ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੌ ਹਨੁਮਾਨ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਵਾਨਿਤਿ ਤਦ੍ਵਚਃ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਧੁਰਸਂਭਾਸ਼ਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਮਨਸਾ ਗਤਃ ॥ 1 ॥
ਭਵ੍ਯੋ ਰਾਜ੍ਯਾਗਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਯਦਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਵਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਂ ਚੈਤਦੁਪਾਗਤਮ੍ ॥ 2 ॥
ਤਤਃ ਪਰਮਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਪ੍ਲਵਗਰ੍ਸ਼ਭਃ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਮਂ ਵਾਕ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਃ ॥ 3 ॥
ਕਿਂ ਅਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਂ ਵਨਂ ਘੋਰਂ ਪਂਪਾ ਕਾਨਨ ਮਂਡਿਤਮ੍ ।
ਆਗਤਃ ਸਾਨੁਜੋ ਦੁਰ੍ਗਂ ਨਾਨਾ ਵ੍ਯਾਲ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗ ਆਯੁਤਮ੍ ॥ 4 ॥
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਰਾਮਚੋਦਿਤਃ ।
ਆਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਰਾਮਂ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ 5 ॥
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਨਾਮ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਂਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ ।
ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇਣ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵਾਭ੍ਯਪਾਲਯਤ੍ ॥ 6 ॥
ਨ ਦ੍ਵੇਸ਼੍ਟਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਨ ਚ ਸ ਦ੍ਵੇਸ਼੍ਟਿ ਕਂਚਨ ।
ਸ ਚ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ੁ ਭੂਤੇਸ਼ੁ ਪਿਤਾਮਹ ਇਵਾਪਰਃ ॥ 7 ॥
ਅਗ੍ਨਿਸ਼੍ਟੋਮਾਦਿਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞੈਰਿਸ਼੍ਟਵਾਨਾਪ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ ।
ਤਸ੍ਯਾਯਂ ਪੂਰ੍ਵਜਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰਾਮੋ ਨਾਮ ਜਨੈਃ ਸ਼੍ਰੁਤਃ ॥ 8 ॥
ਸ਼ਰਣ੍ਯਸ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪਿਤੁਰ੍ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਪਾਰਗਃ ।
ਵੀਰੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯਾਯਂ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਗੁਣਵਤ੍ਤਮਃ ॥ 9 ॥
ਰਾਜਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਪਨ੍ਨਸ੍ਸਮ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਰਾਜਸਂਪਦਾ ।
ਰਾਜ੍ਯਾਦ੍ਭ੍ਰਸ਼੍ਟੋ ਵਨੇ ਵਸ੍ਤੁਂ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਿਹਾਗਤਃ ॥ 10 ॥
ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਚ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਸੀਤਯਾਨੁਗਤੋ ਵਸ਼ੀ ।
ਦਿਨਕ੍ਸ਼ਯੇ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਭਯੇਵ ਦਿਵਾਕਰਃ ॥ 11 ॥
ਅਹਮਸ੍ਯਾਵਰੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਗੁਣੈਰ੍ਦਾਸ੍ਯਮੁਪਾਗਤਃ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਜ੍ਞਸ੍ਯ ਬਹੁਜ੍ਞਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ॥ 12 ॥
ਸੁਖਾਰ੍ਹਸ੍ਯ ਮਹਾਰ੍ਹਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯੇਣ ਚ ਹੀਨਸ੍ਯ ਵਨਵਾਸਾਸ਼੍ਰਿਤਸ੍ਯ ਚ ॥ 13 ॥
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਪਹ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਰਹਿਤੇ ਕਾਮਰੂਪਿਣਾ ।
ਤਚ੍ਚ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਪਤ੍ਨੀ ਯੇਨਾਸ੍ਯ ਸਾ ਹ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ॥ 14 ॥
ਦਨੁਰ੍ਨਾਮ ਦਿਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਸ਼ਾਪਾਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਤਾਂ ਗਤਃ ।
ਆਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤੇਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸਮਰ੍ਥੋ ਵਾਨਰਰ੍ਸ਼ਭਃ ॥ 15 ॥
ਸ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯਤਿ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ੍ਤਵ ਭਾਰ੍ਯਾਪਹਾਰਿਣਮ੍ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਨੁਸ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਭ੍ਰਾਜਮਾਨੋ ਗਤਸ੍ਸੁਖਮ੍ ॥ 16 ॥
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਥਾ ਤਥ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਤਃ ।
