ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਜਟਾਯੁਸ਼ਾ ।
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਨਿਭਾਸ੍ਸਰ੍ਵਾ ਰੇਜੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਯਃ ॥ 1 ॥
ਸਂਰਕ੍ਤਨਯਨਃ ਕੋਪਾਤ੍ਤਪ੍ਤਕਾਂਚਨਕੁਂਡਲਃ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰੋਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵ ਪਤਗੇਂਦ੍ਰਮਮਰ੍ਸ਼ਣਃ ॥ 2 ॥
ਸ ਸਂਪ੍ਰਹਾਰਸ੍ਤੁਮੁਲ ਸ੍ਤਯੋਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਵਨੇ ।
ਬਭੂਵ ਵਾਤੋਦ੍ਧਤਯੋਰ੍ਮੇਘਯੋਰ੍ਗਗਨੇ ਯਥਾ ॥ 3 ॥
ਤਦ੍ਬਭੂਵਾਦ੍ਭੁਤਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰਰਾਕ੍ਸ਼ਸਯੋਸ੍ਤਦਾ ।
ਸਪਕ੍ਸ਼ਯੋਰ੍ਮਾਲ੍ਯਵਤੋਰ੍ਮਹਾਪਰ੍ਵਤਯੋਰਿਵ ॥ 4 ॥
ਤਤੋ ਨਾਲੀਕਨਾਰਾਚੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਗ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਵਿਕਰ੍ਣਿਭਿਃ ।
ਅਭ੍ਯਵਰ੍ਸ਼ਨ੍ਮਹਾਘੋਰੈਰ੍ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰਰਾਜਂ ਮਹਾਬਲਃ ॥ 5 ॥
ਸ ਤਾਨਿ ਸ਼ਰਜਾਲਾਨਿ ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰਃ ਪਤ੍ਤ੍ਰਰਥੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਜਟਾਯੁਃ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਰਾਵਣਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸਂਯੁਗੇ ॥ 6 ॥
ਤਸ੍ਯ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਨਖਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਚਰਣਾਭ੍ਯਾਂ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਚਕਾਰ ਬਹੁਧਾ ਗਾਤ੍ਰੇ ਵ੍ਰਣਾਨ੍ਪਤਗਸਤ੍ਤਮਃ ॥ 7 ॥
ਅਥ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਧਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਜਗ੍ਰਾਹ ਦਸ਼ ਮਾਰ੍ਗਣਾਨ੍ ।
ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੁਦਂਡਨਿਭਾਨ੍ਘੋਰਾਨ੍ਛਤ੍ਰੁਮਰ੍ਦਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ ॥ 8 ॥
ਸ ਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਃ ਪੂਰ੍ਣਮੁਕ੍ਤੈਰਜਿਹ੍ਮਗੈਃ ।
ਬਿਭੇਦ ਨਿਸ਼ਿਤੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰਂ ਘੋਰੈਸ਼੍ਸ਼ਿਲੀਮੁਖੈਃ ॥ 9 ॥
ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਥੇ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਜਾਨਕੀਂ ਬਾਸ਼੍ਪਲੋਚਨਾਮ੍ ।
ਅਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਬਾਣਾਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਸਮਭਿਦ੍ਰਵਤ੍ ॥ 10 ॥
ਤਤੋਸ੍ਯ ਸਸ਼ਰਂ ਚਾਪਂ ਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿਵਿਭੂਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਚਰਣਾਭ੍ਯਾਂ ਮਹਾਤੇਜਾ ਬਭਂਜ ਪਤਗੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 11 ॥
ਤਤੋਨ੍ਯਦ੍ਧਨੁਰਾਦਾਯ ਰਾਵਣਃ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਃ ।
