ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ഷട്ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
തതോദ്യാംപൃഥിവീംചൈവവീക്ഷമാണാവനൌകസഃ ।
ദദൃശുഃസംതതൌബാണൈര്ഭ്രാതരൌരാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 1 ॥
വൃഷ്ടവേവോപരതേദേവേകൃതകര്മണിരാക്ഷസേ ।
ആജഗാമാഥതംദേശംസസുഗ്രീവോവിഭീഷണഃ ॥ 2 ॥
നീലദ്വിവിദമൈംദാശ്ചസുഷേണഃകുമുദാംഗദാഃ ।
തൂര്ണംഹനുമതാസാര്ധമന്വശോചംതരാഘവൌ ॥ 3 ॥
അചേഷ്ടൌമംദനിശ്ശ്വാസൌശോണിതൌഘപരിപ്ലുതൌ ।
ശരജാലാചിതൌസ്തബ്ദൌശയാനൌശരതല്പയോഃ ॥ 4 ॥
നിഃശ്വസംതൌയഥാസര്പൌനിശ്ചേഷ്ടൌമംദവിക്രമൌ ।
രുധിരസ്രാദ്വിഗ്ധാംഗൌതാപനീയാവിവധ്വജൌ ॥ 5 ॥
തൌവീരശയനേവീരൌശയാനൌമംദചേഷ്ടിതൌ ।
യൂഥപൈസ്തൈഃ പരിവൃതൌബാഷ്പവ്യാകുലലോചനൈഃ ॥ 6 ॥
രാഘവൌപതിതൌദൃഷ്ടവാശരജാലസമാവൃതൌ ।
ബഭൂവുർവേർവ്യഥിതാസ്സർവേവാനരാസ്സവിഭീഷണാഃ ॥ 7 ॥
അംതരിക്ഷംനിരീക്ഷംതോദിശസ്സർവാശ്ചവാനരാഃ ।
നചൈനംമായയാഛന്നംദദൃശൂരാവണിഃരണേ ॥ 8 ॥
തംതുമായാപ്രതിച്ഛന്നംമായയൈവവിഭീഷണഃ ।
വീക്ഷമാണോദദര്ശാഥഭ്രാതുഃപുത്രമവസ്ഥിതമ് ॥ 9 ॥
തമപ്രതികര്മാണമപ്രതിദ്വംദ്വമാഹവേ ।
ദദര്ശാംതര്ഹിതംവീരംവരദാനാദ്വിഭീഷണഃ ॥ 10 ॥
തേജസായശസാചൈവവിക്രമേണചസമ്യുതമ് ।
ഇംദ്രജിത്ത്വാത്മനഃകര്മതൌശയാനൌസമീക്ഷ്യച ॥ 11 ॥
ഉവാചപരമപ്രീതോഹര്ഷയന് സർവനൈരൃതാന് ।
ദൂഷണസ്യചഹംതാരൌഖരസ്യചമഹാബലൌ ॥ 12 ॥
സാദിതൌമാമകൈര്ബാണൈര്ഭ്രാതരൌരാമലക്ഷ്മണൌ ।
നേമൌമോക്ഷയിതുംശക്യാവേതസ്മാദിഷുബംധനാത് ॥ 13 ॥
സർവൈരപിസമാഗമ്യസര്ഷിസംഘൈസ്സുരാസുരൈഃ ।
യത്കൃതേചിംതയാനസ്യശോകാര്തസ്യപിതുര്മമ ॥ 14 ॥
അസ്പൃഷ്ടവാശയനംഗാത്രൈസ്ത്രിയാമായാതിശർവരീ ।
ത്സ്നേയംയത്കൃതേലംകാനദീവര്ഷാസ്വിവാകുലാ ॥ 15 ॥
സോഽയംമൂലഹരോഽനര്ഥഃസർവേഷാംനിഹതോമയാ ।
