View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in Gurmukhi script, commonly used for Punjabi language.

6.93 ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡ - ਤ੍ਰਿਨਵਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।

ਤਤਃਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਸਚਿਵਾਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਚੇਂਦ੍ਰਜਿਤੋਵਧਮ੍ ।
ਆਚਚਕ੍ਸ਼ੁਰਭਿਜ੍ਞਾਯਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਾਯਸਵ੍ਯਥਾਃ ॥ 1 ॥

ਯੁਦ੍ਧੇਹਤੋਮਹਾਰਾਜਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨਤਵਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਵਿਭੀਸ਼ਣਸਹਾਯੇਨਮਿਸ਼ਤਾਂਨੋਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ॥ 2 ॥

ਸ਼ੂਰਂਸ਼ੂਰੇਣਸਮ੍ਗਮ੍ਯਸਮ੍ਯੁਗੇਸ਼੍ਵਪਰਾਜਿਤਃ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨਹਤਸ਼੍ਸ਼ੂਰਃਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇਮਹੇਂਦ੍ਰਜਿਤ੍ ॥ 3 ॥

ਗਤਸ੍ਸਪਰਮਾਨ੍ਲੋਕਾਨ੍ਸ਼ਰੈਸ੍ਸਂਤਾਪ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍ ।
ਸ ਤਂਪ੍ਰਤਿਭਯਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਵਧਂਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਦਾਰੁਣਮ੍ ॥ 4 ॥

ਘੋਰਮਿਂਦ੍ਰਜਿਤਃਸਂਖ੍ਯੇਕਸ਼੍ਮਲਂਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਨ੍ਮਹਤ੍ ।
ਉਪਲਭ੍ਯਚਿਰਾਤ੍ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਰਾਜਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪੁਂਗਵ ॥ 5 ॥

ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਕੁਲੋਦੀਨੋਵਿਲਲਾਪਾਕੁਲੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਹਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸਚਮੂਮੁਖ੍ਯਮਮਵਤ੍ਸਮਹਾਬਲ ॥ 6 ॥

ਜਿਤ੍ਵੇਂਦ੍ਰਂਕਥਮਦ੍ਯਤ੍ਵਂਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯਵਸ਼ਂਗਤਃ ।
ਨਨੁਤ੍ਵਮਿਸ਼ੁਭਿਃਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਭਿਂਦ੍ਯਾਃਕਾਲਾਂਤਕਾਵਪਿ ॥ 7 ॥

ਮਂਦਰਸ੍ਯਾਪਿਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗਾਣਿਕਿਂਪੁਨਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂਯੁਧਿ ।
ਅਦ੍ਯਵੈਨਸ੍ਵਤੋਰਾਜਾਭੂਯੋਬਹੁਮਤੋਮਮ ॥ 8 ॥

ਯੇਨਾਦ੍ਯਤ੍ਵਂਮਹਾਬਾਹੋ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃਕਾਲਧਰ੍ਮਣਾ ।
ਏਸ਼ਪਂਥਾਃਸੁਯੋਧਾਨਾਂਸਰ੍ਵਾਮਰਗਣੇਸ਼੍ਵਪਿ ॥ 9 ॥

ਯਃਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇਹਨ੍ਯਤੇਭਰ੍ਤੁਸ੍ਸਪੁਮਾਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਮ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਤਿ ।
ਅਦ੍ਯਦੇਵਗਣਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਲੋਕਪਾਲਾਮਹਰ੍ਸ਼ਯਃ ॥ 10 ॥

ਹਤਮਿਂਦ੍ਰਜਿਤਂਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਸੁਖਂਸ੍ਵਪ੍ਸ੍ਯਂਤਿਨਿਰ੍ਭਯਾਃ ।
ਅਦ੍ਯਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਨਾਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀ ਚ ਸਕਾਨਨਾ ॥ 11 ॥

