ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸ਼ਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਭੂਯ ਏਵ ਮਹਾਤੇਜਾ ਹਨੂਮਾਨ੍ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੀਤਾਪ੍ਰਤ੍ਯਯਕਾਰਣਾਤ੍ ॥ 1 ॥
ਵਾਨਰੋਹਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਦੂਤੋ ਰਾਮਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।
ਰਾਮਨਾਮਾਂਕਿਤਂ ਚੇਦਂ ਪਸ਼੍ਯ ਦੇਵ੍ਯਂਗੁਲੀਯਕਮ੍ ॥ 2 ॥
ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਰ੍ਥਂ ਤਵਾਨੀਤਂ ਤੇਨ ਦਤ੍ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਸਮਾਸ਼੍ਵਸਿਹਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਕ੍ਸ਼ੀਣਦੁਃਖਫਲਾ ਹ੍ਯਸਿ ॥ 3 ॥
ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਸਾ ਭਰ੍ਤੁਃ ਕਰਵਿਭੂਸ਼ਣਮ੍ ।
ਭਰ੍ਤਾਰਮਿਵ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਜਾਨਕੀ ਮੁਦਿਤਾਭਵਤ੍ ॥ 4 ॥
ਚਾਰੁ ਤਦ੍ਵਦਨਂ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।
ਅਸ਼ੋਭਤ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਰਾਹੁਮੁਕ੍ਤ ਇਵੋਡੁਰਾਟ੍ ॥ 5 ॥
ਤਤਸ੍ਸਾ ਹ੍ਰੀਮਤੀ ਬਾਲਾ ਭਰ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਸਂਦੇਸ਼ਹਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ।
ਪਰਿਤੁਸ਼੍ਟਾ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸ ਮਹਾਕਪਿਮ੍ ॥ 6 ॥
ਵਿਕ੍ਰਾਂਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਮਰ੍ਥਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਾਨਰੋਤ੍ਤਮ ।
ਯੇਨੇਦਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਦਂ ਤ੍ਵਯੈਕੇਨ ਪ੍ਰਧਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ 7 ॥
ਸ਼ਤਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣ ਸ੍ਸਾਗਰੋ ਮਕਰਾਲਯਃ ।
ਵਿਕ੍ਰਮਸ਼੍ਲਾਘਨੀਯੇਨ ਕ੍ਰਮਤਾ ਗੋਸ਼੍ਪਦੀਕ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 8 ॥
ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਮਨ੍ਯੇ ਵਾਨਰਂ ਵਾਨਰਰ੍ਸ਼ਭ ।
ਯਸ੍ਯ ਤੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਂਤ੍ਰਾਸੋ ਰਾਵਣਾਨ੍ਨਾਪਿ ਸਂਭ੍ਰਮਃ ॥ 9 ॥
ਅਰ੍ਹਸੇ ਚ ਕਪਿਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਮਯਾ ਸਮਭਿਭਾਸ਼ਿਤੁਮ੍ ।
ਯਦ੍ਯਸਿ ਪ੍ਰੇਸ਼ਿਤਸ੍ਤੇਨ ਰਾਮੇਣ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 10 ॥
ਪ੍ਰੇਸ਼ਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ਦੁਰ੍ਧਰ੍ਸ਼ੋ ਰਾਮੋ ਨ ਹ੍ਯਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਪਰਾਕ੍ਰਮਮਵਿਜ੍ਞਾਯ ਮਤ੍ਸਕਾਸ਼ਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਃ ॥ 11 ॥
ਦਿਸ਼੍ਟ੍ਯਾ ਚ ਕੁਸ਼ਲੀ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਤ੍ਯਸਂਗਰਃ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਨਂਦਵਰ੍ਧਨਃ ॥ 12 ॥
ਕੁਸ਼ਲੀ ਯਦਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਕਿਂ ਨੁ ਸਾਗਰਮੇਖਲਾਮ੍ ।
ਮਹੀਂ ਦਹਤਿ ਕੋਪੇਨ ਯੁਗਾਂਤਾਗ੍ਨਿਰਿਵੋਤ੍ਥਿਤਃ ॥ 13 ॥
ਅਥਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਂਤੌ ਤੌ ਸੁਰਾਣਾਮਪਿ ਨਿਗ੍ਰਹੇ ।
ਮਮੈਵ ਤੁ ਨ ਦੁਃਖਾਨਾਮਸ੍ਤਿ ਮਨ੍ਯੇ ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ ॥ 14 ॥
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਵ੍ਯਥਿਤੋ ਰਾਮਃ ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਪਰਿਤਪ੍ਯਤੇ ।
ਉਤ੍ਤਰਾਣਿ ਚ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕੁਰੁਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤ੍ਤਮਃ ॥ 15 ॥
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਦੀਨ ਸ੍ਸਂਭ੍ਰਾਂਤਃ ਕਾਰ੍ਯੇਸ਼ੁ ਨ ਚ ਮੁਹ੍ਯਤਿ ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਪੁਰੁਸ਼ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕੁਰੁਤੇ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਤੇਸ੍ਸੁਤਃ ॥ 16 ॥
ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧੋਪਾਯਮੁਪਾਯਮਪਿ ਸੇਵਤੇ ।
ਵਿਜਿਗੀਸ਼ੁਸ੍ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਮਿਤ੍ਰੇਸ਼ੁ ਚ ਪਰਂਤਪਃ ॥ 17 ॥
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਲਭਤੇ ਮਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਭਿਗਮ੍ਯਤੇ ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਮਿਤ੍ਰਤ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 18 ॥
ਕਚ੍ਚਿਦਾਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਪੁਰੁਸ਼ਕਾਰਂ ਚ ਦੈਵਂ ਚ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ ॥ 19 ॥
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਵਿਗਤਸ੍ਨੇਹਃ ਪ੍ਰਵਾਸਾਨ੍ਮਯਿ ਰਾਘਵਃ ।
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਮਾਂ ਵ੍ਯਸਨਾਦਸ੍ਮਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ਵਾਨਰ ॥ 20 ॥
ਸੁਖਾਨਾਮੁਚਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਮਸੁਖਾਨਾਮਨੌਚਿਤਃ ।
ਦੁਃਖਮੁਤ੍ਤਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਰਾਮੋ ਨ ਸੀਦਤਿ ॥ 21 ॥
ਕੌਸਲ੍ਯਾਯਾਸ੍ਤਥਾ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਯਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।
ਅਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਕੁਸ਼ਲਂ ਭਰਤਸ੍ਯ ਚ ॥ 22 ॥
ਮਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਮਾਨਾਰ੍ਹਃ ਕਚ੍ਚਿਚ੍ਛੋਕੇਨ ਰਾਘਵਃ ।
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨਾਨ੍ਯਮਨਾ ਰਾਮਃ ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਮਾਂ ਤਾਰਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 23 ॥
ਕਚ੍ਚਿਦਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਂ ਭੀਮਾਂ ਭਰਤੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੁਰੁਇਵਤ੍ਸਲਃ ।
ਧ੍ਵਜਿਨੀਂ ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਗੁਪ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ਮਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ॥ 24 ॥