ਅਹਂ ਚੈਵ ਹਿ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤੌ ॥ 17 ॥
ਏਸ਼ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚਾਨੁਤ੍ਤਮਂ ਯਸ਼ਃ ।
ਲੋਕਨਾਥਃ ਪੁਰਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਨਾਥਮਿਚ੍ਛਤਿ ॥ 18 ॥
ਪਿਤਾ ਯਸ੍ਯ ਪੁਰਾ ਹ੍ਯਾਸੀਚ੍ਛਰਣ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਸ਼ਰਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ ॥ 19 ॥
ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਰਣ੍ਯਸ਼੍ਸ਼ਰਣਂ ਪੁਰਾ ।
ਗੁਰੁਰ੍ਮੇ ਰਾਘਵਸ੍ਸੋਯਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ ॥ 20 ॥
ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦੇ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਸੀਦੇਯੁਰਿਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ।
ਸ ਰਾਮੋ ਵਾਨਰੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਮਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਤੇ ॥ 21 ॥
ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪੇਤਾਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ।
ਮਾਨਿਤਾਸ੍ਸਤਤਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਦਾ ਦਸ਼ਰਥੇਨ ਵੈ ॥ 22 ॥
ਤਸ੍ਯਾਯਂ ਪੂਰ੍ਵਜਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੁ ਲੋਕੇਸ਼ੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਵਾਨਰੇਂਦ੍ਰਂ ਤੁ ਰਾਮਸ਼੍ਸ਼ਰਣਮਾਗਤਃ ॥ 23 ॥
ਸ਼ੋਕਾਭਿਭੂਤੇ ਰਾਮੇ ਤੁ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤੇ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤੇ ।
ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਹਰਿਯੂਧਪਃ ॥ 24 ॥
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਕਰੁਣਂ ਸਾਸ਼੍ਰੁਲੋਚਨਮ੍ ।
ਹਨੁਮਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਃ ॥ 25 ॥
ਈਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਪਨ੍ਨਾ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧਾ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾਃ ।
ਦ੍ਰਸ਼੍ਟਵ੍ਯਾ ਵਾਨਰੇਂਦ੍ਰੇਣ ਦਿਸ਼੍ਟ੍ਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਗਤਾਃ ॥ 26 ॥
ਸ ਹਿ ਰਾਜ੍ਯਾਤ੍ਪਰਿਭ੍ਰਸ਼੍ਟਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਵੈਰਸ਼੍ਚ ਵਾਲਿਨਾ ।
ਹ੍ਰੁਰੁਇਤਦਾਰੋ ਵਨੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਵਿਨਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ॥ 27 ॥
ਕਰਿਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਯੁਵਯੋਰ੍ਭਾਸ੍ਕਰਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸਹ ਚਾਸ੍ਮਾਭਿ ਸ੍ਸੀਤਾਯਾਃ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਣੇ ॥ 28 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਮਧੁਰਯਾ ਗਿਰਾ ।
ਬਭਾਸ਼ੇ ਸੋਭਿਗਚ੍ਛੇਮ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਿਤਿ ਰਾਘਵਮ੍ ॥ 29 ॥
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਹਨੁਮਂਤਂ ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ।
ਪ੍ਰਤਿਪੂਜ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਰਾਘਵਮ੍ ॥ 30 ॥
ਕਪਿਃ ਕਥਯਤੇ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੋ ਯਥਾਯਂ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਵਾਂਤ੍ਸੋਪਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੋਸਿ ਰਾਘਵ ॥ 31 ॥
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮੁਖਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਸ਼੍ਚ ਭਾਸ਼ਤੇ ।
ਨਾਨ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਵੀਰੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 32 ॥
ਤਤਸ੍ਸ ਤੁ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਜਗਾਮਾਦਾਯ ਤੌ ਵੀਰੌ ਹਰਿਰਾਜਾਯ ਰਾਘਵੌ ॥ 33 ॥
ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰੂਪਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਵਾਨਰਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਠਮਾਰੋਪ੍ਯ ਤੌ ਵੀਰੌ ਜਗਾਮ ਕਪਿਕੁਂਜਰਃ ॥ 34 ॥
ਸ ਤੁ ਵਿਪੁਲਯਸ਼ਾਃ ਕਪਿਪ੍ਰਵੀਰਃ ਪਵਨਸੁਤਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਵਤ੍ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਃ ।
ਗਿਰਿਵਰਮੁਰੁਵਿਕ੍ਰਮਃ ਪ੍ਰਯਾਤ ਸ੍ਸ ਸ਼ੁਭਮਤਿਸ੍ਸਹ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਭ੍ਯਾਮ੍ ॥ 35 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡੇ ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