ਏਕੇਨੇਂਦ੍ਰਜਿਤਾਹੀਨਾਸ਼ੂਨ੍ਯੇਵਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿਮੇ ।
ਅਦ੍ਯਨੈਰ੍ਰੁਰੁਇਤਕਨ੍ਯਾਨਾਂਸ਼੍ਰੋਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਂਤਃਪੁਰੇਰਵਮ੍ ॥ 12 ॥

ਕਰੇਣੁਸਂਘਸ੍ਯਯਥਾਨਿਨਾਦਂਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰੇ ।
ਯੌਵਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਲਂਕਾਂ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਚ ਪਰਂਤਪ ॥ 13 ॥

ਮਾਤਰਂਮਾਂ ਚ ਭਾਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚਕ੍ਵਗਤੋ਽ਸਿਵਿਹਾਯਨਃ ।
ਮਮਨਾਮਤ੍ਵਯਾਵੀਰਗਤਸ੍ਯਯਮਸਾਦਨਮ੍ ॥ 14 ॥

ਪ੍ਰੇਤਕਾਰ੍ਯਾਣਿਕਾਰ੍ਯਾਣਿਵਿਪਰੀਤੇਹਿਵਰ੍ਤਸੇ ।
ਸ ਤ੍ਵਂਜੀਵਤਿਸੁਗ੍ਰੀਵੇਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਚ ਰਾਘਵੇ ॥ 15 ॥

ਮਮਸ਼ਲ੍ਯਮਨੁਦ੍ਧ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਕ੍ਵਗਤੋ਽ਸਿਵਿਹਾਯਨਃ ।
ਏਵਮਾਦਿਵਿਲਾਪਾਰ੍ਤਂਰਾਵਣਂਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਮ੍ ॥ 16 ॥

ਆਵਿਵੇਸ਼ਮਹਾਨ੍ ਕੋਪਃਪੁਤ੍ਰਵ੍ਯਸਨਸਂਭਵਃ ।
ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਾਕੋਪਨਂਹ੍ਯੇਨਂਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਪੁਨਰਾਧਯਃ ॥ 17 ॥

ਦੀਪ੍ਤਂਸਂਦੀਪਯਾਮਾਸੁਰ੍ਘਰ੍ਮੇ਽ਰ੍ਕਮਿਵਰਸ਼੍ਮਯਃ ।
ਲਲਾਟੇਭ੍ਰੁਕੁਟੀਭਿਸ਼੍ਚਸਂਗਤਾਭਿਰ੍ਵ੍ਯਰੋਚਤ ॥ 18 ॥

ਯੁਗਾਂਤੇਸਹਨਕ੍ਰੈਸ੍ਤੁਮਹੋਰ੍ਮਿਭਿਰਿਵੋਦਧਿਃ ।
ਕੋਪਾਦ੍ਵਿਜ੍ਰੁਰੁਇਂਭਮਾਣਸ੍ਯਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਿਵਜ੍ਵਲਨ੍ ॥ 19 ॥

ਉਤ੍ਪਪਾਤਸਧੂਮਾਨਗਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਰਸ੍ਯਵਦਨਾਦਿਵ ।
ਸ ਪੁਤ੍ਰਵਧਸਂਤਪ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੂਰਃਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਂਗਤਃ ॥ 20 ॥

ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਰਾਵਣੋਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਵੈਦੇਹ੍ਯਾਰੋਚਯਦ੍ਵਧਮ੍ ।
ਤਸ੍ਯਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਾਰਕ੍ਤੇ ਚ ਰਕ੍ਤੇਕ੍ਰੋਥਾਨਗਿਨਾਪਿ ਚ ॥ 21 ॥

ਰਾਵਣਸ੍ਯਮਹਾਘੋਰੇਦੀਪ੍ਤੇਨੇਤ੍ਰੇਬਭੂਵਤੁਃ ।
ਘੋਰਂਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਾਰੂਪਂਤਤ੍ਤਸ੍ਯਕ੍ਰੋਧਾਗ੍ਨਿਮੂਰ੍ਛਿਤਮ੍ ॥ 22 ॥

ਬਭੂਵਰੂਪਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯੇਵਦੁਰਾਸਦਮ੍ ।
ਤਸ੍ਯਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂਪ੍ਰਾਪਤਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰ੍ਰੁਰੁਇਬਿਂਦਵਃ ॥ 23 ॥

ਦੀਪਾਭ੍ਯਾਮਿਵਦੀਪ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂਸਾਰ੍ਚਿਸ਼ਸ੍ਸ੍ਨੇਹਬਿਂਦਵਃ ।
ਦਂਤਾਵਨਿਦਸ਼ਤਸ੍ਤਸ੍ਯਸ਼੍ਰੂਯਤੇਦਸ਼ਨਸ੍ਵਨਃ ॥ 24 ॥

ਯਂਤ੍ਰਸ੍ਯਾਵੇਸ਼੍ਟ੍ਯਮਾਣਸ੍ਯ ਮਹਤੋ ਦਾਨਵੈਰਿਵ ।
ਕਾਲਾਨਗਿਰਿਵਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਯਾਂਯਾਂਦਿਸ਼ਮਵੈਕ੍ਸ਼ਤ ॥ 25 ॥

ਤਸ੍ਯਾਂਤਸ੍ਯਾਂਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਸਨ੍ਵਿਲਿਯਲਿਰੇ ।
ਤਮਂਤਕਮਿਵਕ੍ਰੁਦ੍ਧਂਚਰਾਚਰਚਿਖਾਦਿਸ਼ੁਮ੍ ॥ 26 ॥

ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਂਦਿਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਵਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨੋਪਚਕ੍ਰਮੁਃ ।
ਤਤਃਪਰਮਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਰਾਵਣੋਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਃ ॥ 27 ॥

ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂਮਧ੍ਯੇਸਂਸ੍ਤਂਭਯਿਸ਼ੁਰਾਹਵੇ ।
ਮਯਾਵਰ੍ਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿਚਰਿਤ੍ਵਾਪਰਮਂਤਪਃ ॥ 28 ॥

ਤੇਸ਼ੁਤੇਸ਼੍ਵਵਕਾਸ਼ੇਸ਼ੁਸ੍ਵਯਂਭੂਃਪਰਿਤੋਸ਼ਿਤਃ ।
ਤਸ੍ਯੈਵਤਪਸੋਵ੍ਯੁਸ਼੍ਟ੍ਯਾਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਛਸ੍ਵਯਂਭੁਵਃ ॥ 29 ॥

ਨਾਸੁਰੇਭ੍ਯੋ ਨ ਦੇਵੇਭ੍ਯੋਭਯਂਮਮਕਦਾਚਨ ।
ਕਵਚਂਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਂਮੇਯਦਾਦਿਤ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਮ੍ ॥ 30 ॥

ਦੇਵਾਸੁਰਵਿਮਰ੍ਧੇਸ਼ੁ ਨ ਭਿਨ੍ਨਂਵਜ੍ਰਮੁਸ਼੍ਟਿਭਿਃ ।
ਤੇਨਮਾਮਦ੍ਯਸਮ੍ਯੁਕ੍ਤਂਰਥਸ੍ਥਮਿਹਸਮ੍ਯੁਗੇ ॥ 31 ॥

ਪ੍ਰਤੀਯਾਤ੍ਕੋ਽ਦ੍ਯਮਾਮਾਜੌਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਪਿਪੁਰਂਦਰਃ ।
ਤ੍ਤਦਾਤਿਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਨਸਸ਼ਰਂਕਾਰ੍ਮੁਕਂਮਹਤ੍ ॥ 32 ॥

ਦੇਵਾਸੁਰਵਿਮਰ੍ਧੇਸ਼ੁਮਮਦਤ੍ਤਂਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ ।
ਅਦ੍ਯਤੂਰ੍ਯਸ਼ਤੈਰ੍ਭੀਮਂਧਨੁਰੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯਤਾਂਮਮ ॥ 33 ॥

ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਯੋਰੇਵਵਧਾਯਪਰਮਾਹਵੇ ।
ਸ ਪੁਤ੍ਰਵਧਸਂਤਪ੍ਤਃਕ੍ਰੂਰਃਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਂਗਤਃ ॥ 34 ॥

ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਰਾਵਣੋਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਸੀਤਾਂਹਂਤੁਂਵ੍ਯਵਸ੍ਯਤ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਸੁਘੋਰੋਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ॥ 35 ॥

ਦੀਨੋਦੀਨਸ੍ਵਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨੁਵਾਚਨਿਸ਼ਾਚਰਾਨ੍ ।
ਮਾਯਯਾਮਮਵਤ੍ਸੇਨਵਂਚਨਾਰ੍ਥਂਵਨੌਕਸਾਮ੍ ॥ 36 ॥

ਕਿਂਚਿਦੇਵਹਤਂਤਤ੍ਰਸੀਤੇਯਮਿਤਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਤਦਿਦਂਤਥ੍ਯਮੇਵਾਹਂਕਰਿਸ਼੍ਯੇਪ੍ਰਿਯਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 37 ॥

ਵੈਦੇਹੀਂਨਾਸ਼ਯਿਸ਼੍ਯਾਮਿਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਬਂਧੁਮਨੁਵ੍ਰਤਾਮ੍ ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਸਚਿਵਾਨ੍ਖਂਗਮਾਸ਼ੁਪਰਾਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਤ੍ ॥ 38 ॥

ਉਤ੍ਪ੍ਲੁਤ੍ਯਗੁਣਸਂਪਨ੍ਨਂਵਿਮਲਾਂਬਰਵਰ੍ਚਸਮ੍ ।
ਨਿਸ਼੍ਪਪਾਤ ਸ ਵੇਗੇਨਸਭਾਰ੍ਯਃਸਚਿਵੈਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 39 ॥

ਰਾਵਣਃਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕੇਨਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮਾਕੁਲਚੇਤਨਃ ।
ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃਖਡਗਮਾਦਾਯਸਹਸਾਯਤ੍ਰਮੈਥਿਲੀ ॥ 40 ॥

ਵ੍ਰਜਂਤਂਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿਂਹਨਾਦਂਵਿਚਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃ ।
ਊਚੁਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਾਲਿਂਗ੍ਯਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ ॥ 41 ॥

ਅਦ੍ਯੈਨਂਤਾਵੁਭੌਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਭ੍ਰਾਤਰੌਪ੍ਰਵ੍ਯਧਿਸ਼੍ਯਤਃ ।
ਲੋਕਪਾਲਾਹਿਚਤ੍ਵਾਰਃਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨਾਨੇਨਤਰ੍ਜਿਤਾਃ ॥ 42 ॥

ਬਹਵਃਸ਼ਤ੍ਰਵਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇਸਮ੍ਯੁਗੇਸ਼੍ਵਭਿਪਾਤਿਤਾਃ ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ੁਲੋਕੇਸ਼ੁਰਤ੍ਨਾਨਿਭੁਙਕ੍ਤੇਚਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਰਾਵਣਃ ॥ 43 ॥

ਵਿਕ੍ਰਮੇ ਚ ਬਲੇਚੈਵਨਾਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯਸਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੋਭੁਵਿ ।
ਤੇਸ਼ਾਂਸਂਜਲ੍ਪਮਾਨਾਮਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾਂਗਤਾਮ੍ ॥ 44 ॥

ਅਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵਵੈਦੇਹੀਂਰਾਵਣਃਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਃ ।
ਵਾਰ੍ਯਮਾਣਃਸੁਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਭਿਰ੍ਹਿਤਬੁਦ੍ਧਿਭਿਃ ॥ 45 ॥

