ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਖਮੁਤ੍ਪਤਂਤਂ ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਮੈਥਿਲੀ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਦੁਃਖਿਤਾ ਪਰਮੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਭਯੇ ਮਹਤਿ ਵਰ੍ਤਿਨੀ ॥ 1 ॥
ਰੋਸ਼ਰੋਦਨਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀ ਭੀਮਾਕ੍ਸ਼ਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਮ੍ ।
ਰੁਦਂਤੀ ਕਰੁਣਂ ਸੀਤਾ ਹ੍ਰਿਯਮਾਣੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 2 ॥
ਨ ਵ੍ਯਪਤ੍ਰਪਸੇ ਨੀਚ ਕਰ੍ਮਣਾਨੇਨ ਰਾਵਣ ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਰਹਿਤਾਂ ਯਨ੍ਮਾਂ ਚੋਰਯਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਸੇ ॥ 3 ॥
ਤ੍ਵਯੈਵ ਨੂਨਂ ਦੁਸ਼੍ਟਾਤ੍ਮਨ੍ ਭੀਰੁਣਾ ਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਾ ।
ਮਮਾਪਵਾਹਿਤੋ ਭਰ੍ਤਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਰੂਪੇਣ ਮਾਯਯਾ ॥ 4 ॥
ਯੋ ਹਿ ਮਾਮੁਦ੍ਯਤਸ੍ਤ੍ਰਾਤੁਂ ਸੋਪ੍ਯਯਂ ਵਿਨਿਪਾਤਿਤਃ ।
ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰਰਾਜਃ ਪੁਰਾਣੋਸੌ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਸ੍ਯ ਸਖਾ ਮਮ ॥ 5 ॥
ਪਰਮਂ ਖਲੁ ਤੇ ਵੀਰ੍ਯਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਮ ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯ ਨਾਮਧੇਯਂ ਹਿ ਯੁਦ੍ਧੇ ਨਾਸ੍ਮਿ ਜਿਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ॥ 6 ॥
ਈਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਗਰ੍ਹਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕਥਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਨ ਲਜ੍ਜਸੇ ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਹਰਣਂ ਨੀਚ ਰਹਿਤੇ ਚ ਪਰਸ੍ਯ ਚ ॥ 7 ॥
ਕਥਯਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਲੋਕੇਸ਼ੁ ਪੁਰੁਸ਼ਾਃ ਕਰ੍ਮ ਕੁਤ੍ਸਿਤਮ੍ ।
ਸੁਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਸਮਧਰ੍ਮਿਸ਼੍ਠਂ ਤਵ ਸ਼ੌਂਡੀਰ੍ਯਮਾਨਿਨਃ ॥ 8 ॥
ਧਿਕ੍ਤੇ ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਚ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਯਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕਥਿਤਵਾਂਸ੍ਤਦਾ ।
ਕੁਲਾਕ੍ਰੋਸ਼ਕਰਂ ਲੋਕੇ ਧਿਕ੍ਤੇ ਚਾਰਿਤ੍ਰਮੀਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ॥ 9 ॥
ਕਿਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਮੇਵਂ ਹਿ ਯਜ੍ਜਵੇਨੈਵ ਧਾਵਸਿ ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਤਿਸ਼੍ਠਸ੍ਵ ਨ ਜੀਵਨ੍ਪ੍ਰਤਿਯਾਸ੍ਯਸਿ ॥ 10 ॥
ਨ ਹਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਪਥਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਯੋਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਪੁਤ੍ਰਯੋਃ ।
ਸਸੈਨ੍ਯੋਪਿ ਸਮਰ੍ਥਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਜੀਵਿਤੁਮ੍ ॥ 11 ॥
ਨ ਤ੍ਵਂ ਤਯੋਸ਼੍ਸ਼ਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਸੋਢੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕਥਂਚਨ ।
ਵਨੇ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤਸ੍ਯੇਵ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਗ੍ਨੇਰ੍ਵਿਹਂਗਮਃ ॥ 12 ॥
ਸਾਧੁ ਕੁਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਃ ਪਥ੍ਯਂ ਸਾਧੁ ਮਾਂ ਮੁਂਚ ਰਾਵਣ ।
ਮਤ੍ਪ੍ਰਧਰ੍ਸ਼ਣਰੁਸ਼੍ਟੋ ਹਿ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਸਹ ਪਤਿਰ੍ਮਮ ॥ 13 ॥