ਵਾਨਰਾਧਿਪਤਿਸ਼੍ਸ਼ੀਮਾਨ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਕਚ੍ਚਿਦੇਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਮਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਹਰਿਭਿਰ੍ਵੀਰੈਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਦਂਤਨਖਾਯੁਧੈਃ ॥ 25 ॥
ਕਚ੍ਚਿਚ੍ਛ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਸ਼ੂਰਸ੍ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਨਂਦਵਰ੍ਧਨਃ ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰਵਿਚ੍ਛਰਜਾਲੇਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ਵਿਧਮਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 26 ॥
ਰੌਦ੍ਰੇਣ ਕਚ੍ਚਿਦਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਜ੍ਵਲਤਾ ਨਿਹਤਂ ਰਣੇ ।
ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਲ੍ਪੇਨ ਕਾਲੇਨ ਰਾਵਣਂ ਸਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਜਨਮ੍ ॥ 27 ॥
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਤਦ੍ਧੇਮਸਮਾਨਵਰ੍ਣਂ ਤਸ੍ਯਾਨਨਂ ਪਦ੍ਮਸਮਾਨਗਂਧਿ ।
ਮਯਾ ਵਿਨਾ ਸ਼ੁਸ਼੍ਯਤਿ ਸ਼ੋਕਦੀਨਂ ਜਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ਪਦ੍ਮਮਿਵਾਤਪੇਨ ॥ 28 ॥
ਧਰ੍ਮਾਪਦੇਸ਼ਾਤ੍ਤ੍ਯਜਤਸ਼੍ਚ ਰਾਜ੍ਯਂ ਮਾਂ ਚਾਪ੍ਯਰਣ੍ਯਂ ਨਯਤਃ ਪਦਾਤਿਮ੍ ।
ਨਾਸੀਦ੍ਵ੍ਯਥਾ ਯਸ੍ਯ ਨ ਭੀਰ੍ਨ ਸ਼ੋਕਃ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸ ਧੈਰ੍ਯਂ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯੇ ਕਰੋਤਿ ॥ 29 ॥
ਨ ਚਾਸ੍ਯ ਮਾਤਾ ਨ ਪਿਤਾ ਚ ਨਾਨ੍ਯਃ ਸ੍ਨੇਹਾਦ੍ਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟੋਸ੍ਤਿ ਮਯਾ ਸਮੋ ਵਾ ।
ਤਾਵਤ੍ਤ੍ਵਹਂ ਦੂਤ ਜਿਜੀਵਿਸ਼ੇਯਂ ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਂ ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਣੁਯਾਂ ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ॥ 30 ॥
ਇਤੀਵ ਦੇਵੀ ਵਚਨਂ ਮਹਾਰ੍ਥਂ ਤਂ ਵਾਨਰੇਂਦ੍ਰਂ ਮਧੁਰਾਰ੍ਥਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ।
ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਚੋਭਿਰਾਮਂ ਰਾਮਾਰ੍ਥਯੁਕ੍ਤਂ ਵਿਰਰਾਮ ਰਾਮਾ ॥ 31 ॥
ਸੀਤਾਯਾ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰੁਤਿਰ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਂਜਲਿਮਾਧਾਯ ਵਾਕ੍ਯਮੁਤ੍ਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 32 ॥
ਨ ਤ੍ਵਾਮਿਹਸ੍ਥਾਂ ਜਾਨੀਤੇ ਰਾਮਃ ਕਮਲਲੋਚਨੇ ।
ਤੇਨ ਤ੍ਵਾਂ ਨਾਨਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸ਼ਚੀਮਿਵ ਪੁਰਂਦਰਃ ॥ 33 ॥
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਵ ਤੁ ਵਚੋ ਮਹ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਸ਼੍ਯਤਿ ਰਾਘਵਃ ।
ਚਮੂਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਸ਼ਨ੍ਮਹਤੀਂ ਹਰ੍ਯ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਗਣਸਂਕੁਲਾਮ੍ ॥ 34 ॥
ਵਿਸ਼੍ਟਂਭਯਿਤ੍ਵਾ ਬਾਣੌਘੈਰਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਂ ਵਰੁਣਾਲਯਮ੍ ।
ਕਰਿਸ਼੍ਯਤਿ ਪੁਰੀਂ ਲਂਕਾਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਸ਼ਾਂਤਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ॥ 35 ॥
ਤਤ੍ਰ ਯਦ੍ਯਂਤਰਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੁਰ੍ਯਦਿ ਦੇਵਾਸ੍ਸਹਾਸੁਰਾਃ ।
ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਂਤਿ ਪਥਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ ਤਾਨਪਿ ਵਧਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 36 ॥
ਤਵਾਦਰ੍ਸ਼ਨਜੇਨਾਰ੍ਯੇ ਸ਼ੋਕੇਨ ਸ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ ।
ਨ ਸ਼ਰ੍ਮ ਲਭਤੇ ਰਾਮਸ੍ਸਿਂਹਾਰ੍ਦਿਤ ਇਵ ਦ੍ਵਿਪਃ ॥ 37 ॥
ਮਲਯੇਨ ਚ ਵਿਂਧ੍ਯੇਨ ਮੇਰੁਣਾ ਮਂਦਰੇਣ ਚ ।
ਦਰ੍ਦੁਰੇਣ ਚ ਤੇ ਦੇਵਿ ਸ਼ਪੇ ਮੂਲਫਲੇਨ ਚ ॥ 38 ॥
ਯਥਾ ਸੁਨਯਨਂ ਵਲ੍ਗੁ ਬਿਂਬੋਸ਼੍ਠਂ ਚਾਰੁ ਕੁਂਡਲਮ੍ ।
ਮੁਖਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਚਂਦ੍ਰਮਿਵੋਦਿਤਮ੍ ॥ 39 ॥
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਵੈਦੇਹਿ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣੇ ਗਿਰੌ ।
ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਮਿਵਾਸੀਨਂ ਨਾਗਰਾਜਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧਨਿ ॥ 40 ॥
ਨ ਮਾਂਸਂ ਰਾਘਵੋ ਭੁਙਕ੍ਤੇ ਨ ਚਾਪਿ ਮਧੁ ਸੇਵਤੇ ।
ਵਨ੍ਯਂ ਸੁਵਿਹਿਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਮਸ਼੍ਨਾਤਿ ਪਂਚਮਮ੍ ॥ 41 ॥
ਨੈਵ ਦਂਸ਼ਾਨ੍ਨ ਮਸ਼ਕਾਨ੍ਨ ਕੀਟਾਨ੍ਨ ਸਰੀਸ੍ਰੁਰੁਇਪਾਨ੍ ।
ਰਾਘਵੋਪਨਯੇਦ੍ਗਾਤ੍ਰਾਤ੍ਤ੍ਵਦ੍ਗਤੇਨਾਂਤਰਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 42 ॥
ਨਿਤ੍ਯਂ ਧ੍ਯਾਨਪਰੋ ਰਾਮੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਃ ।
ਨਾਨ੍ਯਚ੍ਚਿਂਤਯਤੇ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸ ਤੁ ਕਾਮਵਸ਼ਂ ਗਤਃ ॥ 43 ॥
ਅਨਿਦ੍ਰਸ੍ਸਤਤਂ ਰਾਮਸ੍ਸੁਪ੍ਤੋਪਿ ਚ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ ।
ਸੀਤੇਤਿ ਮਧੁਰਾਂ ਵਾਣੀਂ ਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਪ੍ਰਤਿਬੁਧ੍ਯਤੇ ॥ 44 ॥
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਫਲਂ ਵਾ ਪੁਸ਼੍ਪਂ ਵਾ ਯਦ੍ਵਾਨ੍ਯਤ੍ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍ ।
ਬਹੁਸ਼ੋ ਹਾ ਪ੍ਰਿਯੇਤ੍ਯੇਵਂ ਸ਼੍ਵਸਂਸ੍ਤ੍ਵਾਮਭਿਭਾਸ਼ਤੇ ॥ 45 ॥
ਸ ਦੇਵਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਰਿਤਪ੍ਯਮਾਨ ਸ੍ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਸੀਤੇਤ੍ਯਭਿਭਾਸ਼ਮਾਣਃ ।
ਧ੍ਰੁਰੁਇਤਵ੍ਰਤੋ ਰਾਜਸੁਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਤਵੈਵ ਲਾਭਾਯ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਪ੍ਰਯਤ੍ਨਃ ॥ 46 ॥
ਸਾ ਰਾਮਸਂਕੀਰ੍ਤਨਵੀਤਸ਼ੋਕਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼ੋਕੇਨ ਸਮਾਨਸ਼ੋਕਾ ।
ਸ਼ਰਨ੍ਮੁਖੇ ਸਾਂਬੁਦਸ਼ੇਸ਼ਚਂਦ੍ਰਾ ਨਿਸ਼ੇਵ ਵੈਦੇਹਸੁਤਾ ਬਭੂਵ ॥ 47 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡੇ ਸ਼ਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
