ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਹ੍ਰਿਯਮਾਣੌ ਤੁ ਤੌ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ।
ਉਚ੍ਚੈਸ੍ਸ੍ਵਰੇਣ ਚੁਕ੍ਰੋਸ਼ ਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਸੁਮਹਾਜਾਭੁਜੌ ॥ 1 ॥
ਏਸ਼ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮਃ ਸਤ੍ਯਵਾਨ੍ ਸ਼ੀਲਵਾਨ੍ ਸ਼ੁਚਿਃ ।
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਰੌਦ੍ਰਰੂਪੇਣ ਹ੍ਰਿਯਤੇ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ॥ 2 ॥
ਮਾਮ੍ਰੁਰੁਇਕਾ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਦ੍ਵੀਪਿਨਸ੍ਤਥਾ ।
ਮਾਂ ਹਰੋਤ੍ਸ੍ਰੁਰੁਇਜ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੌ ਨਮਸ੍ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋਤ੍ਤਮ ॥ 3 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ।
ਵੇਗਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਵੀਰੌ ਵਧੇ ਤਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 4 ॥
ਤਸ੍ਯ ਰੌਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਃ ਸਵ੍ਯਂ ਬਾਹੁਂ ਬਭਂਜ ਹ ।
ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਬਾਹੁਂ ਤਰਸਾ ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ ॥ 5 ॥
ਸ ਭਗ੍ਨਬਾਹੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਨੋ ਨਿਪਪਾਤਾਸ਼ੁ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ।
ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਮੇਘਸਂਕਾਸ਼ੋ ਵਜ੍ਰਭਿਨ੍ਨ ਇਵਾਚਲਃ ॥ 6 ॥
ਮੁਸ਼੍ਟਿਭਿਰ੍ਜਾਨੁਭਿਃ ਪਦ੍ਭਿਃ ਸੂਦਯਂਤੌ ਤੁ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ ।
ਉਦ੍ਯਮ੍ਯੋਦ੍ਯਮ੍ਯ ਚਾਪ੍ਯੇਨਂ ਸ੍ਥਂਡਿਲੇ ਨਿਸ਼੍ਪਿਪੇਸ਼ਤੁਃ ॥ 7 ॥
ਸ ਵਿਦ੍ਧੋ ਬਹੁਭਿਰ੍ਬਾਣੈਃ ਖਂਗਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਤਃ ।
ਨਿਸ਼੍ਪਿਸ਼੍ਟੋ ਬਹੁਧਾ ਭੂਮੌ ਨ ਮਮਾਰ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ॥ 8 ॥
ਤਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਮਃ ਸੁਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮਵਧ੍ਯਮਚਲੋਪਮਮ੍ ।
ਭਯੇਸ਼੍ਵਭਯਦਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 9 ॥
ਤਪਸਾ ਪੁਰੁਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋਯਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਯੁਧਿ ਨਿਰ੍ਜੇਤੁਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਨਿਖਨਾਵਹੇ ॥ 10 ॥
ਕੁਂਜਰਸ੍ਯੇਵ ਰੌਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਵਨੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਮਹਚ੍ਛ੍ਵਭ੍ਰਂ ਖਨ੍ਯਤਾਂ ਰੌਦ੍ਰਵਰ੍ਚਸਃ ॥ 11 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਦਰਃ ਖਨ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ।
ਤਸ੍ਥੌ ਵਿਰਾਧਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕਂਠੇ ਪਾਦੇਨ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 12 ॥
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵੇਣੋਕ੍ਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਵਚਃ ।
ਇਦਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਕਾਕੁਤ੍ਥ੍ਸਂ ਵਿਰਾਧਃ ਪੁਰੁਸ਼ਰ੍ਸ਼ਭਮ੍ ॥ 13 ॥
ਹਤੋਸ੍ਮਿ ਪੁਰੁਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਰਤੁਲ੍ਯਬਲੇਨ ਵੈ ।
ਮਯਾ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਂ ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਜ੍ਞਾਤਃ ਪੁਰੁਸ਼ਰ੍ਸ਼ਭ ॥ 14 ॥
ਕੌਸਲ੍ਯਾਸੁਪ੍ਰਜਾ ਰਾਮ ਤਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਦਿਤੋ ਮਯਾ ।
ਵੈਦੇਹੀ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥ 15 ॥
ਅਭਿਸ਼ਾਪਾਦਹਂ ਘੋਰਾਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਂ ਤਨੁਮ੍ ।
ਤੁਂਬੁਰੁਰ੍ਨਾਮ ਗਂਧਰ੍ਵਃ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੇਨ ਹ ॥ 16 ॥
ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਸੋਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਾਂ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।
ਯਦਾ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਧਿਸ਼੍ਯਤਿ ਸਂਯੁਗੇ ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਮਾਪਨ੍ਨੋ ਭਵਾਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਮਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 17 ॥
ਅਨੁਪਸ੍ਥੀਯਮਾਨੋ ਮਾਂ ਸ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਹ ।
