ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦਸ਼ਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਵਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ਯਦਾ ਦੇਵੀ ਕੁਬ੍ਜਯਾ ਪਾਪਯਾ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ।
ਤਦਾ ਸ਼ੇਤੇ ਸ੍ਮ ਸਾ ਭੂਮੌ ਦਿਗ੍ਧਵਿਦ੍ਧੇਵ ਕਿਨ੍ਨਰੀ ॥ 1 ॥
ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਂ ਸਾ ਸਮ੍ਯਗਿਤਿ ਭਾਮਿਨੀ ।
ਮਂਥਰਾਯੈ ਸ਼ਨੈਸ੍ਸਰ੍ਵਮਾਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾ ॥ 2 ॥
ਸਾ ਦੀਨਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਮਂਥਰਾਵਾਕ੍ਯਮੋਹਿਤਾ ।
ਨਾਗਕਨ੍ਯੇਵ ਨਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਦੀਰ੍ਘਮੁਸ਼੍ਣਂ ਚ ਭਾਮਿਨੀ ॥ 3 ॥
ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਮਾਰ੍ਗਮਾਤ੍ਮਸੁਖਾਵਹਮ੍ ।
ਸਾ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਚਾਰ੍ਥਕਾਮਾ ਚ ਤਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ ॥ 4 ॥
ਬਭੂਵ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਾ ਸਿਧ੍ਦਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੇਵ ਮਂਥਰਾ ।
ਅਥ ਸਾ ਰੁਸ਼ਿਤਾ ਦੇਵੀ ਸਮ੍ਯਕ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ ॥ 5 ॥
ਸਂਵਿਵੇਸ਼ਾਬਲਾ ਭੂਮੌ ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਭ੍ਰੁਰੁਇਕੁਟੀਂ ਮੁਖੇ ।
ਤਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਯਾਭਰਣਾਨਿ ਚ ॥ 6 ॥
ਅਪਵਿਦ੍ਧਾਨਿ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਤਾਨਿ ਭੂਮਿਂ ਪ੍ਰਪੇਦਿਰੇ ।
ਤਯਾ ਤਾਨ੍ਯਪਵਿਦ੍ਧਾਨਿ ਮਾਲ੍ਯਾਨ੍ਯਾਭਰਣਾਨਿ ਚ ॥ 7 ॥
ਅਸ਼ੋਭਯਂਤ ਵਸੁਧਾਂ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਯਥਾ ਨਭਃ ।
ਕ੍ਰੋਧਾਗਾਰੇ ਨਿਪਤਿਤਾ ਸਾ ਬਭੌ ਮਲਿਨਾਂਬਰਾ ॥ 8 ॥
ਏਕਵੇਣੀਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਢਂ ਬਦ੍ਵਾ ਗਤਸਤ੍ਤ੍ਵੇਵ ਕਿਨ੍ਨਰੀ ।
ਆਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਚ ਮਹਾਰਾਜੋ ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਭਿਸ਼ੇਚਨਮ੍ ॥ 9 ॥
ਉਪਸ੍ਥਾਨਮਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ ।
ਅਦ੍ਯ ਰਾਮਾਭਿਸ਼ੇਕੋ ਵੈ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧ ਇਤਿ ਜਜ੍ਞਿਵਾਨ੍ ॥ 10 ॥
ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਿਯਮਾਖ੍ਯਾਤੁਂ ਵਿਵੇਸ਼ਾਂਤਃਪੁਰਂ ਵਸ਼ੀ ।
ਸ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥ 11 ॥
ਪਾਂਡੁਰਾਭ੍ਰਮਿਵਾਕਾਸ਼ਂ ਰਾਹੁਯੁਕ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ਾਕਰਃ ।
ਸ਼ੁਕਬਰ੍ਹਿਣਸਂਘੁਸ਼੍ਟਂ ਕ੍ਰੌਂਚਹਂਸਰੁਤਾਯੁਤਮ੍ ॥ 12 ॥
ਵਾਦਿਤ੍ਰਰਵਸਂਘੁਸ਼੍ਟਂ ਕੁਬ੍ਜਾ ਵਾਮਨਿਕਾਯੁਤਮ੍ ।
ਲਤਾਗ੍ਰੁਰੁਇਹੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹੈਸ਼੍ਚਂਪਕਾਸ਼ੋਕਸ਼ੋਭਿਤੈਃ ॥ 13 ॥
ਦਾਂਤਰਾਜਤਸੌਵਰ੍ਣਵੇਦਿਕਾਭਿ ਸ੍ਸਮਾਯੁਤਮ੍ ।
ਨਿਤ੍ਯਪੁਸ਼੍ਪਫਲੈਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਵਾਪੀਭਿਸ਼੍ਚੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ ॥ 14 ॥
ਦਾਂਤਰਜਤਸੌਵਰ੍ਣੈਸ੍ਸਂਵ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਪਰਮਾਸਨੈਃ ।
ਵਿਵਿਧੈਰਨ੍ਨਪਾਨੈਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ ॥ 15 ॥
ਉਪਪਨ੍ਨਂ ਮਹਾਰ੍ਹੈਸ਼੍ਚ ਭੂਸ਼ਿਤੈਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵੋਪਮਮ੍ ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ੍ਵਮਂਤਃ ਪੁਰਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਿਮਤ੍ ॥ 16 ॥
ਨ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਰਾਜਾ ਕੈਕੇਯੀਂ ਸ਼ਯਨੋਤ੍ਤਮੇ ।
ਕਾਮਬਲਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਰਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮਨੁਜਾਧਿਪਃ ॥ 17 ॥
ਅਪਸ਼੍ਯਂਦਯਿਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਿਸ਼ਸਾਦ ਚ ।
ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਾ ਦੇਵੀ ਤਾਂ ਵੇਲਾਮਤ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ॥ 18 ॥
ਨ ਚ ਰਾਜਾ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਕਦਾਚਨ ।
ਤਤੋ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਗਤੋ ਰਾਜਾ ਕੈਕੇਯੀਂ ਪਰ੍ਯਪ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਤ ॥ 19 ॥
ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵਮਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਲਿਪ੍ਸੁਮਪਂਡਿਤਾਮ੍ ।
ਪ੍ਰਤੀਹਾਰੀ ਤ੍ਵਥੋਵਾਚ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਸੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲਿਃ ॥ 20 ॥
ਦੇਵ ਦੇਵੀ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾ ਕ੍ਰੋਧਾਗਾਰਮਭਿਦ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ।
ਪ੍ਰਤੀਹਾਰ੍ਯਾ ਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਪਰਮਦੁਰ੍ਮਨਾਃ ॥ 21 ॥
ਵਿਸ਼ਸਾਦ ਪੁਨਰ੍ਭੂਯੋ ਲੁਲਿਤਵ੍ਯਾਕੁਲੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਤਤ੍ਰ ਤਾਂ ਪਤਿਤਾਂ ਭੂਮੌ ਸ਼ਯਾਨਾਮਤਥੋਚਿਤਾਮ੍ ॥ 22 ॥
ਪ੍ਰਤਪ੍ਤ ਇਵ ਦੁਃਖੇਨ ਸੋਪਸ਼੍ਯਜ੍ਜਗਤੀਪਤਿਃ ।
ਸ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਸ੍ਤਰੁਣੀਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਣੇਭ੍ਯੋਪਿ ਗਰੀਯਸੀਮ੍ ॥ 23 ॥
ਅਪਾਪਃ ਪਾਪਸਂਕਲ੍ਪਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਧਰਣੀਤਲੇ ।
ਲਤਾਮਿਵ ਵਿਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾਂ ਪਤਿਤਾਂ ਦੇਵਤਾਮਿਵ ॥ 24 ॥
ਕਿਨ੍ਨਰੀਮਿਵ ਨਿਰ੍ਧੂਤਾਂ ਚ੍ਯੁਤਾਮਪ੍ਸਰਸਂ ਯਥਾ ।
ਮਾਯਾਮਿਵ ਪਰਿਭ੍ਰਸ਼੍ਟਾਂ ਹਰਿਣੀਮਿਵ ਸਂਯਤਾਮ੍ ॥ 25 ॥
ਕਰੇਣੁਮਿਵ ਦਿਗ੍ਧੇਨ ਵਿਦ੍ਧਾਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਯੁਨਾ ਵਨੇ ।
ਮਹਾਗਜ ਇਵਾਰਣ੍ਯੇ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਪਰਿਮਮਰ੍ਸ਼ ਤਾਮ੍ ॥ 26 ॥
ਪਰਿਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯ ਚ ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਮਭਿਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਚੇਤਨਃ ।
ਕਾਮੀ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਮੁਵਾਚ ਵਨਿਤਾਮਿਦਮ੍ ॥ 27 ॥
ਨ ਤੇਹਮਭਿਜਾਨਾਮਿ ਕ੍ਰੋਧਮਾਤ੍ਮਨਿ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ ।