ਵਵਰ੍ਸ਼ ਸ਼ਰਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਸ਼ਤਸ਼ੋਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 12 ॥
ਸ਼ਰੈਰਾਵਾਰਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਂਯੁਗੇ ਪਤਗੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਕੁਲਾਯਮੁਪਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪਕ੍ਸ਼ੀਵ ਪ੍ਰਬਭੌ ਤਦਾ ॥ 13 ॥
ਸ ਤਾਨਿ ਸ਼ਰਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਪਕ੍ਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਧੂਯਚ ।
ਚਰਣਾਭ੍ਯਾਂ ਮਹਾਤੇਜਾ ਬਭਂਜਾਸ੍ਯ ਮਹਦ੍ਧਨੁਃ ॥ 14 ॥
ਤਚ੍ਚਾਗ੍ਨਿਸਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਦੀਪ੍ਤਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਸ਼ਰਾਵਰਮ੍ ।
ਪਕ੍ਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਸ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਵ੍ਯਾਧੁਨੋਤ੍ਪਤਗੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 15 ॥
ਕਾਂਚਨੋਰਸ਼੍ਛਦਾਂਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਪਿਸ਼ਾਚਵਦਨਾਨ੍ਖਰਾਨ੍ ।
ਤਾਂਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਜਵਸਂਪਨ੍ਨਾਂਜਘਾਨ ਸਮਰੇ ਬਲੀ ॥ 16 ॥
ਵਰਂ ਤ੍ਰਿਵੇਣੁਸਂਪਨ੍ਨਂ ਕਾਮਗਂ ਪਾਵਕਾਰ੍ਚਿਸ਼ਮ੍ ।
ਮਣਿਹੇਮਵਿਚਿਤ੍ਰਾਂਗਂ ਬਭਂਜ ਚ ਮਹਾਰਥਮ੍ ॥ 17 ॥
ਪੂਰ੍ਣਚਂਦ੍ਰਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਛਤ੍ਰਂ ਚ ਵ੍ਯਜਨੈਸ੍ਸਹ ।
ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਵੇਗੇਨ ਗ੍ਰਾਹਿਭੀ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਸ੍ਸਹ ॥ 18 ॥
ਸਾਰਥੇਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਵੇਗੇਨ ਤੁਂਡੇਨੈਵ ਮਹਚ੍ਛਿਰਃ ।
ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਯਪਾਹਰਚ੍ਛ੍ਰੀਮਾਨ੍ਪਕ੍ਸ਼ਿਰਾਜੋ ਮਹਾਬਲਃ ॥ 19 ॥
ਸ ਭਗ੍ਨਧਨ੍ਵਾ ਵਿਰਥੋ ਹਤਾਸ਼੍ਵੋ ਹਤਸਾਰਥਿਃ ।
ਅਂਕੇਨਾਦਾਯ ਵੈਦੇਹੀਂ ਪਪਾਤ ਭੁਵਿ ਰਾਵਣਃ ॥ 20 ॥
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਪਤਿਤਂ ਭੂਮੌ ਰਾਵਣਂ ਭਗ੍ਨਵਾਹਨਮ੍ ।
ਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰਰਾਜਮਪੂਜਯਨ੍ ॥ 21 ॥
ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਂਤਂ ਤੁ ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾ ਜਰਯਾ ਪਕ੍ਸ਼ਿਯੂਥਪਮ੍ ।
ਉਤ੍ਪਪਾਤ ਪੁਨਰ੍ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੋ ਮੈਥਿਲੀਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਰਾਵਣਃ ॥ 22 ॥
ਤਂ ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਂ ਨਿਧਾਯਾਂਕੇ ਗਚ੍ਛਂਤਂ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ।
ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰਰਾਜਸ੍ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਸਮਭਿਦ੍ਰੁਤ੍ਯ ਰਾਵਣਮ੍ ॥ 23 ॥
