ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਹ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਧਨਂ ਬਹੁ ।
ਜਗ੍ਮਤੁਃ ਪਿਤਰਂ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਂ ਸੀਤਯਾ ਸਹ ਰਾਘਵੌ ॥ 1 ॥
ਤਤੋ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤੇ ਦੁਸ਼੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ੇ ਤ੍ਵਸ਼ੋਭੇਤਾਂ ਤਦਾਯੁਧੇ ।
ਮਾਲਾਦਾਮਭਿਰਾਬਦ੍ਧੇ ਸੀਤਯਾ ਸਮਲਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ॥ 2 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਹਰ੍ਮ੍ਯਾਣਿ ਵਿਮਾਨਸ਼ਿਖਰਾਣਿ ਚ ।
ਅਧਿਰੁਹ੍ਯ ਜਨਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨੁਦਾਸੀਨੋ ਵ੍ਯਲੋਕਯਤ੍ ॥ 3 ॥
ਨ ਹਿ ਰਥ੍ਯਾਃ ਸ੍ਮ ਸ਼ਕ੍ਯਂਤੇ ਗਂਤੁਂ ਬਹੁਜਨਾਕੁਲਾਃ ।
ਆਰੁਹ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਨ੍ ਦੀਨਾਃ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਰਾਘਵਮ੍ ॥ 4 ॥
ਪਦਾਤਿਂ ਵਰ੍ਜਿਤਚ੍ਛਤ੍ਰਂ ਰਾਮਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਜਨਾਸ੍ਤਦਾ ।
ਊਚੁਰ੍ਬਹੁਵਿਧਾ ਵਾਚ ਸ਼੍ਸ਼ੋਕੋਪਹਤਚੇਤਸਃ ॥ 5 ॥
ਯਂ ਯਾਂਤਮਨੁਯਾਤਿ ਸ੍ਮ ਚਤੁਰਂਗਬਲਂ ਮਹਤ੍ ।
ਤਮੇਕਂ ਸੀਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਨੁਯਾਤਿ ਸ੍ਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ॥ 6 ॥
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸ੍ਯ ਰਸਜ੍ਞਃ ਸਨ੍ ਕਾਮਿਨਾਂ ਚੈਵ ਕਾਮਦਃ ।
ਨੇਚ੍ਛਤ੍ਯੇਵਾਨ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪਿਤਰਂ ਧਰ੍ਮਗੌਰਵਾਤ੍ ॥ 7 ॥
ਯਾ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਪੁਰਾ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਂ ਭੂਤੈਰਾਕਾਸ਼ਗੈਰਪਿ ।
ਤਾਮਦ੍ਯ ਸੀਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਗਤਾ ਜਨਾਃ ॥ 8 ॥
ਅਂਗਰਾਗੋਚਿਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਰਕ੍ਤਚਂਦਨਸੇਵਿਨੀਮ੍ ।
ਵਰ੍ਸ਼ਮੁਸ਼੍ਣਂ ਚ ਸ਼ੀਤਂ ਚ ਨੇਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਵਿਵਰ੍ਣਤਾਮ੍ ॥ 9 ॥
ਅਦ੍ਯ ਨੂਨਂ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਭਾਸ਼ਤੇ ।
ਨ ਹਿ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਿਵਾਸਯਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ॥ 10 ॥
ਨਿਰ੍ਗੁਣਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਵਾਸਨਮ੍ ।
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਯਸ੍ਯ ਲੋਕੋਯਂ ਜਿਤੋ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੇਨ ਕੇਵਲਮ੍ ॥ 11 ॥
ਅਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਸ੍ਯਮਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸ਼ੀਲਂ ਦਮਸ਼੍ਸ਼ਮਃ ।
ਰਾਘਵਂ ਸ਼ੋਭਯਂਤ੍ਯੇਤੇ ਸ਼ਡ੍ਗੁਣਾਃ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 12 ॥
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਯੋਪਘਾਤੇਨ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪਰਮਪੀਡਿਤਾਃ ।
ਔਦਕਾਨੀਵ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਗ੍ਰੀਸ਼੍ਮੇ ਸਲਿਲਸਂਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ ॥ 13 ॥
ਪੀਡਯਾ ਪੀਡਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਦਸ੍ਯ ਜਗਤ੍ਪਤੇਃ ।
ਮੂਲਸ੍ਯੇਵੋਪਘਾਤੇਨ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਃ ਪੁਸ਼੍ਪਫਲੋਪਗਃ ॥ 14 ॥
ਮੂਲਂ ਹ੍ਯੇਸ਼ ਮਨੁਸ਼੍ਯਾਣਾਂ ਧਰ੍ਮਸਾਰੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ।
ਪੁਸ਼੍ਪਂ ਫਲਂ ਚ ਪਤ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ਾਖਾਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯੇਤਰੇ ਜਨਾਃ ॥ 15 ॥
ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਇਵ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਸਪਤ੍ਨ੍ਯ ਸ੍ਸਹਬਾਂਧਵਾਃ ।
ਗਚ੍ਛਂਤਮਨੁਗਚ੍ਛਾਮੋ ਯੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਰਾਘਵਃ ॥ 16 ॥
