਂ ਖਲ੍ਵਵਲਿਪ੍ਤੋਸਿ ਭਯੇਸ਼੍ਵਪਿ ਚ ਨਿਰ੍ਭਯਃ ।
ਵਾਚ੍ਯਾਵਾਚ੍ਯਂ ਤਤੋ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੁਵਸ਼੍ਯੋ ਨ ਬੁਧ੍ਯਸੇ ॥ 14 ॥
ਕਾਲਪਾਸ਼ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਭਵਂਤਿ ਪੁਰੁਸ਼ਾ ਹਿ ਯੇ ।
ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਜਾਨਂਤਿ ਤੇ ਨਿਰਸ੍ਤਸ਼ਡਿਂਦ੍ਰਿਯਾਃ ॥ 15 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਮਂ ਸਂਰੁਧ੍ਯ ਭ੍ਰੁਕੁਟੀਂ ਤਤਃ ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਾਸਾਲਮਵਿਦੂਰੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ॥ 16 ॥
ਰਣੇ ਪ੍ਰਹਰਣਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਸਰ੍ਵਤੋ ਹ੍ਯਵਲੋਕਯਨ੍ ।
ਸ ਤਮੁਤ੍ਪਾਟਯਾਮਾਸ ਸਂਦਸ਼੍ਯ ਦਸ਼ਨਚ੍ਛਦਮ੍ ॥ 17 ॥
ਤਂ ਸਮੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਵਿਨਦ੍ਯ ਚ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਰਾਮਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਹਤਸ੍ਤ੍ਵਮਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 18 ॥
ਤਮਾਪਤਂਤਂ ਬਾਣੌਘੈਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।
ਰੋਸ਼ਮਾਹਾਰਯਤ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਨਿਹਂਤੁਂ ਸਮਰੇ ਖਰਮ੍ ॥ 19 ॥
ਜਾਤਸ੍ਵੇਦਸ੍ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਰੋਸ਼ਾਦ੍ਰਕ੍ਤਾਂਤਲੋਚਨਃ ।
ਨਿਰ੍ਭਿਭੇਦ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਬਾਣਾਨਾਂ ਸਮਰੇ ਖਰਮ੍ ॥ 20 ॥
ਤਸ੍ਯ ਬਾਣਾਂਤਰਾਦ੍ਰਕ੍ਤਂ ਬਹੁ ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਫੇਨਿਲਮ੍ ।
ਗਿਰੇਃ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਸ੍ਯੇਵ ਤੋਯਧਾਰਾਪਰਿਸ੍ਰਵਃ ॥ 21 ॥
ਵਿਹ੍ਵਲਸ੍ਸਕ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਬਾਣੈਃ ਖਰੋ ਰਾਮੇਣ ਸਂਯੁਗੇ ।
ਮਤ੍ਤੋ ਰੁਧਿਰਗਂਧੇਨ ਤਮੇਵਾਭ੍ਯਦ੍ਰਵਦ੍ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ॥ 22 ॥
ਤਮਾਪਤਂਤਂ ਸਂਰਬ੍ਧਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਸ੍ਤ੍ਰੋ ਰੁਧਿਰਾਪ੍ਲੁਤਮ੍ ।
ਅਪਾਸਰ੍ਪਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਵਰਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ ॥ 23 ॥
ਤਤਃ ਪਾਵਕਸਂਕਾਸ਼ਂ ਵਧਾਯ ਸਮਰੇ ਸ਼ਰਮ੍ ।
ਖਰਸ੍ਯ ਰਾਮੋ ਜਗ੍ਰਾਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਂਡਮਿਵਾਪਰਮ੍ ॥ 24 ॥
ਸ ਤਂ ਦਤ੍ਤਂ ਮਘਵਤਾ ਸੁਰਰਾਜੇਨ ਧੀਮਤਾ ।
ਸਂਦਧੇ ਚਾਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਮੁਮੋਚ ਚ ਖਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ॥ 25 ॥
ਸ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਬਾਣੋ ਨਿਰ੍ਘਾਤਸਮਨਿਸ੍ਵਨਃ ।
ਰਾਮੇਣ ਧਨੁਰਾਯਮ੍ਯ ਖਰਸ੍ਯੋਰਸਿਚਾਪਤਤ੍ ॥ 26 ॥
ਸ ਪਪਾਤ ਖਰੋ ਭੂਮੌ ਦਹ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਸ਼ਰਾਨਗ੍ਨਿਨਾ ।
ਰੁਦ੍ਰੇਣੇਵ ਵਿਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਸ਼੍ਵੇਤਾਰਣ੍ਯੇ ਯਥਾਂਤਕਃ ॥ 27 ॥
ਸ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਰ ਇਵ ਵਜ੍ਰੇਣ ਫੇਨੇਨ ਨਮੁਚਿਰ੍ਯਥਾ ।
ਬਲੋ ਵੇਂਦ੍ਰਾਸ਼ਨਿਹਤੋ ਨਿਪਪਾਤ ਹਤਃ ਖਰਃ ॥ 28 ॥
ਤਤੋ ਰਾਜਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਗਤਾਃ ਪਰਮਰ੍ਸ਼ਯਃ ।
ਸਭਾਜ੍ਯ ਮੁਦਿਤਾ ਰਾਮਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ 29 ॥
ਏਤਦਰ੍ਥਂ ਮਹਾਤੇਜਾ ਮਹੇਂਦ੍ਰਃ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ ।
