ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਰਾਮੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਰਹਿਤਾਂ ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾਂ ਚ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾਨ੍ਯਾਸਨਾਨਿ ਚ ॥ 1 ॥
ਅਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਵੈਦੇਹੀਂ ਸਨ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।
ਉਵਾਚ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੁਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਰੁਚਿਰੌ ਭੁਜੌ ॥ 2 ॥
ਕ੍ਵ ਨੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਵੈਦੇਹੀ ਕਂ ਵਾ ਦੇਸ਼ਮਿਤੋ ਗਤਾ ।
ਕੇਨਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਵਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਕੇਨ ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ॥ 3 ॥
ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ੇਣਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਯਦਿ ਮਾਂ ਸੀਤੇ ਹਸਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ।
ਅਲਂ ਤੇ ਹਸਿਤੇਨਾਦ੍ਯ ਮਾਂ ਭਜਸ੍ਵ ਸੁਦੁਃਖਿਤਮ੍ ॥ 4 ॥
ਯੈਸ੍ਸਹ ਕ੍ਰੀਡਸੇ ਸੀਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤੈਰ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਪੋਤਕੈਃ ।
ਏਤੇ ਹੀਨਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸੌਮ੍ਯੇ ਧ੍ਯਾਯਂਤ੍ਯਸ੍ਰਾਵਿਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ ॥ 5 ॥
ਸੀਤਯਾ ਰਹਿਤੋਹਂ ਵੈ ਨ ਹਿ ਜੀਵਾਮਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਸ਼ੋਕੇਨ ਮਹਤਾ ਸੀਤਾਹਰਣਜੇਨ ਮਾਮ੍ ॥ 6 ॥
ਪਰਲੋਕੇ ਮਹਾਰਾਜੋ ਨੂਨਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਮੇ ਪਿਤਾ ।
ਕਥਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਮਯਾ ਤ੍ਵਮਭਿਯੋਜਿਤਃ ॥ 7 ॥
ਅਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਾਲਂ ਮਤ੍ਸਕਾਸ਼ਮਿਹਾਗਤਃ ।
ਕਾਮਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਮਨਾਰ੍ਯਂ ਮਾਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਾਵਾਦਿਨਮੇਵ ਚ ॥ 8 ॥
ਧਿਕ੍ਤ੍ਵਾਮਿਤਿ ਪਰੇ ਲੋਕੇ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਮੇ ਪਿਤਾ ।
ਵਿਵਸ਼ਂ ਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤਂ ਦੀਨਂ ਭਗ੍ਨਮਨੋਰਥਮ੍ ॥ 9 ॥
ਮਾਮਿਹੋਤ੍ਸ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਯ ਕਰੁਣਂ ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਨਰਮਿਵਾਨ੍ਰੁਰੁਇਜੁਮ੍ ।
ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਸਿ ਵਰਾਰੋਹੇ ਮਾਂ ਨੋਤ੍ਸ੍ਰੁਰੁਇਜ ਸੁਮਧ੍ਯਮੇ ॥ 10 ॥
ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਰਹਿਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਜੀਵਿਤਮਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਇਤੀਵ ਵਿਲਪਨ੍ਰਾਮਸ੍ਸੀਤਾਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਃ ॥ 11 ॥
ਨ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸੁਦੁਃਖਾਰ੍ਤੋ ਰਾਘਵੋ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ।
ਅਨਾਸਾਦਯਮਾਨਂ ਤਂ ਸੀਤਾਂ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ 12 ॥
ਪਂਕਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿਪੁਲਂ ਸੀਦਂਤਮਿਵ ਕੁਂਜਰਮ੍ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਰਾਮਮਤ੍ਯਰ੍ਥਮੁਵਾਚ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ ॥ 13 ॥
ਮਾ ਵਿਸ਼ਾਦਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕੁਰੁ ਯਤ੍ਨਂ ਮਯਾ ਸਹ ।
ਇਦਂ ਚ ਹਿ ਵਨਂ ਸ਼ੂਰ ਬਹੁਕਂਦਰਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ ॥ 14 ॥
ਪ੍ਰਿਯਕਾਨਨਸਂਚਾਰਾ ਵਨੋਨ੍ਮਤ੍ਤਾ ਚ ਮੈਥਿਲੀ ।
ਸਾ ਵਨਂ ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟਾ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਲਿਨੀਂ ਵਾ ਸੁਪੁਸ਼੍ਪਿਤਾਮ੍ ॥ 15 ॥
ਸਰਿਤਂ ਵਾਪਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮੀਨਵਂਜੁਲਸੇਵਿਤਾਮ੍ ।