രാമസ്യലക്ഷ്മണസ്യൈവസർവേഷാംചവനൌകസാമ് ।
വിക്രമാനിഷ്ഫലാഃസർവേയഥാശരദിതോയദാഃ ॥ 16 ॥
ഏവമുക്ത്വാതുതാന് സർവാന്രാക്ഷസാന്പരിപാര്ശ്വതഃ ॥ 17 ॥
യൂഥപാനപിതാന്സർവാംസ്താഡയാമാസരാവണിഃ ।
നീലംനവഭിരാഹത്യമൈംദംചദ്വിവിദംതഥാ ॥ 18 ॥
ത്രിഭിസ്ത്രിഭിരമിത്രഘ്നസ്തതാപപ്രവരേഷുഭിഃ ।
ജാംബവംതംമഹേഷ്വാസോവിദ് ധ്വാബാണേനവക്ഷസി ॥ 19 ॥
ഹനൂമതോവേഗവതോവിസസര്ജശരാംദശ ।
ഗവാക്ഷംശരഭംചൈവദ്വാവപ്യമിതതേജസൌ ॥ 20 ॥
ദ്വാഭ്യാംദ്വാഭ്യാംമഹാവേഗോവിവ്യാധയുധിരാവണിഃ ।
ഗോലാംഗൂലേശ്വരംചൈവവാലിപുത്രമഥാംഗദമ് ॥ 21 ॥
വിവ്യാധബഹുഭിര്ബാണൈസ്ത്വരമാണോഽഥരാവണിഃ ।
താന്വാനരവരാന്ഭിത്ത്വാശരൈരഗ്നിശിഖോപമൈഃ ॥ 22 ॥
നനാദബലവാംസ്തത്രമഹാസത്ത്വസ്സരാവണിഃ ।
താനര്ധയിത്വാബാണൌഘൈസ്ത്രാസയിത്വാചവാനരാന് ॥ 23 ॥
പ്രജഹാസമഹാബാഹുർവചനംചേദമബ്രവീത് ।
ശരശബ്ദേനഘോരേണമയാബദ്ധൌചമൂമുഖേ ॥ 24 ॥
സഹിതൌഭ്രാതരവേതൌനിശാമയതരാക്ഷസാഃ ।
ഏവമുക്താസ്തുതേസർവേരാക്ഷസാഃകൂടയോധിനഃ ॥ 25 ॥
പരംവിസ്മയാമാജഗ്മുഃകര്മണാതേനഹര്ഷിതാഃ ।
വിനേദുശ്ചമഹാനാദാന് സർവേതേജലദോപമാഃ ॥ 26 ॥
ഹതോ രാമ;ഇതി ജ്നാത്വാ രാവണിം സമപൂജയന് ।
നിഷ്പംദൌ തു തദാ ദൃഷ്ട്വാ താവ് ഉഭൌ രാമ ലക്ഷ്മണൌ ॥ 27 ॥
വസുധായാം നിരുച്ച്വാസൌ ഹതാവ് ഇത്യ് അന്വമന്യത ।
ഹര്ഷേണ തു സമാവിഷ്ട;ഇംദ്രജിത് സമിതിം ജയഃ ॥ 28 ॥
പ്രവിവേശപുരീംലംകാംഹര്ഷയന് സർവനൈർവൃതാന് ।
രാമലക്ഷ്മണയോര്ദൃഷ്ടവാശരീരേസായകൈശ്ചിതേ ॥ 29 ॥
സർവാണിചാംഗോപാംഗാനിസുഗ്രീവംഭയമാവിശത് ।
പര്യവസ്ഥാപയാത്മാനമനാഥംമാംചവാനര ॥ 30 ॥
സത്യധര്മാഭിരക്താനാംനാസ്തിമൃത്യുകൃതംഭയമ് ।
ഏവമുക്ത്വാതതസ്തസ്യജലക്ലന്നേനപാണിനാ ॥ 31 ॥
സുഗ്രീവസ്യശുഭേനേത്രേപ്രമമാര്ജവിഭീഷണഃ ।
തതസ്സലിലമാദായവിദ്യയാപരിജപ്യച ॥ 32 ॥
സുഗ്രീവനേത്രേധര്മാത്മാസമമാര്ജവിഭീഷണഃ ।
വിമൃജ്യവദനംതസ്യകപിരാജസ്യധീമതഃ ॥ 33 ॥
അബ്രവീത്കാലസംപ്രാപ്തസംഭ്രാംതമിദംവചഃ ।
നകാലഃകപിരാജേംദ്രവൈക്ലബ്യമവലംബിതുമ് ॥ 34 ॥
അതിസ്നേഹോഽപ്യകാലേഽസ്മിന്മരണായോപകല്പതേ ।
തസ്മാദുത്സൃജ്യവൈക്ലബ്യംസർവകാര്യവിനാശനമ് ॥ 35 ॥
ഹിതംരാമപുരോഗണാംസൈന്യാനാനുചിംത്യതാമ് ।
അഥവാരക്ഷ്യതാംരാമോയാവത്സംജ്ഞാവിപര്യയഃ ॥ 36 ॥
ലബ്ധസംജ്ഞൌഹികാകുത്സ്ഥൌഭയംനൌവ്യപനേഷ്യതഃ ।
നൈതത്കിംചനരാമസ്യനചരാമോമുമൂര്ഷതി ॥ 37 ॥
നഹ്യേനംഹാസ്യതേലക്ഷ്മീദ്ദുര്ലഭായാഗതായുഷാമ് ।
തസ്മാദാശ്വാസയാത്മാനംബലംചാശ്വാസയസ്വകമ് ॥ 38 ॥
യാവത്കാര്യാണിസർവാണിപുനഃസംസ്ഥാപയാമ്യഹമ് ।
ഏതേഹിഫുല്ലനയനാസ്ത്രാസാദാഗതസാധ്വസാഃ ॥ 39 ॥
കര്ണേകര്ണേപ്രകഥിതാഹരയോഹരിസത്തമ ।
മാംതുദൃഷ്ടവാപ്രധാവംതമനീകംസംപ്രഹര്ഷിതുമ് ॥ 40 ॥
ത്യജസ്തുഹരയസ്ത്രാസംഭുക്തപൂർവാമിവസ്രജമ് ।
സമാശ്വാസ്യതുസുഗ്രീവംരാക്ഷസേംദ്രോവിഭീഷണഃ ॥ 41 ॥
വിദ്രുതംവാനരാനീകംതത്സമാശ്വാസയത്പുനഃ ।
ഇംദ്രജിത്തുമഹാമായഃസർവസൈന്യസമാവൃതഃ ॥ 42 ॥
കര്ണേ കര്ണേ പ്രകഥിതാ ഹരയോ ഹരി പുമ്ഗവ ।
മാം തു ദൃഷ്ട്വാ പ്രധാവംതം അനീകം സംപ്രഹര്ഷിതുമ് ॥ 43 ॥
ആചചക്ഷേപ്രിയംപിത്രേനിഹതൌരാമലക്ഷ്മണൌ ।
ഉത്പപാതതതോഹൃഷ്ടഃപുത്രംചപരിഷസ്വജേ ॥ 44 ॥
രാവണോരക്ഷസാംമധ്യേശ്രുത്വാശത്രൂനിപാതിതൌ ।
ഉപാഘ്രായചതംമൂദ് ര്നേനംപപ്രച്ഛപ്രീതമാനസഃ ॥ 45 ॥
പൃച്ഛതേചയഥാവൃത്തംപിത്രേതസ്മൈസർവംന്യവേദയത് ।
യഥാതൌശരബംധേനനിശ്ചേഷ്ടൌനിഷ്പ്രഭൌകൃതൌ ॥ 46 ॥
സഹര്ഷവേഗാനുഗതാംതരാത്മാശ്രുത്വാവചസ്തസ്യമഹാരഥസ്യ ।
ജഹൌജ്വരംദാശരഥേഃസമുത്ഥിതംപ്രഹൃഷ്യവാചാഽഭിനനംദപുത്രമ് ॥ 47 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ഷട്ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
