ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਾਨ੍ਹਰਿਸਤ੍ਤਮਃ ।
ਵਾਕ੍ਯਮਰ੍ਥਵਦਵ੍ਯਗ੍ਰਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਦਸ਼ਾਨਨਮ੍ ॥ 1 ॥
ਅਹਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸਂਦੇਸ਼ਾਦਿਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਵਾਲਯਮ੍ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰ ਹਰੀਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਭ੍ਰਾਤਾ ਕੁਸ਼ਲਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 2 ॥
ਭ੍ਰਾਤੁਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਣੁ ਸਮਾਦੇਸ਼ਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥੋਪਹਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਮਿਹ ਚਾਮੁਤ੍ਰ ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਮ੍ ॥ 3 ॥
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਨਾਮ ਰਥਕੁਂਜਰਵਾਜਿਮਾਨ੍ ।
ਪਿਤੇਵ ਬਂਧੁਰ੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ ॥ 4 ॥
ਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਿਯਕਰਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ।
ਪਿਤੁਰ੍ਨਿਦੇਸ਼ਾਨ੍ਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਾਂਤਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟੋ ਦਂਡਕਾਵਨਮ੍ ॥ 5 ॥
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਸੀਤਯਾ ਚਾਪਿ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ।
ਰਾਮੋ ਨਾਮ ਮਹਾਤੇਜਾ ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਪਂਥਾਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 6 ॥
ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਵਨੇ ਨਸ਼੍ਟਾ ਸੀਤਾ ਪਤਿਮਨੁਵ੍ਰਤਾ ।
ਵੈਦੇਹਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਰਾਜ੍ਞੋ ਜਨਕਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 7 ॥
ਸ ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਸ੍ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਃ ਸਹਾਨੁਜਃ ।
ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਮੂਕਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸਮਾਗਤਃ ॥ 8 ॥
ਤਸ੍ਯ ਤੇਨ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਸੀਤਾਯਾਃ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਣਮ੍ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯਾਪਿ ਰਾਮੇਣ ਹਰਿਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿਵੇਦਿਤਮ੍ ॥ 9 ॥
ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਮ੍ਰੁਰੁਇਧੇ ਹਤ੍ਵਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੇਣ ਵਾਲਿਨਮ੍ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸ੍ਥਾਪਿਤੋ ਰਾਜ੍ਯੇ ਹਰ੍ਯ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 10 ॥
ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਜ੍ਞਾਤਪੂਰ੍ਵਸ਼੍ਚ ਵਾਲੀ ਵਾਨਰਪੁਂਗਵਃ ।
ਰਾਮੇਣ ਨਿਹਤਸ੍ਸਂਖ੍ਯੇ ਸ਼ਰੇਣੈਕੇਨ ਵਾਨਰਃ ॥ 11 ॥
ਸ ਸੀਤਾਮਾਰ੍ਗਣੇ ਵ੍ਯਗ੍ਰਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਤ੍ਯਸਂਗਰਃ ।
ਹਰੀਨ੍ ਸਂਪ੍ਰੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਦਿਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਵਾ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 12 ॥
ਤਾਂ ਹਰੀਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਤਾਨਿ ਨਿਯੁਤਾਨਿ ਚ ।
ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਮਾਰ੍ਗਂਤੇ ਹ੍ਯਧਸ਼੍ਚੋਪਰਿ ਚਾਂਬਰੇ ॥ 13 ॥
ਵੈਨਤੇਯਸਮਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਤ੍ਤਤ੍ਰਾਨਿਲੋਪਮਾਃ ।
ਅਸਂਗਗਤਯਸ਼ਸ਼ੀਘ੍ਰਾ ਹਰਿਵੀਰਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ॥ 14 ॥
ਅਹਂ ਤੁ ਹਨੁਮਾਨ੍ਨਾਮ ਮਾਰੁਤਸ੍ਯੌਰਸਸ੍ਸੁਤਃ ।
ਸੀਤਾਯਾਸ੍ਤੁ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਤੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ਤਯੋਜਨਮਾਯਤਮ੍ ॥ 15 ॥
ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਲਂਘਯਿਤ੍ਵੈਵ ਤਾਂ ਦਿਦ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ੁਰਿਹਾਗਤਃ ।
ਭ੍ਰਮਤਾ ਚ ਮਯਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੇ ਤੇ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ॥ 16 ॥
ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸ੍ਤਪਃਕ੍ਰੁਰੁਇਤਪਰਿਗ੍ਰਹਃ ।
ਪਰਦਾਰਾਨ੍ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਨੋਪਰੋਦ੍ਧੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 17 ॥
ਨ ਹਿ ਧਰ੍ਮਵਿਰੁਦ੍ਧੇਸ਼ੁ ਬਹ੍ਵਪਾਯੇਸ਼ੁ ਕਰ੍ਮਸੁ ।
ਮੂਲਘਾਤਿਸ਼ੁ ਸਜ੍ਜਂਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਮਂਤੋ ਭਵਦ੍ਵਿਧਾਃ ॥ 18 ॥
ਕਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਰਾਮਕੋਪਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍ ।
ਸ਼ਰਾਣਾਮਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਦੇਵਾਸੁਰੇਸ਼੍ਵਪਿ ॥ 19 ॥
ਨ ਚਾਪਿ ਤ੍ਰਿਸ਼ੁ ਲੋਕੇਸ਼ੁ ਰਾਜਨ੍ਵਿਦ੍ਯੇਤ ਕਸ਼੍ਚਨ ।
ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਵ੍ਯਲੀਕਂ ਯਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਸੁਖਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ॥ 20 ॥
ਤਤ੍ ਤ੍ਰਿਕਾਲਹਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮ੍ਯਮਰ੍ਥਾਨੁਬਂਧਿ ਚ ।
ਮਨ੍ਯਸ੍ਵ ਨਰਦੇਵਾਯ ਜਾਨਕੀ ਪ੍ਰਤਿਦੀਯਤਾਮ੍ ॥ 21 ॥
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਹੀਯਂ ਮਯਾ ਦੇਵੀ ਲਬ੍ਧਂ ਯਦਿਹ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ।
ਉਤ੍ਤਰਂ ਕਰ੍ਮ ਯਚ੍ਛੇਸ਼ਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਰਾਘਵਃ ॥ 22 ॥
ਲਕ੍ਸ਼ਿਤੇਯਂ ਮਯਾ ਸੀਤਾ ਤਥਾ ਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਾ ।
ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਯਾਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਸਿ ਪਂਚਾਸ੍ਯਾਮਿਵ ਪਨ੍ਨਗੀਮ੍ ॥ 23 ॥
ਨੇਯਂ ਜਰਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਸਾਸੁਰੈਰਮਰੈਰਪਿ ।
ਵਿਸ਼ਸਂਸ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਭੁਕ੍ਤਮਨ੍ਨਮਿਵੌਜਸਾ ॥ 24 ॥
ਤਪਸ੍ਸਂਤਾਪਲਬ੍ਧਸ੍ਤੇ ਯੋਯਂ ਧਰ੍ਮਪਰਿਗ੍ਰਹਃ ।
ਨ ਸ ਨਾਸ਼ਯਿਤੁਂ ਨ੍ਯਾਯ੍ਯ ਆਤ੍ਮਪ੍ਰਾਣਪਰਿਗ੍ਰਹਃ ॥ 25 ॥
ਅਵਧ੍ਯਤਾਂ ਤਪੋਭਿਰ੍ਯਾਂ ਭਵਾਨ੍ ਸਮਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਆਤ੍ਮਨਃ ਸਾਸੁਰੈਰ੍ਦੇਵੈਰ੍ਹੇਤੁਸ੍ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯਯਂ ਮਹਾਨ੍ ॥ 26 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਨ ਹਿ ਦੇਵੋਯਂ ਨਾਸੁਰੋ ਨ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ।
ਨ ਦਾਨਵੋ ਨ ਗਂਧਰ੍ਵੋ ਨ ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਨ ਚ ਪਨ੍ਨਗਃ ॥ 27 ॥
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਣਪਰਿਤ੍ਰਾਣਂ ਕਥਂ ਰਾਜਨ੍ਕਰਿਸ਼੍ਯਸਿ ।
ਨ ਤੁ ਧਰ੍ਮੋਪਸਂਹਾਰਮਧਰ੍ਮਫਲਸਂਹਿਤਮ੍ ॥ 28 ॥
ਤਦੇਵ ਫਲਮਨ੍ਵੇਤਿ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਾਧਰ੍ਮਨਾਸ਼ਨਃ ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮਫਲਂ ਤਾਵਦ੍ਭਵਤਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।
ਫਲਮਸ੍ਯਾਪ੍ਯਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵ ਪ੍ਰਪਤ੍ਸ੍ਯਸੇ ॥ 29 ॥
ਜਨਸ੍ਥਾਨਵਧਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਵਾਲਿਵਧਂ ਤਥਾ ॥ 30 ॥
ਰਾਮਸੁਗ੍ਰੀਵਸਖ੍ਯਂ ਚ ਬੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਹਿਤਮਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਕਾਮਂ ਖਲ੍ਵਹਮਪ੍ਯੇਕਸ੍ਸਵਾਜਿਰਥਕੁਂਜਰਾਮ੍ ॥ 31 ॥
ਲਂਕਾਂ ਨਾਸ਼ਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯੈਸ਼ ਤੁ ਨ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ।
ਰਾਮੇਣ ਹਿ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਹਰ੍ਯ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਗਣਸਨ੍ਨਿਧੌ ॥ 32 ॥
ਉਤ੍ਸਾਦਨਮਮਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸੀਤਾ ਯੈਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਧਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ।
ਅਪਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਹਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਪਿ ਪੁਰਂਦਰਃ ॥ 33 ॥
ਨ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦਨ੍ਯਃ ਕਿਂ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧੋ ਜਨਃ ।
ਯਾਂ ਸੀਤੇਤ੍ਯਭਿਜਾਨਾਸਿ ਯੇਯਂ ਤਿਸ਼੍ਠਤਿ ਤੇ ਵਸ਼ੇ ॥ 34 ॥
ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀਤਿ ਤਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸਰ੍ਵਲਂਕਾਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ ।
ਤਦਲਂ ਕਾਲਪਾਸ਼ੇਨ ਸੀਤਾਵਿਗ੍ਰਹਰੂਪਿਣਾ ॥ 35 ॥
ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਕਂਧਾਵਸਕ੍ਤੇਨ ਕ੍ਸ਼ੇਮਮਾਤ੍ਮਨਿ ਚਿਂਤ੍ਯਤਾਮ੍ ।
ਸੀਤਾਯਾਸ੍ਤੇਜਸਾ ਦਗ੍ਧਾਂ ਰਾਮਕੋਪਪ੍ਰਪੀਡਿਤਾਮ੍ ॥ 36 ॥
ਦਹ੍ਯਮਾਨਾਮਿਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯ ਪੁਰੀਂ ਸਾਟ੍ਟਪ੍ਰਤੋਲਿਕਾਮ੍ ।
ਸ੍ਵਾਨਿ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਮਂਤ੍ਰੀਂਸ਼੍ਚ ਜ੍ਞਾਤੀਨ੍ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੂਨ੍ ਸੁਤਾਨ੍ ਹਿਤਾਨ੍ ॥ 37 ॥
ਭੋਗਾਂਦਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਲਂਕਾਂ ਚ ਮਾ ਵਿਨਾਸ਼ਮੁਪਾਨਯ ।
ਸਤ੍ਯਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਣੁਸ਼੍ਵ ਵਚਨਂ ਮਮ ॥ 38 ॥
ਰਾਮਦਾਸਸ੍ਯ ਦੂਤਸ੍ਯ ਵਾਨਰਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਃ ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਸੁਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਸਭੂਤਾਨ੍ ਸਚਰਾਚਰਾਨ੍ ॥ 39 ॥
ਪੁਨਰੇਵ ਤਥਾ ਸ੍ਰਸ਼੍ਟੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਰਾਮੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।
ਦੇਵਾਸੁਰਨਰੇਂਦ੍ਰੇਸ਼ੁ ਯਕ੍ਸ਼ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣੇਸ਼ੁ ਚ ॥ 40 ॥
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੇਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ੁ ਗਂਧਰ੍ਵੇਸ਼ੂਰਗੇਸ਼ੁ ਚ ।
ਸਿਦ੍ਧੇਸ਼ੁ ਕਿਨ੍ਨਰੇਂਦ੍ਰੇਸ਼ੁ ਪਤਤ੍ਰਿਸ਼ੁ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ॥ 41 ॥
ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇਸ਼ੁ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਃ ।
ਯੋ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਤਿਯੁਧ੍ਯੇਤ ਵਿਸ਼੍ਣੁਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 42 ॥
ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯੈਵਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਿਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਰਾਜਸਿਂਹਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਤਵ ਜੀਵਿਤਮ੍ ॥ 43 ॥
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਿਸ਼ਾਚਰੇਂਦ੍ਰ ਗਂਧਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਧਰਨਾਗਯਕ੍ਸ਼ਾਃ ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਲੋਕਤ੍ਰਯਨਾਯਕਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾਸ੍ਸਮਰੇਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵੇ ॥ 44 ॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂਭੂਸ਼੍ਚਤੁਰਾਨਨੋ ਵਾ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕੋ ਵਾ ।
ਇਂਦ੍ਰੋ ਮਹੇਂਦ੍ਰਸ੍ਸੁਰਨਾਯਕੋ ਵਾ ਤ੍ਰਾਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਯੁਧਿ ਰਾਮਵਧ੍ਯਮ੍ ॥ 45 ॥
ਸ ਸੌਸ਼੍ਠਵੋਪੇਤਮਦੀਨਵਾਦਿਨਃ ਕਪੇਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਮੋਪ੍ਰਿਯਂ ਵਚਃ ।
ਦਸ਼ਾਨਨਃ ਕੋਪਵਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਲੋਚਨਃ ਸਮਾਦਿਸ਼ਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵਧਂ ਮਹਾਕਪੇਃ ॥ 46 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡੇ ਏਕਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
