ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅਸ਼੍ਟਾਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿਪੁਣਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਰਤ ਸ੍ਸਹ ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਃ ।
ਇਂਗੁਦੀਮੂਲਮਾਗਮ੍ਯ ਰਾਮਸ਼ਯ੍ਯਾਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਮ੍ ॥ 1 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਜ੍ਜਨਨੀ ਸ੍ਸਰ੍ਵਾ ਇਹ ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ ਸ਼ਯਿਤਾ ਭੂਮਾਵਿਦਮਸ੍ਯ ਵਿਮਰ੍ਦਿਤਮ੍ ॥ 2 ॥
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿਪੁਣਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਰਤ ਸ੍ਸਹ ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਃ ।
ਇਂਗੁਦੀਮੂਲਮਾਗਮ੍ਯ ਰਾਮਸ਼ਯ੍ਯਾਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਮ੍ ॥ 3 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਜ੍ਜਨਨੀ ਸ੍ਸਰ੍ਵਾ ਇਹ ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ ਸ਼ਯਿਤਾ ਭੂਮਾਵਿਦਮਸ੍ਯ ਵਿਮਰ੍ਦਿਤਮ੍ ॥ 4 ॥
ਮਹਾਭਾਗਕੁਲੀਨੇਨ ਮਹਾਭਾਗੇਨ ਧੀਮਤਾ ।
ਜਾਤੋ ਦਸ਼ਰਥੇਨੋਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਨ ਰਾਮਸ੍ਸ੍ਵਪ੍ਤੁ ਮਰ੍ਹਤਿ ॥ 5 ॥
ਅਜਿਨੋਤ੍ਤਰਸਂਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਵਰਾਸ੍ਤਰਣਸਂਚਯੇ ।
ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰੁਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਕਥਂ ਸ਼ੇਤੇ ਮਹੀਤਲੇ ॥ 6 ॥
ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਗ੍ਰਵਿਮਾਨੇਸ਼ੁ ਵਲਭੀਸ਼ੁ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ ।
ਹੈਮਰਾਜਤਭੌਮੇਸ਼ੁ ਵਰਾਸ੍ਤਰਣਸ਼ਾਲਿਸ਼ੁ ॥ 7 ॥
ਪੁਸ਼੍ਪਸਂਚਯਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ੁ ਚਂਦਨਾਗਰੁਗਂਧਿਸ਼ੁ ।
ਪਾਂਡੁਰਾਭ੍ਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇਸ਼ੁ ਸ਼ੁਕਸਂਘਰੂਤੇਸ਼ੁਚ ॥ 8 ॥
ਪ੍ਰਾਸਾਦਵਰਵਰ੍ਯੇਸ਼ੁ ਸ਼ੀਤਵਤ੍ਸੁ ਸੁਗਂਧਿਸ਼ੁ ।
ਉਸ਼ਿਤ੍ਵਾਮੇਰੁਕਲ੍ਪੇਸ਼ੁ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕਾਂਚਨ ਭਿਤ੍ਤਿਸ਼ੁ ॥ 9 ॥
ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਨਿਰ੍ਘੋਸ਼ੈਰ੍ਵਰਾਭਰਣਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨੈਃ ।
ਮ੍ਰੁਰੁਇਦਂਗਵਰਸ਼ਬ੍ਦੈਸ਼੍ਚ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਿਤਃ ॥ 10 ॥
ਵਂਦਿਭਿਰ੍ਵਂਦਿਤਃ ਕਾਲੇ ਬਹੁਭਿ ਸ੍ਸੂਤਮਾਗਧੈਃ ।
ਗਾਥਾਭਿਰਨੁਰੂਪਾਭਿ ਸ੍ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਸ਼੍ਚ ਪਰਂਤਪਃ ॥ 11 ॥
ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਯਮਿਦਂ ਲੋਕੇ ਨ ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮਾ ।
ਮੁਹ੍ਯਤੇ ਖਲੁ ਮੇ ਭਾਵ ਸ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨੋਯਮਿਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ ॥ 12 ॥
ਨ ਨੂਨਂ ਦੈਵਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਾਲੇਨ ਬਲਵਤ੍ਤਰਮ੍ ।
ਯਤ੍ਰ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮੋ ਭੂਮਾਵੇਵ ਸ਼ਯੀਤ ਸਃ ॥ 13 ॥
ਵਿਦੇਹਰਾਜਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਸੀਤਾ ਚ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾ ।
ਦਯਿਤਾ ਸ਼ਯਿਤਾ ਭੂਮੌ ਸ੍ਨੁਸ਼ਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਚ ॥ 14 ॥
ਇਯਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਮਮ ਭ੍ਰਾਤੁਰਿਦਂ ਹਿ ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਤਮ੍ ।
ਸ੍ਥਂਡਿਲੇ ਕਠਿਨੇ ਸਰ੍ਵਂ ਗਾਤ੍ਰੈ ਰ੍ਵਿਮ੍ਰੁਰੁਇਦਿਤਂ ਤ੍ਰੁਰੁਇਣਮ੍ ॥ 15 ॥
ਮਨ੍ਯੇ ਸਾਭਰਣਾ ਸੁਪ੍ਤਾ ਸੀਤਾਸ੍ਮਿਂਛਯਨੋਤ੍ਤਮੇ ।
ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਂਤੇ ਸਕ੍ਤਾਃ ਕਨਕਬਿਂਦਵਃ ॥ 16 ॥
ਉਤ੍ਤਰੀਯਮਿਹਾਸਕ੍ਤਂ ਸੁਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸੀਤਯਾ ਤਦਾ ।
ਤਥਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂਤੇ ਸਕ੍ਤਾਃ ਕੌਸ਼ੇਯਤਂਤਵਃ ॥ 17 ॥
ਮਨ੍ਯੇ ਭਰ੍ਤੁ ਸ੍ਸੁਖਾ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਯੇਨ ਬਾਲਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ।
ਸੁਕੁਮਾਰੀ ਸਤੀ ਦੁਃਖਂ ਨ ਹਿ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਮੈਥਿਲੀ ॥ 18 ॥