ਅਭ੍ਯਧਾਵਤਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃਖੇਗ੍ਰਹੋਰੋਹਿਣੀਮਿਵ ।
ਮੈਥਿਲੀਰਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਾਤੁਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਰਨਿਂਦਿਤਾ ॥ 46 ॥

ਦਦਰ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਂਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਵਰਧਾਰਿਣਮ੍ ।
ਤਂਨਿਸ਼ਾਮ੍ਯਸਵਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਂਵ੍ਯਥਿਤਾਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ॥ 47 ॥

ਨਿਵਾਰ੍ਯਮਾਣਂਬਹੁਸ਼ਃਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਭਿਰਨਿਵਰ੍ਤਿਨਮ੍ ।
ਸੀਤਾਦੁਃਖਸਮਾਵਿਸ਼੍ਟਾਵਿਲਪਂਤੀਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 48 ॥

ਯਥਾਯਂਮਾਮਭਿਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃਸਮਭਿਦ੍ਰਵਤਿਸ੍ਵਯਮ੍ ।
ਵਧਿਸ਼੍ਯਤਿਸਨਾਥਾਂਮਾਮਨਾਥਾਮਿਵਦੁਰ੍ਮਤਿਃ ॥ 49 ॥

ਬਹੁਸ਼ਸ਼੍ਚੋਦਯਾਮਾਸਭਰ੍ਤਾਰਂਮਾਮਨੁਵ੍ਰਤਾਮ੍ ।
ਭਾਰ੍ਯਾਭਵਰਮਸ੍ਵੇਤਿਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੋਧ੍ਰੁਵਂਮਯਾ ॥ 50 ॥

ਸੋ਽ਯਂਮਾਮਨੁਪਸ੍ਥਾਨੇਵ੍ਯਕ੍ਤਂਨੈਰਾਸ਼੍ਯਮਾਗਤਃ ।
ਕ੍ਰੋਧਮੋਹਸਮਾਵਿਸ਼੍ਟੋਨਿਹਂਤੁਂਮਾਂਸਮੁਦ੍ਯਤਃ ॥ 51 ॥

ਅਥਵਾਤੌਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰੌਭ੍ਰਾਤਰੌਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ।
ਮਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਨਾਰ੍ਯੇਣਸਮਰੇ਽ਦ੍ਯਨਿਪਾਤਿਤੌ ॥ 52 ॥

ਭੈਰਵੋਹਿਮਹਾਨ੍ਨਾਦੋਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂਸ਼੍ਰੁਤੋਮਯਾ ।
ਬਹੂਨਾਮਿਹਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਨਾਂਤਥਾਵਿਕ੍ਰੋਸ਼ਤਾਂਪ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 53 ॥

ਅਹੋਧਿਙ੍ਮਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤੋ਽ਯਂਵਿਨਾਸ਼ੋਰਾਜਪੁਤ੍ਰਯੋਃ ।
ਅਥਵਾਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕੇਨਾਹਤ੍ਯਾਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ॥ 54 ॥

ਵਿਧਮਿਸ਼੍ਯਤਿਮਾਂਰੌਦ੍ਰੋਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃਪਾਪਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ।
ਹਨੂਮਤਸ੍ਤੁਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਯਾਮਯਾ ॥ 55 ॥

ਯਦ੍ਯਹਂਤਸ੍ਯਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਠੇਵਤਦਾਯਾਸਮਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ।
ਨਾਦ੍ਯੈਵਮਨੁਸ਼ੋਚੇਯਂਭਰ੍ਤੁਰਂਕਗਤਾਸਤੀ ॥ 56 ॥

ਮਨ੍ਯੇਤੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਂਤਸ੍ਯਾਃਕੌਸਲ੍ਯਾਯਾਃਫਲਿਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਏਕਪੁਤ੍ਰਾਯਦਾਪੁਤ੍ਰਂਵਿਨਸ਼੍ਟਂਸ਼੍ਰੋਸ਼੍ਯਤੇਯੁਧਿ ॥ 57 ॥