ਵਿਧਾਸ੍ਯਤਿ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਯਦਿ ਨ ਮੁਂਚਸਿ ।
ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯਵਸਾਯੇਨ ਬਲਾਨ੍ਮਾਂ ਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ॥ 14 ॥
ਵ੍ਯਵਸਾਯਸ੍ਸ ਤੇ ਨੀਚ ਭਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ਨਿਰਰ੍ਥਕਃ ।
ਨ ਹ੍ਯਹਂ ਤਮਪਸ਼੍ਯਂਤੀ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਵਿਬੁਧੋਪਮਮ੍ ॥ 15 ॥
ਉਤ੍ਸਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਸ਼ਗਾ ਪ੍ਰਾਣਾਂਧਾਰਯਿਤੁਂ ਚਿਰਮ੍ ।
ਨ ਨੂਨਂ ਚਾਤ੍ਮਨਃ ਪਥ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਵਾ ਸਮਵੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ॥ 16 ॥
ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਯਥਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਵਿਪਰੀਤਾਨਿ ਸੇਵਤੇ ।
ਮੁਮੂਰ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਂ ਯਤ੍ਪਥ੍ਯਂ ਤਨ੍ਨ ਰੋਚਤੇ ॥ 17 ॥
ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਹਿ ਕਂਠੇਤ੍ਵਾਂ ਕਾਲਪਾਸ਼ਾਵਪਾਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਯਥਾ ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ਭਯਸ੍ਥਾਨੇ ਨ ਬਿਭੇਸ਼ਿ ਦਸ਼ਾਨਨ ॥ 18 ॥
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਹਿਰਣ੍ਮਯਾਨ੍ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਸਂਪਸ਼੍ਯਸਿ ਮਹੀਰੁਹਾਨ੍ ।
ਨਦੀਂ ਵੈਤਰਣੀਂ ਘੋਰਾਂ ਰੁਧਿਰੌਘਨਿਵਾਹਿਨੀਮ੍ ॥ 19 ॥
ਅਸਿਪਤ੍ਰਵਨਂ ਚੈਵ ਭੀਮਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਰਾਵਣ ।
ਤਪ੍ਤਕਾਂਚਨਪੁਸ਼੍ਪਾਂ ਚ ਵੈਡੂਰ੍ਯਪ੍ਰਵਰਚ੍ਛਦਾਮ੍ ॥ 20 ॥
ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਮਾਯਸੈਃ ਕਂਟਕੈਸ਼੍ਚਿਤਾਮ੍ ।
ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਮੀਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯਾਲੀਕਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 21 ॥
ਧਰਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਚਿਰਂ ਵਿਸ਼ਂ ਪੀਤ੍ਵੇਵ ਨਿਰ੍ਘ੍ਰੁਰੁਇਣਃ ।
ਬਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਾਲਪਾਸ਼ੇਨ ਦੁਰ੍ਨਿਵਾਰੇਣ ਰਾਵਣ ॥ 22 ॥
ਕ੍ਵਗਤੋ ਲਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਸ਼ਰ੍ਮ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਮਮ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਨਿਮੇਸ਼ਾਂਤਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵਿਨਾ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਮਹਾਵਨੇ ॥ 23 ॥
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਨਿਹਤਾ ਯੇਨ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ।
ਸ ਕਥਂ ਰਾਘਵੋ ਵੀਰਸ੍ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਕੁਸ਼ਲੋ ਬਲੀ ॥ 24 ॥
ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਹਨ੍ਯਾਚ੍ਛਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰਿਸ਼੍ਟਭਾਰ੍ਯਾਪਹਾਰਿਣਮ੍ ।
ਤਚ੍ਚਾਨ੍ਯਚ੍ਚ ਪਰੁਸ਼ਂ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਵਣਾਂਕਗਾ ॥ 25 ॥
ਭਯਸ਼ੋਕਸਮਾਵਿਸ਼੍ਟਾ ਕਰੁਣਂ ਵਿਲਲਾਪ ਹ ।
ਤਥਾ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਾਰ੍ਤਾਂ ਬਹੁਚੈਵ ਭਾਸ਼ਿਣੀਂ ਵਿਲਾਪਪੂਰ੍ਵਂ ਕਰੁਣਂ ਚ ਭਾਮਿਨੀਮ੍ ।
ਜਹਾਰ ਪਾਪਃ ਕਰੁਣਂ ਵਿਚੇਸ਼੍ਟਤੀਂ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਾਤ੍ਮਜਾਮਾਗਤਗਾਤ੍ਰਵੇਪਥੁਮ੍ ॥ 26 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡੇ ਤ੍ਰਿਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