ਹਾ ਹਂਤਾਸ੍ਮਿ ਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਸੋਹਂ ਯਤ੍ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਮਮ ।
ਈਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੀਂ ਰਾਘਵਸ਼੍ਸ਼ਯ੍ਯਾਮਧਿਸ਼ੇਤੇ ਹ੍ਯਨਾਥਵਤ੍ ॥ 19 ॥
ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਕੁਲੇ ਜਾਤ ਸ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਸਮ੍ਮਤਃ ।
ਸਰ੍ਵਲੋਕਪ੍ਰਿਯਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸੁਖਮਨੁਤ੍ਤਮ੍ ॥ 20 ॥
ਕਥਮਿਂਦੀਵਰਸ਼੍ਯਾਮੋ ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ।
ਸੁਖਭਾਗੀ ਨ ਦੁਃਖਾਰ੍ਹ ਸ਼੍ਸ਼ਯਿਤੋ ਭੁਵਿ ਰਾਘਵਃ ॥ 21 ॥
ਧਨ੍ਯਃ ਖਲੁ ਮਹਾਭਾਗੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸ਼੍ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਃ ।
ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵਿਸ਼ਮੇ ਕਾਲੇ ਯੋ ਰਾਮਮਨੁਵਰ੍ਤਤੇ ॥ 22 ॥
ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਾ ਖਲੁ ਵੈਦੇਹੀ ਪਤਿਂ ਯਾਨੁਗਤਾ ਵਨਮ੍ ।
ਵਯਂ ਸਂਸ਼ਯਿਤਾ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਹੀਨਾਸ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 23 ॥
ਆਕਰ੍ਣਧਾਰਾ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀ ਨੌਃ ਇਵ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮਾ ।
ਗਤੇ ਦਸ਼ਰਥੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਰਾਮੇ ਚਾਰਣ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤੇ ॥ 24 ॥
ਨ ਚ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਤੇ ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਮਨਸਾਪਿ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ ।
ਵਨੇਪਿ ਵਸਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਾਹੁਵੀਰ੍ਯਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍ ॥ 25 ॥
ਸ਼ੂਨ੍ਯਸਂਵਰਣਾਰਕ੍ਸ਼ਾਮਯਂਤ੍ਰਿਤਹਯਦ੍ਵਿਪਾਮ੍ ।
ਅਪਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਪੁਰਦ੍ਵਾਰਾਂ ਰਾਜਧਾਨੀਮਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍ ॥ 26 ॥
ਅਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਬਲਾਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ਮਸ੍ਥਾਮਨਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਮ੍ ।
ਸ਼ਤ੍ਰਵੋ ਨਾਭਿਮਨ੍ਯਂਤੇ ਭਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਵਿਸ਼ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨਿਵ ॥ 27 ॥
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭ੍ਰੁਰੁਇਤਿ ਭੂਮੌ ਤੁ ਸ਼ਯਿਸ਼੍ਯੇਹਂ ਤ੍ਰੁਰੁਇਣੇਸ਼ੁ ਵਾ ।
ਫਲਮੂਲਾਸ਼ਨੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਟਾਚੀਰਾਣਿ ਧਾਰਯਨ੍ ॥ 28 ॥
ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਰਂ ਕਾਲਂ ਨਿਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਸੁਖਂ ਵਨੇ ।
ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਵਮਾਮੁਚ੍ਯ ਨਾਸ੍ਯ ਮਿਥ੍ਯਾ ਭਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 29 ॥
ਵਸਂਤਂ ਭ੍ਰਾਤੁਰਰ੍ਥਾਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਮਾਨੁਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸਹਤ੍ਵਾਰ੍ਯੋ ਹ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪਾਲਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 30 ॥
ਅਭਿਸ਼ੇਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਮਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ ।
ਅਪਿ ਮੇ ਦੇਵਤਾਃ ਕੁਰ੍ਯੁਰਿਮਂ ਸਤ੍ਯਂ ਮਨੋਰਥਮ੍ ॥ 31 ॥
ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯਮਾਨ ਸ਼੍ਸ਼ਿਰਸਾ ਮਯਾ ਸ੍ਵਯਂ ਬਹੁਪ੍ਰਕਾਰਂ ਯਦਿ ਨਾਭਿਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ।
ਤਤੋਨੁਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਚਿਰਾਯ ਰਾਘਵਂ ਵਨੇਚਰਨ੍ਨਾਰ੍ਹਤਿ ਮਾਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍ ॥ 32 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਅਸ਼੍ਟਾਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
