ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕੋਨਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਭ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂ ਵਰਃ ।
ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਸਂਪਰਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲਿਮ੍ ॥ 1 ॥
ਯਦਿਂਦ੍ਰੋ ਵਰ੍ਸ਼ਤੇ ਵਰ੍ਸ਼ਂ ਨ ਤਚ੍ਚਿਤ੍ਰਂ ਭਵੇਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ।
ਆਦਿਤ੍ਯੋ ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਤਿਮਿਰਂ ਨਭਃ ॥ 2 ॥
ਚਂਦ੍ਰਮਾ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀਂ ਸੌਮ੍ਯ ਨਿਰ੍ਮਲਾਮ੍ ।
ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧੋ ਵਾਪਿ ਮਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਤਿਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਰਂਤਪ ॥ 3 ॥
ਏਵਂ ਤ੍ਵਯਿ ਨ ਤਚ੍ਚਿਤ੍ਰਂ ਭਵੇਦ੍ਯਤ੍ਸੌਮ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ ।
ਜਾਨਾਮ੍ਯਹਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨਮ੍ ॥ 4 ॥
ਤ੍ਵਤ੍ਸਨਾਥਃ ਸਖੇ ਸਂਖ੍ਯੇ ਜੇਤਾਸ੍ਮਿ ਸਕਲਾਨਰੀਨ੍ ।
ਤ੍ਵਮੇਵ ਮੇ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਤਨ੍ਮਿਤ੍ਰਂ ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 5 ॥
ਜਹਾਰਾਤ੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਵੈਦੇਹੀਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਮਃ ।
ਵਂਚਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੌਲੋਮੀਮਨੁਹ੍ਲਾਦੋ ਯਥਾ ਸ਼ਚੀਮ੍ ॥ 6 ॥
ਨ ਚਿਰਾਤ੍ਤਂ ਹਨਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਰਾਵਣਂ ਨਿਸ਼ਿਤੈਸ਼੍ਸ਼ਰੈਃ ।
ਪੌਲੋਮ੍ਯਾਃ ਪਿਤਰਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਰਿਵਾਹਵੇ ॥ 7 ॥
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਚੈਵ ਰਜਸ੍ਸਮਭਿਵਰ੍ਤਤ ।
ਉਸ਼੍ਣਾਂ ਤੀਵ੍ਰਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੋਸ਼੍ਛਾਦਯਦ੍ਗਗਨੇ ਪ੍ਰਭਾਮ੍ ॥ 8 ॥
ਦਿਸ਼ਃ ਪਰ੍ਯਾਕੁਲਾਸ਼੍ਚਾਸਨ੍ਰਜਸਾ ਤੇਨ ਮੂਰ੍ਛਤਾ ।
ਚਚਾਲ ਚ ਮਹੀ ਸਰ੍ਵਾ ਸਸ਼ੈਲਵਨਕਾਨਨਾ ॥ 9 ॥
ਤਤੋ ਨਗੇਂਦ੍ਰਸਂਕਾਸ਼ੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਂਸ਼੍ਟ੍ਰੈਰ੍ਮਹਾਬਲੈਃ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਨਾ ਸਂਛਾਦਿਤਾ ਭੂਮਿਰਸਂਖ੍ਯੇਯੈਃ ਪ੍ਲਵਂਗਮੈਃ ॥ 10 ॥
ਨਿਮੇਸ਼ਾਂਤਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤਤਸ੍ਤੈਰ੍ਹਰਿਯੂਥਪੈਃ ।
ਕੋਟੀਸ਼ਤਪਰੀਵਾਰੈਃ ਕਾਮਰੂਪਿਭਿਰਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ॥ 11 ॥
ਨਾਦੇਯੈਃ ਪਾਰ੍ਵਤੀਯੈਸ਼੍ਚ ਸਾਮੁਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲੈਃ ।
ਹਰਿਭਿਰ੍ਮੇਘਨਿਰ੍ਹ੍ਰਾਦੈਰਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਨਚਾਰਿਭਿਃ ॥ 12 ॥
ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਸ਼ਿਗੌਰੈਸ਼੍ਚ ਵਾਨਰੈਃ ।
ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਵੇਤੈਰ੍ਮੇਰੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਲਯੈਃ ॥ 13 ॥
ਕੋਟੀਸਹਸ੍ਰੈਰ੍ਦਸ਼ਭਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਪਰਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਤਦਾ ।
ਵੀਰਸ਼੍ਸ਼ਤਵਲਿਰ੍ਨਾਮ ਵਾਨਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤ ॥ 14 ॥
ਤਤਃ ਕਾਂਚਨਸ਼ੈਲਾਭਸ੍ਤਾਰਾਯਾ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ਪਿਤਾ ।
ਅਨੇਕੈਰ੍ਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰੈਃ ਕੋਟਿਭਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤ ॥ 15 ॥
ਤਥਾਪਰੇਣ ਕੋਟੀਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ।
ਪਿਤਾ ਰੁਮਾਯਾ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰੋ ਵਿਭੁਃ ॥ 16 ॥
ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਸਂਕਾਸ਼ਸ੍ਤਰੁਣਾਰ੍ਕਨਿਭਾਨਨਃ ।
ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਸ੍ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਸਤ੍ਤਮਃ ॥ 17 ॥
ਅਨੇਕੈਰ੍ਬਹੁਸਾਹਸ੍ਰੈਰ੍ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ।
ਪਿਤਾ ਹਨੁਮਤਸ਼੍ਰਸ਼ੀਮਾਨ੍ਕੇਸਰੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤ ॥ 18 ॥
ਗੋਲਾਂਗੂਲਮਹਾਰਾਜੋ ਗਵਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰੇਣ ਵਾਨਰਾਣਾਮਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤ ॥ 19 ॥
ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਭੀਮਵੇਗਾਨਾਂ ਧੂਮ੍ਰਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿਬਰ੍ਹਣਃ ।
ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਭਿਵਰ੍ਤਤ ॥ 20 ॥
ਮਹਾਚਲਨਿਭੈਰ੍ਘੋਰੈਃ ਪਨਸੋ ਨਾਮ ਯੂਥਪਃ ।
ਆਜਗਾਮ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ੍ਤਿਸ੍ਰੁਰੁਇਭਿਃ ਕੋਟਿਭਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 21 ॥
ਨੀਲਾਂਜਨਚਯਾਕਾਰੋ ਨੀਲੋ ਨਾਮਾਥ ਯੂਥਪਃ ।
ਅਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤ ਮਹਾਕਾਯਃ ਕੋਟਿਭਿਰ੍ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 22 ॥
ਤਤਃ ਕਾਂਚਨਸ਼ੈਲਾਭੋ ਗਵਯੋ ਨਾਮ ਯੂਥਪਃ ।
ਆਜਗਾਮ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਃ ਪਂਚਭਿਃ ਕੋਟਿਭਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 23 ॥
ਦਰੀਮੁਖਸ਼੍ਚ ਬਲਵਾਨ੍ਯੂਥਪੋਭ੍ਯਾਯਯੌ ਤਦਾ ।
ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 24 ॥
ਮੈਂਦਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਦਸ਼੍ਚੋਭਾਵਸ਼੍ਵਿਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹਾਬਲੌ ।
ਕੋਟਿਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰੇਣ ਵਾਨਰਾਣਾਮਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 25 ॥
ਗਜਸ਼੍ਚ ਬਲਵਾਨ੍ ਵੀਰਃ ਕੋਟਿਭਿਸ੍ਤਿਸ੍ਰੁਰੁਇਭਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਆਜਗਾਮ ਮਹਾਤੇਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਸਮੀਪਤਃ ॥ 26 ॥
ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਰਾਜੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਜਾਂਬਵਾਨ੍ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ।
ਕੋਟਿਭਿਰ੍ਦਸ਼ਭਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਵਸ਼ੇ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 27 ॥
ਰੁਮਣ੍ਵਾਨ੍ਨਾਮ ਵਿਕ੍ਰਾਂਤੋ ਵਾਨਰੋ ਵਾਨਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।
ਆਯਯੌ ਬਲਵਾਂਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਕੋਟੀਸ਼ਤਸਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 28 ॥
ਤਤਃ ਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ਼ਤੇਨ ਚ ।
ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਠਤੋਨੁਗਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਹਰਿਭਿਰ੍ਗਂਧਮਾਦਨਃ ॥ 29 ॥
ਤਤਃ ਪਦ੍ਮਸਹਸ੍ਰੇਣ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਸ਼੍ਸ਼ਂਕੁਸ਼ਤੇਨ ਚ ।
ਯੁਵਰਾਜੋਂਗਦਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ॥ 30 ॥
ਤਤਸ੍ਤਾਰਾਦ੍ਯੁਤਿਸ੍ਤਾਰੋ ਹਰਿਰ੍ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।