ਸਾਹਿਜਨ੍ਮ ਚ ਬਾਲ੍ਯਂ ਚ ਯੌਵਨਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਧਰ੍ਮਕਾਰ੍ਯਾਣਿਰੂਪਂ ਚ ਰੁਦਤੀਸਂਸ੍ਮਰਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 58 ॥

ਨਿਰਾਸ਼ਾਨਿਹਤੇਪੁਤ੍ਰੇਦਤ੍ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਚੇਤਨਾ ।
ਅਗ੍ਨਿਮਾਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇਨੂਨਮਾਪੋਵਾਪਿਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 59 ॥

ਧਿਗਸ੍ਤੁਕੁਬ੍ਜਾਮਸਤੀਂਮਂਥਰਾਂਪਾਪਨਿਸ਼੍ਚਯਾਮ੍ ।
ਯਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਮਂਸ਼ੋਕਂਕੌਸਲ੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ॥ 60 ॥

ਇਤ੍ਯੇਵਂਮੈਥਿਲੀਂਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਵਿਲਪਂਤੀਂਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ।
ਰੋਹਿਣੀਮਿਵਚਂਦ੍ਰੇਣਵਿਨਾਗ੍ਰਹਵਸ਼ਂਗਤਾਮ੍ ॥ 61 ॥

ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇਤਸ੍ਯਾਮਾਤ੍ਯਃਸ਼ੀਲਵਾਨ੍ ਸ਼ੁਚਿਃ ।
ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਨਾਮਮੇਧਾਵੀਰਾਵਣਂਰਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ॥ 62 ॥

ਨਿਵਾਰ੍ਯਮਾਣਃਸਚਿਵੈਰਿਦਂਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਕਥਂਨਾਮਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਸਾਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਾਨੁਜ ॥ 63 ॥

ਹਂਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿਵੈਦੇਹੀਂਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਧਰ੍ਮਮਪਾਸ੍ਯ ਚ ।
ਵੇਦਵਿਦ੍ਯਾਵ੍ਰਤਸ੍ਨਾਤਃਸ੍ਵਕਰ੍ਮਨਿਰਤਸ੍ਤਥਾ ॥ 64 ॥

ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵਧਂਵੀਰਮਨ੍ਯਸੇਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰ ।
ਮੈਥਿਲੀਂਰੂਪਸਂਪਨ੍ਨਾਂਪ੍ਰਤ੍ਯਵੇਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵਪਾਰ੍ਥਿਵ ॥ 65 ॥

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵਸਹਾਸ੍ਮਾਭਿਰਾਹੇਵਕ੍ਰੋਧਮੁਤ੍ਸ੍ਰੁਰੁਇਜ ।
ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਂਤ੍ਵਮਦ੍ਯੈਵਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਪਕ੍ਸ਼ਚਤੁਰ੍ਧਸ਼ੀਮ੍ ॥ 66 ॥

ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾਨਿਰ੍ਯਾਹ੍ਯਮਾਵਾਸ੍ਯਾਂਵਿਜਯਾਯਬਲੈਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਸ਼ੂਰਃਧੀਮਾਨ੍ ਰਥੀਖਡਗੀਰਥਪ੍ਰਵਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 67 ॥

ਹਤ੍ਵਾਦਾਸ਼ਰਥਿਂਰਾਮਂਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਸ ਤਦ੍ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦਾਨਿਵੇਦਿਤਂਵਚਃਸੁਧਰ੍ਮ੍ਯਂਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਰਾਵਣਃ ।
ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਂਜਗਾਮਥਤਤਸ਼੍ਚਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ਪੁਨਃਸਭਾਂ ਚ ਪ੍ਰਯਯੌਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 68 ॥

ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡੇ ਤ੍ਰਿਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥




Browse Related Categories: