ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਅਥ ਤਂ ਵ੍ਯਥਯਾ ਦੀਨਂ ਸਵਿਸ਼ੇਸ਼ਮਮਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਸ਼੍ਵਸਂਤਮਿਵ ਨਾਗੇਂਦ੍ਰਂ ਰੋਸ਼ਵਿਸ੍ਫਾਰਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ 1 ॥
ਆਸਾਦ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਉਵਾਚੇਦਂ ਸ ਧੈਰ੍ਯੇਣ ਧਾਰਯਨ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ॥ 2 ॥
ਅਥ ਤਂ ਵ੍ਯਥਯਾ ਦੀਨਂ ਸਵਿਸ਼ੇਸ਼ਮਮਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਸ਼੍ਵਸਂਤਮਿਵ ਨਾਗੇਂਦ੍ਰਂ ਰੋਸ਼ਵਿਸ੍ਫਾਰਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ 3 ॥
ਆਸਾਦ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਉਵਾਚੇਦਂ ਸ ਧੈਰ੍ਯੇਣ ਧਾਰਯਨ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ॥ 4 ॥
ਨਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਰੋਸ਼ਂ ਸ਼ੋਕਂ ਚ ਧੈਰ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕੇਵਲਮ੍ ।
ਅਵਮਾਨਂ ਨਿਰਸ੍ਯੇਮਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤ੍ਵਾ ਹਰ੍ਸ਼ਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 5 ॥
ਉਪਕ੍ਲ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤਂ ਹਿ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦਭਿਸ਼ੇਕਾਰ੍ਥਮਦ੍ਯ ਮੇ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸਰ੍ਜਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕੁਰੁ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨਿਰਤ੍ਯਯਮ੍ ॥ 6 ॥
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਯੋਭਿਸ਼ੇਕਾਰ੍ਥੇ ਮਮ ਸਂਭਾਰ ਸਂਭ੍ਰਮਃ ।
ਅਭਿਸ਼ੇਕਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥੇ ਸੋਸ੍ਤੁ ਸਂਭਾਰਸਂਭ੍ਰਮਃ ॥ 7 ॥
ਯਸ੍ਯਾ ਮਦਭਿਸ਼ੇਕਾਰ੍ਥੇ ਮਾਨਸਂ ਪਰਿਤਪ੍ਯਤੇ ।
ਮਾਤਾ ਮੇ ਸਾ ਯਥਾ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਵਿਸ਼ਂਕਾ ਤਥਾ ਕੁਰੁ ॥ 8 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਸ਼ਂਕਾਮਯਂ ਦੁਃਖਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਨੋਤ੍ਸਹੇ ।
ਮਨਸਿ ਪ੍ਰਤਿਸਂਜਾਤਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇਹਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍ ॥ 9 ॥
ਨ ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਨਾਬੁਦ੍ਧਂ ਸ੍ਮਰਾਮੀਹ ਕਦਾਚਨ ।
ਮਾਤ੍ਰੁਰੁਇਣਾਂ ਵਾ ਪਿਤੁਰ੍ਵਾਹਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮਲ੍ਪਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 10 ॥
ਸਤ੍ਯਸ੍ਸਤ੍ਯਾਭਿਸਂਧਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।
ਪਰਲੋਕਭਯਾਦ੍ਭੀਤੋ ਨਿਰ੍ਭਯੋਸ੍ਤੁ ਪਿਤਾ ਮਮ ॥ 11 ॥
ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਹਿ ਭਵੇਦਸ੍ਮਿਨ੍ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਪ੍ਰਤਿਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ।
ਸਤ੍ਯਂ ਨੇਤਿ ਮਨਸ੍ਤਾਪਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਾਪਸ੍ਤਪੇਚ੍ਚ ਮਾਮ੍ ॥ 12 ॥
ਅਭਿਸ਼ੇਕਵਿਧਾਨਂ ਤੁ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਅਨ੍ਵਗੇਵਾਹਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵਨਂ ਗਂਤੁਮਿਤਃਪੁਨਃ ॥ 13 ॥
ਮਮ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਨਾਦਦ੍ਯ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਾ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਸੁਤਂ ਭਰਤਮਵ੍ਯਗ੍ਰਮਭਿਸ਼ੇਚਯਿਤਾ ਤਤਃ ॥ 14 ॥
ਮਯਿ ਚੀਰਾਜਿਨਧਰੇ ਜਟਾਮਂਡਲਧਾਰਿਣਿ ।
ਗਤੇਰਣ੍ਯਂ ਚ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਭਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ਮਨਸ੍ਸੁਖਮ੍ ॥ 15 ॥
ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਪ੍ਰਣੀਤਾ ਯੇਨੇਯਂ ਮਨਸ਼੍ਚ ਸੁਸਮਾਹਿਤਮ੍ ।
ਤਂ ਤੁ ਨਾਰ੍ਹਾਮਿ ਸਂਕ੍ਲੇਸ਼੍ਟੁਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਾ ਚਿਰਮ੍ ॥ 16 ॥
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਤਸ੍ਤ੍ਵੇਵ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟਵ੍ਯੋ ਮਤ੍ਪ੍ਰਵਾਸਨੇ ।
ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਵਿਤੀਰ੍ਣਸ੍ਯ ਪੁਨਰੇਵ ਨਿਵਰ੍ਤਨੇ ॥ 17 ॥
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਿਰ੍ਹਿ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਮ ਪੀਡਨੇ ।
ਯਦਿ ਭਾਵੋ ਨ ਦੈਵੋਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਤਵਿਹਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ 18 ॥
ਜਾਨਾਸਿ ਹਿ ਯਥਾ ਸੌਮ੍ਯ ਨ ਮਾਤ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੁ ਮਮਾਂਤਰਮ੍ ।
ਭੂਤਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ੋ ਵਾ ਤਸ੍ਯਾ ਮਯਿ ਸੁਤੇਪਿ ਵਾ ॥ 19 ॥
ਸੋਭਿਸ਼ੇਕਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥੈਪ੍ਰਵਾਸਾਰ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਵਚੈਃ ।
ਉਗ੍ਰੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰਹਂ ਤਸ੍ਯਾ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ਦੈਵਾਤ੍ਸਮਰ੍ਥਯੇ ॥ 20 ॥
ਕਥਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਸਂਪਨ੍ਨਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀ ਤਥਾਗੁਣਾ ।
ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ਸਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇਵ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਮਤ੍ਪੀਡਾਂ ਭਰ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਸਨ੍ਨਿਧੌ ॥ 21 ॥
ਯਦਚਿਂਤ੍ਯਂਤੁ ਤਦ੍ਦੈਵਂ ਭੂਤੇਸ਼੍ਵਪਿ ਨ ਵਿਹਨ੍ਯਤੇ ।
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਮਯਿ ਚ ਤਸ੍ਯਾਂ ਚ ਪਤਿਤੋ ਹਿ ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ ॥ 22 ॥
ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦੈਵੇਨ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਯੋਦ੍ਧੁਮੁਤ੍ਸਹਤੇ ਪੁਮਾਨ੍ ।
ਯਸ੍ਯ ਨ ਗ੍ਰਹਣਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਰ੍ਮਣੋਨ੍ਯਤ੍ਰ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 23 ॥
ਸੁਖਦੁਃਖੇ ਭਯਕ੍ਰੋਧੌ ਲਾਭਾਲਾਭੌ ਭਵਾਭਵੌ ।
ਯਚ੍ਚ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਥਾਭੂਤਂ ਨਨੁ ਦੈਵਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ ॥ 24 ॥
ਰੁਰੁਇਸ਼ਯੋਪ੍ਯੁਗ੍ਰਤਪਸੋ ਦੈਵੇਨਾਭਿਪ੍ਰਪੀਡਿਤਾਃ ।
ਉਤ੍ਸ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਯ ਨਿਯਮਾਂਸ੍ਤੀਵ੍ਰਾਨ੍ਭ੍ਰਸ਼੍ਯਂਤੇ ਕਾਮਮਨ੍ਯੁਭਿਃ ॥ 25 ॥
ਅਸਂਕਲ੍ਪਿਤਮੇਵੇਹ ਯਦਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯਾਰਂਭਮਾਰਬ੍ਧਂ ਨਨੁ ਦੈਵਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ ॥ 26 ॥
ਏਤਯਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਂਸ੍ਤਭ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਵ੍ਯਾਹਤੇਪ੍ਯਭਿਸ਼ੇਕੇ ਮੇ ਪਰਿਤਾਪੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ 27 ॥
ਤਸ੍ਮਾਦਪਰਿਤਾਪਸ੍ਸਂਸ੍ਤ੍ਵਮਪ੍ਯਨੁਵਿਧਾਯ ਮਾਮ੍ ।
ਪ੍ਰਤਿਸਂਹਾਰਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਭਿਸ਼ੇਚਨਿਕੀਂ ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ ॥ 28 ॥
ਏਭਿਰੇਵ ਘਟੈ ਸ੍ਸਰ੍ਵੈਰਭਿਸ਼ੇਚਨਸਂਭ੍ਰੁਰੁਇਤੈਃ ।
ਮਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਤਾਪਸ੍ਯੇ ਵ੍ਰਤਸ੍ਨਾਨਂ ਭਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 29 ॥
ਅਥਵਾ ਕਿਂ ਮਮੈਤੇਨ ਰਾਜਦ੍ਰਵ੍ਯਮਯੇਨ ਤੁ ।
ਉਦ੍ਧ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਮੇ ਸ੍ਵਯਂ ਤੋਯਂ ਵ੍ਰਤਾਦੇਸ਼ਂ ਕਰਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 30 ॥
ਮਾ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸਂਤਾਪਂ ਕਾਰ੍ਸ਼ੀਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਵਿਪਰ੍ਯਯੇ ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਾ ਵਨਵਾਸੋ ਵਾ ਵਨਵਾਸੋ ਮਹੋਦਯਃ ॥ 31 ॥
ਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਸ੍ਮਿਨ੍ਖਲੁ ਕਰ੍ਮਵਿਘ੍ਨੇ ਮਾਤਾ ਯਵੀਯਸ੍ਯਤਿਸ਼ਂਕਨੀਯਾ ।
ਦੈਵਾਭਿਪਨ੍ਨਾ ਹਿ ਵਦਤ੍ਯਨਿਸ਼੍ਟਂ ਜਾਨਾਸਿ ਦੈਵਂ ਚ ਤਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਮ੍ ॥ 32 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