ਸ਼ਰਭਂਗਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਮਾਜਗਾਮ ਪੁਰਂਦਰਃ ॥ 30 ॥
ਆਨੀਤਸ੍ਤ੍ਵਮਿਮਂ ਦੇਸ਼ਮੁਪਾਯੇਨ ਮਹਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ।
ਏਸ਼ਾਂ ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਕ੍ਰੂਰਾਣਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ॥ 31 ॥
ਤਦਿਦਂ ਨਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜ ।
ਸੁਖਂ ਧਰ੍ਮਂ ਚਰਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਦਂਡਕੇਸ਼ੁ ਮਹਰ੍ਸ਼ਯਃ ॥ 32 ॥
ਏਤਸ੍ਮਿਂਤਰੇ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਾਰਣੈਸ੍ਸਹ ਸਂਗਤਾਃ ।
ਦੁਂਦੁਭੀਂਸ਼੍ਚਾਭਿਨਿਘ੍ਨਂਤਃ ਪੁਸ਼੍ਪਵਰ੍ਸ਼ਂ ਸਮਂਤਤਃ ॥ 33 ॥
ਰਾਮਸ੍ਯੋਪਰਿ ਸਂਹ੍ਰੁਸ਼੍ਟਾ ਵਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੁਰ੍ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਸ੍ਤਦਾ ।
ਅਰ੍ਧਾਧਿਕਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਰਾਮੇਣ ਨਿਸ਼ਿਤੈਸ਼੍ਸ਼ਰੈਃ ॥ 34 ॥
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਭੀਮਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ।
ਖਰਦੂਸ਼ਣਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਨਿਹਤਾਨਿ ਮਹਾਹਵੇ ॥ 35 ॥
ਅਹੋ ਬਤ ਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਅਹੋ ਵੀਰ੍ਯਮਹੋ ਦਾਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਣੋਰਿਵ ਹਿ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 36 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਯਯੁਰ੍ਦੇਵਾ ਯਥਾਗਤਮ੍ ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਵੀਰੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਸਹ ਸੀਤਯਾ ।
ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗਾਦ੍ਵਿਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸਂਵਿਵੇਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸੁਖੀ ॥ 37 ॥
ਤਤੋ ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਵਿਜਯੀ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨੋ ਮਹਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ।
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਂ ਵੀਰੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨਾਭਿਪੂਜਿਤਃ ॥ 38 ॥
ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਹਂਤਾਰਂ ਮਹਰ੍ਸ਼ੀਣਾਂ ਸੁਖਾਵਹਮ੍ ।
ਬਭੂਵ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਵੈਦੇਹੀ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਪਰਿਸ਼ਸ੍ਵਜੇ ॥ 39 ॥
ਮੁਦਾ ਪਰਮਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣਾਨ੍ਹਤਾਨ੍ ।
ਰਾਮਂ ਚੈਵਾਵ੍ਯਥਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤੁਤੋਸ਼ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ॥ 40 ॥
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸਂਘਮਰ੍ਦਨਂ ਸਭਾਜ੍ਯਮਾਨਂ ਮੁਦਿਤੈਰ੍ਮਹਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ।
ਪੁਨਃ ਪਰਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯ ਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਭਾਨਨਾ ਬਭੂਵ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ਤਦਾ ॥ 41 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡੇ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