ਦੇਵਿ ਕੇਨਾਭਿਸ਼ਪ੍ਤਾਸਿ ਕੇਨ ਵਾਸਿ ਵਿਮਾਨਿਤਾ ॥ 28 ॥
ਯਦਿਦਂ ਮਮ ਦੁਃਖਾਯ ਸ਼ੇਸ਼ੇ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਪਾਂਸੁਸ਼ੁ ।
ਭੂਮੌ ਸ਼ੇਸ਼ੇ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਂ ਮਯਿ ਕਲ੍ਯਾਣਚੇਤਸਿ ॥ 29 ॥
ਭੂਤੋਪਹਤਚਿਤ੍ਤੇਵ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਮਾਥਿਨੀ ।
ਸਂਤਿ ਮੇ ਕੁਸ਼ਲਾ ਵੈਦ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਭਿਤੁਸ਼੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥ 30 ॥
ਸੁਖਿਤਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਕਰਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਵ੍ਯਾਧਿਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭਾਮਿਨੀ ।
ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕੇਨ ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ॥ 31 ॥
ਕਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਲਭਤਾਮਦ੍ਯ ਕੋ ਵਾ ਸੁਮਹਦਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਮਾ ਰੋਦੀਰ੍ਮਾ ਚ ਕਾਰ੍ਸ਼ੀਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਿ ਸਂਪਰਿਸ਼ੋਸ਼ਣਮ੍ ॥ 32 ॥
ਅਵਧ੍ਯੋ ਵਧ੍ਯਤਾਂ ਕੋ ਵਾ ਕੋ ਵਾ ਵਧ੍ਯੋ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤਾਮ੍ ।
ਦਰਿਦ੍ਰਃ ਕੋ ਭਵਤ੍ਵਾਢ੍ਯੋ ਦ੍ਰਵ੍ਯਵਾਨ੍ਵਾਪ੍ਯਕਿਂਚਨਃ ॥ 33 ॥
ਅਹਂ ਚੈਵ ਮਦੀਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਤਵ ਵਸ਼ਾਨੁਗਾਃ ।
ਨ ਤੇ ਕਿਂਚਿਦਭਿਪ੍ਰਾਯਂ ਵ੍ਯਾਹਂਤੁਮਹਮੁਤ੍ਸਹੇ ॥ 34 ॥
ਆਤ੍ਮਨੋ ਜੀਵਿਤੇਨਾਪਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਨ੍ਮਨਸੇਚ੍ਛਸਿ ।
ਬਲਮਾਤ੍ਮਨਿ ਜਾਨਂਤੀ ਨ ਮਾਂ ਸ਼ਂਕਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 35 ॥
ਕਰਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਸੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇਨਾਪਿ ਤੇ ਸ਼ਪੇ ।
ਯਾਵਦਾਵਰ੍ਤਤੇ ਚਕ੍ਰਂ ਤਾਵਤੀ ਮੇ ਵਸੁਂਧਰਾ ॥ 36 ॥
ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਸ੍ਸਿਂਧੁਸੌਵੀਰਾ ਸ੍ਸੌਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਪਥਾਃ ।
ਵਂਗਾਂਗਮਗਧਾਃ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਃ ਸਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾ ਕਾਸ਼ਿਕੋਸਲਾਃ ॥ 37 ॥
ਤਤ੍ਰ ਜਾਤਂ ਬਹੁ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਧਨਧਾਨ੍ਯਮਜਾਵਿਕਮ੍ ।
ਤਤੋ ਵ੍ਰੁਰੁਇਣੀਸ਼੍ਵ ਕੈਕੇਯਿ ਯਦ੍ਯਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮਨਸੇਚ੍ਛਸਿ ॥ 38 ॥
ਕਿਮਾਯਾਸੇਨ ਤੇ ਭੀਰੁ ਉਤ੍ਤਿਸ਼੍ਠੋਤ੍ਤਿਸ਼੍ਠ ਸ਼ੋਭਨੇ ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕੈਕੇਯਿ ਯਤਸ੍ਤੇ ਭਯਮਾਗਤਮ੍ ॥ 39 ॥
ਤਤ੍ਤੇ ਵ੍ਯਪਨਯਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨੀਹਾਰਮਿਵ ਰਸ਼੍ਮਿਵਾਨ੍ ।
ਤਥੋਕ੍ਤਾ ਸਾ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਾ ਵਕ੍ਤੁਕਾਮਾ ਤਦਪ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 40 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਦਸ਼ਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