ਉਦ੍ਯਾਨਾਨਿ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਾਣਿ ਚ ।
ਏਕਦੁਃਖਸੁਖਾ ਰਾਮਮਨੁਗਚ੍ਛਾਮ ਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ ॥ 17 ॥
ਸਮੁਦ੍ਧ੍ਰੁਰੁਇਤਨਿਧਾਨਾਨਿ ਪਰਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾਜਿਰਾਣਿ ਚ ।
ਉਪਾਤ੍ਤ ਧਨਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਹ੍ਰੁਰੁਇਤਸਾਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥ 18 ॥
ਰਜਸਾਭ੍ਯਵਕੀਰ੍ਣਾਨਿ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾਨਿ ਦੈਵਤੈਃ ।
ਮੂਸ਼ਕੈਃਪਰਿਧਾਵਦ੍ਭਿਰੁਦ੍ਬਿਲੈਰਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨਿ ਚ ॥ 19 ॥
ਅਪੇਤੋਦਕਧੂਮਾਨਿ ਹੀਨਸਮ੍ਮਾਰ੍ਜਨਾਨਿ ਚ ।
ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਟਬਲਿਕਰ੍ਮੇਜ੍ਯਾਮਂਤ੍ਰਹੋਮਜਪਾਨਿ ਚ ॥ 20 ॥
ਦੁਸ਼੍ਕਾਲੇਨੇਵ ਭਗ੍ਨਾਨਿ ਭਿਨ੍ਨਭਾਜਨਵਂਤਿ ਚ ।
ਅਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਨਿ ਵੇਸ਼੍ਮਾਨਿ ਕੈਕੇਯੀ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 21 ॥
ਵਨਂ ਨਗਰਮੇਵਾਸ੍ਤੁ ਯੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਰਾਘਵਃ ।
ਅਸ੍ਮਾਭਿਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪੁਰਂ ਸਂਪਦ੍ਯਤਾਂ ਵਨਮ੍ ॥ 22 ॥
ਬਿਲਾਨਿ ਦਂਸ਼੍ਟ੍ਰਿਣ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਨੂਨਿ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ।
ਤ੍ਯਜਂਤ੍ਵਸ੍ਮਦ੍ਭਯਾਦ੍ਭੀਤਾ ਗਜਾਸ੍ਸਿਂਹਾ ਵਨਾਨਿ ਚ ॥ 23 ॥
ਅਸ੍ਮਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਂਤਾਂ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨਂ ਤ੍ਯਜਂਤੁ ਚ ।
ਤ੍ਰੁਰੁਇਣਮਾਂਸ ਫਲਾਦਾਨਾਂ ਦੇਸ਼ਂ ਵ੍ਯਾਲਮ੍ਰੁਰੁਇਗਦ੍ਵਿਜਮ੍ ॥ 24 ॥
ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤਾਂ ਹਿ ਕੈਕੇਯੀ ਸਪੁਤ੍ਰਾ ਸਹ ਬਾਂਧਵੈਃ ।
ਰਾਘਵੇਣ ਵਨੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵਯਂ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮ ਨਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਿਵਿਧਾ ਵਾਚੋ ਨਾਨਾਜਨਸਮੀਰਿਤਾਃ ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਰਾਮਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਨ ਵਿਚਕ੍ਰੇਸ੍ਯ ਮਾਨਸਮ੍ ॥ 26 ॥
ਸ ਤੁ ਵੇਸ਼੍ਮ ਪਿਤੁਰ੍ਦੂਰਾਤ੍ਕੈਲਾਸਸ਼ਿਖਰਪ੍ਰਭਮ੍ ।
ਅਭਿਚਕ੍ਰਾਮ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਮਤ੍ਤਮਾਤਂਗਵਿਕ੍ਰਮਃ ॥ 27 ॥
ਵਿਨੀਤਵੀਰਪੁਰੁਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਤੁ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਾਲਯਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਵਸ੍ਥਿਤਂ ਦੀਨਂ ਸੁਮਂਤ੍ਰਮਵਿਦੂਰਤਃ ॥ 28 ॥
ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋਪਿ ਜਨਂ ਤਦਾਰ੍ਤ ਮਨਾਰ੍ਤਰੂਪਃ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਵਾਥ ।
ਜਗਾਮ ਰਾਮਃ ਪਿਤਰਂ ਦਿਦ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪਿਤੁਰ੍ਨਿਦੇਸ਼ਂ ਵਿਧਿਵਚ੍ਚਿਕੀਰ੍ਸ਼ੁਃ ॥ 29 ॥
ਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵਮੈਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕਸੁਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਰਾਮੋ ਗਮਿਸ਼੍ਯਨ੍ਵਨਮਾਰ੍ਤਰੂਪਮ੍ ।
ਵ੍ਯਤਿਸ਼੍ਠਤ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਦਾ ਸੁਮਂਤ੍ਰਂ ਪਿਤੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਣਾਰ੍ਥਮ੍ ॥ 30 ॥
ਪਿਤੁਰ੍ਨਿਦੇਸ਼ੇਨ ਤੁ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ ਵਨਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਬੁਦ੍ਧਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ।
ਸ ਰਾਘਵਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਮਂਤ੍ਰਮਬ੍ਰਵੀ ਨ੍ਨਿਵੇਦਯਸ੍ਵਾਗਮਨਂ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਾਯ ਮੇ ॥ 31 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