ਸ੍ਨਾਤੁਕਾਮਾ ਨਿਲੀਨਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਾਸਕਾਮਾ ਵਨੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ॥ 16 ॥
ਵਿਤ੍ਰਾਸਯਿਤੁਕਾਮਾ ਵਾ ਲੀਨਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਨਨੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ।
ਜਿਜ੍ਞਾਸਮਾਨਾ ਵੈਦੇਹੀ ਤ੍ਵਾਂ ਮਾਂ ਚ ਪੁਰੁਸ਼ਰ੍ਸ਼ਭ ॥ 17 ॥
ਤਸ੍ਯਾਹ੍ਯਨ੍ਵੇਸ਼ਣੇ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵ ਯਤਾਵਹੇ ।
ਵਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਚਿਨੁਵੋ ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ॥ 18 ॥
ਮਨ੍ਯਸੇ ਯਦਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਮਾ ਸ੍ਮ ਸ਼ੋਕੇ ਮਨਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਥਾਃ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸੌਹਾਰ੍ਦਾਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸਮਾਹਿਤਃ ॥ 19 ॥
ਸਹ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਰਾਮੋ ਵਿਚੇਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ।
ਤੌ ਵਨਾਨਿ ਗਿਰੀਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰਿਤਸ਼੍ਚ ਸਰਾਂਸਿ ਚ ॥ 20 ॥
ਨਿਖਿਲੇਨ ਵਿਚਿਨ੍ਵਾਨੌ ਸੀਤਾਂ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜੌ ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਸਾਨੂਨਿ ਗੁਹਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਖਰਾਣਿ ਚ ॥ 21 ॥
ਨਿਖਿਲੇਨ ਵਿਚਿਨ੍ਵਾਨੌ ਨੈਵ ਤਾਮਭਿਜਗ੍ਮਤੁਃ ।
ਵਿਚਿਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਸ਼੍ਸ਼ੈਲਂ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਬ੍ਰਵਿਤ੍ ॥ 22 ॥
ਨੇਹ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਵੈਦੇਹੀਂ ਪਰ੍ਵਤੇ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ ।
ਤਤੋ ਦੁਃਖਾਭਿਸਂਤਪ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 23 ॥
ਵਿਚਰਂਦਂਡਕਾਰਣ੍ਯਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਮੈਥਿਲੀਂ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ॥ 24 ॥
ਯਥਾ ਵਿਸ਼੍ਣੁਰ੍ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਬਲਿਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਮਹੀਮਿਮਾਮ੍ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸੌਹਾਰ੍ਦਾਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸ ਰਾਘਵਃ ॥ 25 ॥
ਉਵਾਚ ਦੀਨਯਾ ਵਾਚਾ ਦੁਃਖਾਭਿਹਤਚੇਤਨਃ ।
ਵਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਵਿਚਿਤਂ ਪਦ੍ਮਿਨ੍ਯਃ ਫੁਲ੍ਲਪਂਕਜਾਃ ॥ 26 ॥
ਗਿਰਿਸ਼੍ਚਾਯਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਬਹੁਕਂਦਰਨਿਰ੍ਝਰਃ ।
ਨ ਹਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵੈਦੇਹੀਂ ਪ੍ਰਾਣੇਭ੍ਯੋਪਿ ਗਰੀਯਸੀਮ੍ ॥ 27 ॥
ਏਵਂ ਸ ਵਿਲਪਨ੍ਰਾਮਸ੍ਸੀਤਾਹਰਣਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ।
ਦੀਨਸ਼੍ਸ਼ੋਕਸਮਾਵਿਸ਼੍ਟੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਵਿਹ੍ਵਲੋਭਵਤ੍ ॥ 28 ॥
ਸਂਤਪ੍ਤੋ ਹ੍ਯਵਸਨ੍ਨਾਂਗੋ ਗਤਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਚੇਤਨਃ ।
ਨਿਸ਼ਸਾਦਾਤੁਰੋ ਦੀਨੋ ਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਯਾਸ਼ੀਤਮਾਯਤਮ੍ ॥ 29 ॥
ਬਹੁਲਂ ਸ ਤੁ ਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਰਾਮੋ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਃ ।
ਹਾ ਪ੍ਰਿਯੇਤਿ ਵਿਚੁਕ੍ਰੋਸ਼ ਬਹੁਸ਼ੋ ਬਾਸ਼੍ਪਗਦ੍ਗਦਃ ॥ 30 ॥
ਤਂ ਤਤਸ੍ਸਾਂਤ੍ਵਯਾਮਾਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਿਯਬਾਂਧਵਃ ।
ਬਹੁਪ੍ਰਕਾਰਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਾਂਜਲਿਃ ॥ 31 ॥
ਅਨਾਦ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਤੁ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋਸ਼੍ਠਪੁਟਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਮ੍ ।
ਅਪਸ਼੍ਯਂਸ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੋਸ਼ਤ੍ਸ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ 32 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡੇ ਏਕਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