ਸਮਾਵਾਰ੍ਯ ਮਹਾਤੇਜਾ ਜਟਾਯੁਰਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਵਜ੍ਰਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਬਾਣਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਰਾਵਣ ॥ 24 ॥
ਅਲ੍ਪਬੁਦ੍ਧੇ ਹਰਸ੍ਯੇਨਾਂ ਵਧਾਯ ਖਲੁ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ।
ਸਮਿਤ੍ਰਬਂਧੁਸ੍ਸਾਮਾਤ੍ਯਸ੍ਸਬਲਸ੍ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਃ ॥ 25 ॥
ਵਿਸ਼ਪਾਨਂ ਪਿਬਸ੍ਯੇਤਤ੍ਪਿਪਾਸਿਤ ਇਵੋਦਕਮ੍ ।
ਅਨੁਬਂਧਮਜਾਨਂਤਃ ਕਰ੍ਮਣਾਮਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ ॥ 26 ॥
ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਵਿਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਵਿਨਸ਼ਿਸ਼੍ਯਸਿ ।
ਬਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਾਲਪਾਸ਼ੇਨ ਕ੍ਵ ਗਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ॥ 27 ॥
ਵਧਾਯ ਬਡਿਸ਼ਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਸਾਮਿਸ਼ਂ ਜਲਜੋ ਯਥਾ ।
ਨ ਹਿ ਜਾਤੁ ਦੁਰਾਧਰ੍ਸ਼ੌ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੌ ਤਵ ਰਾਵਣ ॥ 28 ॥
ਧਰ੍ਸ਼ਣਂ ਚਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਿਸ਼੍ਯੇਤੇ ਤੁ ਰਾਘਵੌ ।
ਯਥਾ ਤ੍ਵਯਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਕਰ੍ਮ ਭੀਰੁਣਾ ਲੋਕਗਰ੍ਹਿਤਮ੍ ॥ 29 ॥
ਤਸ੍ਕਰਾਚਰਿਤੋ ਮਾਰ੍ਗੋ ਨੈਵ ਵੀਰਨਿਸ਼ੇਵਿਤਃ ।
ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਯਦਿ ਸ਼ੂਰੋਸਿ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤਿਸ਼੍ਠਰਾਵਣ ॥ 30 ॥
ਸ਼ਯਿਸ਼੍ਯਸੇ ਹਤੋ ਭੂਮੌ ਯਥਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਖਰਸ੍ਤਥਾ ।
ਪਰੇਤਕਾਲੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋ ਯਤ੍ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ ॥ 31 ॥
ਵਿਨਾਸ਼ਾਯਾਤ੍ਮਨੋਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨੋਸਿ ਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ ।
ਪਾਪਾਨੁਬਂਧੋ ਵੈ ਯਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ ਕਰ੍ਮਕੋ ਨੁ ਤਤ੍ ॥ 32 ॥
ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਲੋਕਾਧਿਪਤਿਸ੍ਸ੍ਵਯਂਭੂਰ੍ਭਗਵਾਨਪਿ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਟਾਯੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ ॥ 33 ॥
ਨਿਪਪਾਤ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਠੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਤਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤ੍ਵਾ ਨਖੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਵਿਦਦਾਰ ਸਮਂਤਤਃ ॥ 34 ॥
ਅਧਿਰੂਢੋ ਗਜਾਰੋਹੋ ਯਥਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੁਸ਼੍ਟਵਾਰਣਮ੍ ।
ਵਿਦਦਾਰ ਨਖੈਰਸ੍ਯ ਤੁਂਡਂ ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਠੇ ਸਮਰ੍ਪਯਨ੍ ॥ 35 ॥
ਕੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚੋਤ੍ਪਾਟਯਾਮਾਸ ਨਖਪਕ੍ਸ਼ਮੁਖਾਯੁਧਃ ।
ਸ ਤਥਾ ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰਰਾਜੇਨ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਮਾਨੋ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ॥ 36 ॥
ਅਮਰ੍ਸ਼ਸ੍ਫੁਰਿਤੋਸ਼੍ਠਸ੍ਸਨ੍ਪ੍ਰਾਕਂਪਤ ਚ ਰਾਵਣਃ ।
ਸ ਪਰਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯ ਚ ਵੈਦੇਹੀਂ ਵਾਮੇਨਾਂਕੇਨ ਰਾਵਣਃ ॥ 37 ॥
ਤਲੇਨਾਭਿਜਘਾਨਾਸ਼ੁ ਜਟਾਯੁਂ ਕ੍ਰੋਧਮੁਰ੍ਛੀਤਃ ।
ਜਟਾਯੁਸ੍ਤਮਭਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤੁਂਡੇਨਾਸ੍ਯ ਖਗਾਧਿਪਃ ॥ 38 ॥
ਵਾਮਬਾਹੂਂਦਸ਼ ਤਦਾ ਵ੍ਯਪਾਹਰਦਰਿਂਦਮਃ ।
ਸਂਛਿਨ੍ਨਬਾਹੋਸ੍ਸਦ੍ਯੈਵ ਬਾਹਵਸ੍ਸਹਸਾਭਵਨ੍ ॥ 39 ॥
ਵਿਸ਼ਜ੍ਵਾਲਾਵਲੀਯੁਕ੍ਤਾ ਵਲ੍ਮੀਕਾਦਿਵ ਪਨ੍ਨਗਾਃ ।
ਤਤਃ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸੀਤਾਮੁਤ੍ਸ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਯ ਰਾਵਣਃ ॥ 40 ॥
ਮੁਸ਼੍ਟਿਭ੍ਯਾਂ ਚਰਣਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰਰਾਜਮਪੋਥਯਤ੍ ।
ਤਤੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਸਂਗ੍ਰਾਮੋ ਬਭੂਵਾਤੁਲ੍ਯਵੀਰ੍ਯਯੋਃ ॥ 41 ॥
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਚ ਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰਸ੍ਯ ਚ ।
ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਯਚ੍ਛਮਾਨਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਸ ਰਾਵਣਃ ॥ 42 ॥
ਪਕ੍ਸ਼ੌ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੌ ਚ ਪਾਦੌ ਚ ਖਡ੍ਗਮੁਦ੍ਧ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਸੋਚ੍ਛਿਨਤ੍ ।
ਸ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਸਹਸਾ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਰੌਦ੍ਰਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 43 ॥
ਨਿਪਪਾਤ ਹਤੋ ਗ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਰੋ ਧਰਣ੍ਯਾਮਲ੍ਪਜੀਵਿਤਃ ।
ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਪਤਿਤਂ ਭੂਮੌ ਕ੍ਸ਼ਤਜਾਰ੍ਦ੍ਰਂ ਜਟਾਯੁਸ਼ਮ੍ ॥ 44 ॥
ਅਭ੍ਯਧਾਵਤ ਵੈਦੇਹੀ ਸ੍ਵਬਂਧੁਮਿਵ ਦੁਃਖਿਤਾ ।
ਤਂ ਨੀਲਜੀਮੂਤਨਿਕਾਸ਼ਕਲ੍ਪਂ ਸੁਪਾਂਡੁਰੋਰਸ੍ਕਮੁਦਾਰਵੀਰ੍ਯਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਲਂਕਾਧਿਪਤਿਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵ੍ਯਾਂ ਜਟਾਯੁਸ਼ਂ ਸ਼ਾਂਤਮਿਵਾਗ੍ਨਿਦਾਵਮ੍ ॥ 45 ॥
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਂ ਪਤ੍ਰਰਥਂ ਮਹੀਤਲੇ ਨਿਪਾਤਿਤਂ ਰਾਵਣਵੇਗਮਰ੍ਦਿਤਮ੍ ।
ਪੁਨਃ ਪਰਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯ ਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਭਾਨਨਾ ਰੁਰੋਦ ਸੀਤਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਤਦਾ ॥ 46 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡੇ ਏਕਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
