ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਃਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣੈਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੋ ਦਧਿਮੁਖਃ ਕਪਿਃ ।
ਰਾਘਵਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚੈਵ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਚਾਭ੍ਯਵਾਦਯਤ੍ ॥ 1 ॥
ਸ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਰਾਘਵੌ ਚ ਮਹਾਬਲੌ ।
ਵਾਨਰੈਃ ਸਹਿਤਃ ਸ਼ੂਰੈਰ੍ਦਿਵਮੇਵੋਤ੍ਪਪਾਤ ਹ ॥ 2 ॥
ਸ ਯਥੈਵਾਗਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਥੈਵ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਗਤਃ ।
ਨਿਪਤ੍ਯ ਗਗਨਾਦ੍ਭੂਮੌਤਦ੍ਵਨਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਹ ॥ 3 ॥
ਸ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟੋ ਮਧੁਵਨਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਰਿਯੂਥਪਾਨ੍ ।
ਵਿਮਦਾਨੁਤ੍ਥਿਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਮੇਹਮਾਨਾਨ੍ਮਧੂਦਕਮ੍ ॥ 4 ॥
ਸ ਤਾਨੁਪਾਗਮਦ੍ਵੀਰੋ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕਰਪੁਟਾਂਜਲਿਮ੍ ।
ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਮਿਦਂ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਦਂਗਦਮ੍ ॥ 5 ॥
ਸੌਮ੍ਯ ਰੋਸ਼ੋ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਯਦੇਤਤ੍ਪਰਿਵਾਰਿਤਮ੍ ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਭਵਂਤਃ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ੇਧਿਤਾਃ ॥ 6 ॥
ਯੁਵਰਾਜਸ੍ਤ੍ਵਮੀਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਮਹਾਬਲ ।
ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਦੋਸ਼ਸ੍ਤਂ ਭਵਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਂਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ॥ 7 ॥
ਆਖ੍ਯਾਤਂ ਹਿ ਮਯਾ ਗਤ੍ਵਾ ਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇਵ੍ਯਸ੍ਯ ਤਵਾਨਘ ।
ਇਹੋਪਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਮੇਤੇਸ਼ਾਂ ਵਨਚਾਰਿਣਾਮ੍ ॥ 8 ॥
ਸ ਤ੍ਵਦਾਗਮਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਹੈਭਿਰ੍ਹਰਿਯੂਥਪੈਃ ।
ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੋ ਨ ਤੁ ਰੁਸ਼੍ਟੋਸੌ ਵਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਧਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ 9 ॥
ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੋ ਮਾਂ ਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇਵ੍ਯਸ੍ਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਯ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨਿਤਿ ਹੋਵਾਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ॥ 10 ॥
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਧਿਮੁਖਸ੍ਯੇਦਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਮਂਗਦਃ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਾਨ੍ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਃ ॥ 11 ॥
ਸ਼ਂਕੇ ਸ਼੍ਰੁਤੋਯਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾਂਤੋ ਰਾਮੇਣ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ।
ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਨੇਹ ਨਃ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਪਰਂਤਪਾਃ ॥ 12 ॥