ਪਂਚਭਿਰ੍ਹਰਿਕੋਟੀਭਿਰ੍ਦੂਰਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤ ॥ 31 ॥
ਇਂਦ੍ਰਜਾਨੁਃ ਕਪਿਰ੍ਵੀਰੋ ਯੂਥਪਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤ ।
ਏਕਾਦਸ਼ਾਨਾਂ ਕੋਟੀਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤੈਸ੍ਸਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 32 ॥
ਤਤੋ ਰਂਭਸ੍ਤ੍ਵਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਃ ।
ਅਯੁਤੇਨਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਸ਼੍ਚੈਵ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ਼ਤੇਨ ਚ ॥ 33 ॥
ਤਤੋ ਯੂਥਪਤਿਰ੍ਵੀਰੋ ਦੁਰ੍ਮੁਖੋ ਨਾਮ ਵਾਨਰਃ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤ ਕੋਟੀਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਬਲੀ ॥ 34 ॥
ਕੈਲਾਸਸ਼ਿਖਰਾਕਾਰੈਰ੍ਵਾਨਰੈਰ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮੈਃ ।
ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰੇਣ ਹਨੁਮਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤ ॥ 35 ॥
ਨਲਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ੍ਸਂਵ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਦ੍ਰੁਮਵਾਸਿਭਿਃ ।
ਕੋਟੀਸ਼ਤੇਨ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ਼ਤੇਨ ਚ ॥ 36 ॥
ਤਤੋ ਦਧਿਮੁਖਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਕੋਟਿਭਿਰ੍ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋਭਿਮਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 37 ॥
ਸ਼ਰਭਃ ਕੁਮੁਦੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਵਾਨਰੋ ਰਂਹ ਏਵ ਚ ।
ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵੋ ਵਾਨਰਾਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ ॥ 38 ॥
ਆਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਪਰ੍ਵਤਾਂਸ਼੍ਚ ਵਨਾਨਿ ਚ ।
ਯੂਥਪਾ ਸ੍ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸ੍ਤੇਸ਼ਾਂ ਸਂਖ੍ਯਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ 39 ॥
ਆਗਤਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਾਃ ।
ਆਪ੍ਲਵਂਤਃ ਪ੍ਲਵਂਤਸ਼੍ਚ ਗਰ੍ਜਂਤਸ਼੍ਚ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਃ ।
ਅਭ੍ਯਵਰ੍ਤਂਤ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸੂਰ੍ਯਮਭ੍ਰਗਣਾ ਇਵ ॥ 40 ॥
ਕੁਰ੍ਵਾਣਾ ਬਹੁਸ਼ਬ੍ਦਾਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਬਾਹੁਸ਼ਾਲਿਨਃ ।
ਸ਼ਿਰੋਭਿਰ੍ਵਾਨਰੇਂਦ੍ਰਾਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਯ ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍ ॥ 41 ॥
ਅਪਰੇ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਾਸ੍ਸਂਗਮ੍ਯ ਚ ਯਥੋਚਿਤਮ੍ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਪ੍ਰਾਂਜਲਯ ਸ੍ਤਦਾ ॥ 42 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਰਾਮੇ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਂ ਵਾਨਰਰਰ੍ਸ਼ਭਾਨ੍ ।
ਨਿਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 43 ॥
ਯਥਾਸੁਖਂ ਪਰ੍ਵਤਨਿਝਰੇਸ਼ੁ ਵਨੇਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ੁ ਚ ਵਾਨਰੇਂਦ੍ਰਾਃ ।
ਨਿਵੇਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਵਦ੍ਬਲਾਨਿ ਬਲਂ ਬਲਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤੁਮੀਸ਼੍ਟੇ ॥ 44 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡੇ ਏਕੋਨਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