ਇਤਿ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋ ਰਾਜਾ ਰਂਭਾਸਕ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹ ॥ 18 ॥
ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋਹਮਿਹਸ਼ਾਪਾਤ੍ਸੁਦਾਰੁਣਾਤ੍ ।
ਭੁਵਨਂ ਸ੍ਵਂ ਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਵੋਸ੍ਤੁ ਪਰਂਤਪ ॥ 19 ॥
ਇਤੋ ਵਸਤਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਰਭਂਗਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ॥ 20 ॥
ਅਧ੍ਯਰ੍ਧਯੋਜਨੇ ਤਾਤ ਮਹਰ੍ਸ਼ਿਸ੍ਸੂਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਃ ।
ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਧਿਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਸ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਯੋਭਿਧਾਸ੍ਯਤਿ ॥ 21 ॥
ਅਵਟੇ ਚਾਪਿ ਮਾਂ ਰਾਮ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਕੁਸ਼ਲੀ ਵ੍ਰਜ ।
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਗਤਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਮੇਸ਼ ਧਰ੍ਮਸ੍ਸਸਨਾਤਨਃ ।
ਅਵਟੇ ਯੇ ਨਿਧੀਯਂਤੇ ਤੇਸ਼ਾਂ ਲੋਕਾਸ੍ਸਨਾਤਨਾਃ ॥ 22 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਥ੍ਸਂ ਵਿਰਾਧਸ਼੍ਸ਼ਰਪੀਡਿਤਃ ।
ਬਭੂਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਨ੍ਯਸ੍ਤਦੇਹੋ ਮਹਾਬਲਃ ॥ 23 ॥
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਵ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼ ਹ ।
ਕੁਂਜਰਸ੍ਯੇਵ ਰੌਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 24 ॥
ਵਨੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਮਹਚ੍ਛ੍ਵਭ੍ਰਂ ਖਨ੍ਯਤਾਂ ਰੌਦਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਦਰਃ ਖਨ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ।
ਤਸ੍ਥੌ ਵਿਰਾਧਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕਂਠੇ ਪਾਦੇਨ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 25 ॥
ਤਤਃ ਖਨਿਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਅਖਨਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਰਾਧਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 26 ॥
ਤਂ ਮੁਕ੍ਤਕਂਠਂਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਸ਼ਂਕੁਕਰ੍ਣਂ ਮਹਾਸ੍ਵਨਮ੍ ।
ਵਿਰਾਧਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਪਚ੍ਛ੍ਵਭ੍ਰੇ ਨਦਂਤਂ ਭੈਰਵਸ੍ਵਨਮ੍ ॥ 27 ॥
ਤਮਾਹਵੇ ਦਾਰੁਣਮਾਸ਼ੁਵਿਕ੍ਰਮੌ ਸ੍ਥਿਰਾਵੁਭੌ ਸਂਯਤਿ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ।
ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤੌ ਚਿਕ੍ਸ਼ਿਪਤੁਰ੍ਭਯਾਵਹਂ ਨਦਂਤਮੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਬਿਲੇ ਤੁ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ ॥ 28 ॥
ਅਵਧ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਹਾਸੁਰਸ੍ਯ ਤੌ ਸ਼ਿਤੇਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਦਾ ਨਰਰ੍ਸ਼ਭੌ ।
ਸਮਰ੍ਥ੍ਯ ਚਾਤ੍ਯਰ੍ਥਵਿਸ਼ਾਰਦਾਵੁਭੌ ਬਿਲੇ ਵਿਰਾਧਸ੍ਯ ਵਧਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਤੁਃ ॥ 29 ॥
ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਰਾਧੇਨ ਹਿ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਰਾਮੇਣ ਯਥਾਰ੍ਥਮੀਪ੍ਸਿਤਃ ।
ਨਿਵੇਦਿਤਃ ਕਾਨਨਚਾਰਿਣਾ ਸ੍ਵਯਂ ਨ ਮੇ ਵਧਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਭਵੇਦਿਤਿ ॥ 30 ॥
ਤਦੇਵ ਰਾਮੇਣ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਭਾਸ਼ਿਤਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਮਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਿਲਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨੇ ।
ਬਿਲਂ ਚ ਰਾਮੇਣਾਤਿਬਲੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯਮਾਨੇਨ ਵਨਂ ਵਿਨਾਦਿਤਮ੍ ॥ 31 ॥
ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਰੂਪਾਵਿਵ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ਵਿਰਾਧਮੁਰ੍ਵ੍ਯਾ ਪ੍ਰਦਰੇ ਨਿਹਤ੍ਯ ਤੌ ।
ਨਨਂਦਤੁਰ੍ਵੀਤਭਯੌ ਮਹਾਵਨੇ ਸ਼ਿਲਾਭਿਰਂਤਰ੍ਦਧਤੁਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ ॥ 32 ॥
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤੌ ਕਾਂਚਨਚਿਤ੍ਰਕਾਰ੍ਮੁਕੌ ਨਿਹਤ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਪਰਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਵਿਜਹ੍ਰਤੁ ਸ੍ਤੌ ਮੁਦਿਤੌ ਮਹਾਵਨੇ ਦਿਵਿ ਸ੍ਥਿਤੌ ਚਂਦ੍ਰਦਿਵਾਕਰਾਵਿਵ ॥ 33 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡੇ ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