ਪੀਤ੍ਵਾ ਮਧੁ ਯਥਾਕਾਮਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਾ ਵਨਚਾਰਿਣਃ ।
ਕਿਂ ਸ਼ੇਸ਼ਂ ਗਮਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਯਤ੍ਰ ਮੇ ਗੁਰੁਃ ॥ 13 ॥
ਸਰ੍ਵੇ ਯਥਾ ਮਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸਮੇਤ੍ਯ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ।
ਤਥਾਸ੍ਮਿ ਕਰ੍ਤਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੇ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਪਰਵਾਨਹਮ੍ ॥ 14 ॥
ਨਾਜ੍ਞਾਪਯਿਤੁਮੀਸ਼ੋਹਂ ਯੁਵਰਾਜੋਸ੍ਮਿ ਯਦ੍ਯਪਿ ।
ਅਯੁਕ੍ਤਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕਰ੍ਮਾਣੋ ਯੂਯਂ ਧਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਂ ਮਯਾ ॥ 15 ॥
ਬ੍ਰੁਵਤਸ਼੍ਚਾਂਗਦਸ੍ਯੈਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਮਵ੍ਯਯਮ੍ ।
ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਮਨਸੋ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਮੂਚੁਰ੍ਵਨੌਕਸਃ ॥ 16 ॥
ਏਵਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਕੋ ਰਾਜਨ੍ ਪ੍ਰਭੁਸ੍ਸਨ੍ਵਾਨਰਰ੍ਸ਼ਭ ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਦਮਤ੍ਤੋ ਹਿ ਸਰ੍ਵੋਹਮਿਤਿ ਮਨ੍ਯਤੇ ॥ 17 ॥
ਤਵ ਚੇਦਂ ਸੁਸਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ।
ਸਨ੍ਨਤਿਰ੍ਹਿ ਤਵਾਖ੍ਯਾਤਿ ਭਵਿਸ਼੍ਯਚ੍ਛੁਭਯੋਗ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 18 ॥
ਸਰ੍ਵੇ ਵਯਮਪਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗਂਤੁਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕ੍ਸ਼ਣਾਃ ।
ਸ ਯਤ੍ਰ ਹਰਿਵੀਰਾਣਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪਤਿਰਵ੍ਯਯਃ ॥ 19 ॥
ਤ੍ਵਯਾ ਹ੍ਯਨੁਕ੍ਤੈਰ੍ਹਰਿਭਿਰ੍ਨੈਵ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਪਦਾਤ੍ਪਦਮ੍ ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਗਂਤੁਂ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਬ੍ਰੂਮਃ ਸਤ੍ਯਮਿਦਂ ਤੁ ਤੇ ॥ 20 ॥
ਏਵਂ ਤੁ ਵਦਤਾਂ ਤੇਸ਼ਾਮਂਗਦਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।
ਬਾਢਂ ਗਚ੍ਛਾਮ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਖਮੁਤ੍ਪੇਤੁਰ੍ਮਹਾਬਲਾਃ ॥ 21 ॥
ਉਤ੍ਪਤਂਤਮਨੂਤ੍ਪੇਤੁ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾਕਾਸ਼ਂ ਨਿਰਾਕਾਸ਼ਂ ਯਂਤ੍ਰੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਇਵਾਚਲਾਃ ॥ 22 ॥
ਤੇਂਬਰਂ ਸਹਸੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਵੇਗਵਂਤਃ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਃ ।
ਵਿਨਦਂਤੋ ਮਹਾਨਾਦਂ ਘਨਾ ਵਾਤੇਰਿਤਾ ਯਥਾ ॥ 23 ॥
ਅਂਗਦੇ ਹ੍ਯਨਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਨਰਾਧਿਪਃ ।
ਉਵਾਚ ਸ਼ੋਕੋਪਹਤਂ ਰਾਮਂ ਕਮਲਲੋਚਨਮ੍ ॥ 24 ॥
ਸਮਾਸ਼੍ਵਸਿਹਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਦੇਵੀ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।
ਨਾਗਂਤੁਮਿਹ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤੈਰਤੀਤੇ ਸਮਯੇ ਹਿ ਨਃ ॥ 25 ॥
ਨ ਮਤ੍ਸਕਾਸ਼ਮਾਗਚ੍ਛੇਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੇ ਹਿ ਵਿਨਿਪਾਤਿਤੇ ।
ਯੁਵਰਾਜੋ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪ੍ਲਵਤਾਂ ਪ੍ਰਵਰੋਂਗਦਃ ॥ 26 ॥
ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਾਨਾਮੀਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ ਸ੍ਸ੍ਯਾਦੁਪਕ੍ਰਮਃ ।
ਭਵੇਤ੍ਸ ਦੀਨਵਦਨੋ ਭ੍ਰਾਂਤਵਿਪ੍ਲੁਤਮਾਨਸਃ ॥ 27 ॥
ਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇਪੈਤਾਮਹਂ ਚੈਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵਕੈਰਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਨ ਮੇ ਮਧੁਵਨਂ ਹਨ੍ਯਾਦਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਃ ਪ੍ਲਵਗੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 28 ॥
ਕੌਸਲ੍ਯਾਸੁਪ੍ਰਜਾ ਰਾਮ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸਿਹਿ ਸੁਵ੍ਰਤ ।
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਦੇਵੀ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਨ ਚਾਨ੍ਯੇਨ ਹਨੂਮਤਾ ॥ 29 ॥
ਨ ਹ੍ਯਨ੍ਯਃ ਕਰ੍ਮਣੋ ਹੇਤੁਸ੍ਸਾਧਨੇਸ੍ਯ ਹਨੂਮਤਃ ।
ਹਨੂਮਤਿ ਹਿ ਸਿਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਮਤਿਸ਼੍ਚ ਮਤਿਸਤ੍ਤਮਃ ॥ 30 ॥
ਵ੍ਯਵਸਾਯਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਂ ਚ ਸੂਰ੍ਯੇ ਤੇਜ ਇਵ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ।
ਜਾਂਬਵਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਨੇਤਾ ਸ੍ਯਾਦਂਗਦਸ਼੍ਚ ਬਲੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਹਨੁਮਾਂਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਧਿਸ਼੍ਠਾਤਾ ਨ ਤਸ੍ਯ ਗਤਿਰਨ੍ਯਥਾ ॥ 31 ॥
ਮਾ ਭੂਸ਼੍ਚਿਂਤਾਸਮਾਯੁਕ੍ਤਸ੍ਸਂਪ੍ਰਤ੍ਯਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ ॥ 32 ॥
ਤਤਃ ਕਿਲਕਿਲਾਸ਼ਬ੍ਦਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵਾਸਨ੍ਨਮਂਬਰੇ ।
ਹਨੁਮਤ੍ਕਰ੍ਮਦ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤਾਨਾਂ ਨਾਰ੍ਧਤਾਂ ਕਾਨਨੌਕਸਾਮ੍ ॥ 33 ॥
ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਮੁਪਯਾਤਾਨਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਕਥਯਤਾਮਿਵ ।
ਤਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿਨਾਦਂ ਤਂ ਕਪੀਨਾਂ ਕਪਿਸਤ੍ਤਮਃ ॥ 34 ॥
ਆਯਤਾਂਚਿਤਲਾਂਗੂਲਸ੍ਸੋਭਵਦ੍ਧ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਮਾਨਸਃ ।
ਆਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤੇਪਿ ਹਰਯੋ ਰਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ॥ 35 ॥
ਅਂਗਦਂ ਪੁਰਤਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਹਨੂਮਂਤਂ ਚ ਵਾਨਰਮ੍ ।
ਤੇਂਗਦਪ੍ਰਮੁਖਾ ਵੀਰਾਃ ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥ 36 ॥
ਨਿਪੇਤੁਰ੍ਹਰਿਰਾਜਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਚ ।
ਹਨੁਮਾਂਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਤਤਃ ॥ 37 ॥
ਨਿਯਤਾਮਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਰਾਘਵਾਯ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ।
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਦੇਵੀਤਿ ਹਨੁਮਦ੍ਵਦਨਾਦਮ੍ਰੁਰੁਇਤੋਪਮਮ੍ ॥ 38 ॥
ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਨਂ ਰਾਮੋ ਹਰ੍ਸ਼ਮਾਪ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ।
ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਰ੍ਥਂ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜੇ ॥ 39 ॥
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨ੍ ਪ੍ਰੀਤਂ ਬਹੁਮਾਨਾਦਵੈਕ੍ਸ਼ਤ ।
ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਚ ਰਮਮਾਣੋਥ ਰਾਘਵਃ ਪਰਵੀਰਹਾ ॥ 40 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡੇ ਚਤੁਃਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
