ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਵਿਹੀਨਃ ਸ਼ੋਕੇਨ ਮੋਹੇਨ ਚ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਃ ।
ਵਿਸ਼ਾਦਯਨ੍ਭ੍ਰਾਤਰਮਾਰ੍ਤਰੂਪੋ ਭੂਯੋ ਵਿਸ਼ਾਦਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਤੀਵ੍ਰਮ੍ ॥ 1 ॥
ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸ਼ੋਕਵਸ਼ਾਭਿਪਨ੍ਨਂ ਸ਼ੋਕੇ ਨਿਮਗ੍ਨੋ ਵਿਪੁਲੇ ਤੁ ਰਾਮਃ ।
ਉਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵ੍ਯਸਨਾਨੁਰੂਪਮੁਸ਼੍ਣਂ ਵਿਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਰੁਦਂਤ੍ਸਸ਼ੋਕਮ੍ ॥ 2 ॥
ਨ ਮਦ੍ਵਿਧੋ ਦੁਸ਼੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕਰ੍ਮਕਾਰੀ ਮਨ੍ਯੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਸ੍ਤਿ ਵਸੁਂਧਰਾਯਾਮ੍ ।
ਸ਼ੋਕੇਨ ਸ਼ੋਕੋ ਹਿ ਪਰਂਪਰਾਯਾ ਮਾ ਮੇਤਿ ਭਿਂਦਨ੍ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਂ ਮਨਸ਼੍ਚ ॥ 3 ॥
ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਯਾ ਨੂਨਮਭੀਪ੍ਸਿਤਾਨਿ ਪਾਪਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਸਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨਿ ।
ਤਤ੍ਰਾਯਮਦ੍ਯਾਪਤਿਤੋ ਵਿਪਾਕੋ ਦੁਃਖੇਨ ਦੁਃਖਂ ਯਦਹਂ ਵਿਸ਼ਾਮਿ ॥ 4 ॥
ਰਾਜ੍ਯਪ੍ਰਣਾਸ਼ਸ੍ਸ੍ਵਜਨੈਰ੍ਵਿਯੋਗਃ ਪਿਤੁਰ੍ਵਿਨਾਸ਼ੋ ਜਨਨੀਵਿਯੋਗਃ ।
ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਮੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸ਼ੋਕਵੇਗਮਾਪੂਰਯਂਤਿ ਪ੍ਰਵਿਚਿਂਤਿਤਾਨਿ ॥ 5 ॥
ਸਰ੍ਵਂ ਤੁ ਦੁਃਖਂ ਮਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਦਂ ਸ਼ਾਂਤਂ ਸ਼ਰੀਰੇ ਵਨਮੇਤ੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ।
ਸੀਤਾਵਿਯੋਗਾਤ੍ਪੁਨਰਪ੍ਯੁਦੀਰ੍ਣਂ ਕਾਸ਼੍ਠੈਰਿਵਾਗ੍ਨਿਸ੍ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਃ ॥ 6 ॥
ਸਾ ਨੂਨਮਾਰ੍ਯਾ ਮਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ ਬਲਾਦ੍ਦ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਖਂ ਸਮੁਪੇਤ੍ਯ ਭੀਰੁਃ ।
ਅਪਸ੍ਵਰਂ ਸਸ੍ਵਰਵਿਪ੍ਰਲਾਪਾ ਭਯੇਨ ਵਿਕ੍ਰਂਦਿਤਵਤ੍ਯਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਮ੍ ॥ 7 ॥
ਤੌ ਲੋਹਿਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਯ ਸਦੋਚਿਤਾਵੁਤ੍ਤਮਚਂਦਨਸ੍ਯ ।
ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੌ ਸ੍ਤਨੌ ਸ਼ੋਣਿਤਪਂਕਦਿਗ੍ਧੌ ਨੂਨਂ ਪ੍ਰਿਯਾਯਾ ਮਮ ਨਾਭਿਭਾਤਃ ॥ 8 ॥
ਤਚ੍ਛਲਕ੍ਸ਼੍ਣਸੁਵ੍ਯਕ੍ਤਮ੍ਰੁਰੁਇਦੁਪ੍ਰਲਾਪਂ ਤਸ੍ਯਾ ਮੁਖਂ ਕੁਂਚਿਤਕੇਸ਼ਭਾਰਮ੍ ।
ਰਕ੍ਸ਼ੋਵਸ਼ਂ ਨੂਨਮੁਪਾਗਤਾਯਾ ਨ ਭ੍ਰਾਜਤੇ ਰਾਹੁਮੁਖੇ ਯਥੇਂਦੁਃ ॥ 9 ॥
ਤਾਂ ਹਾਰਪਾਸ਼ਸ੍ਯ ਸਦੋਚਿਤਾਯਾ ਗ੍ਰੀਵਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਯਾ ਮਮ ਸੁਵ੍ਰਤਾਯਾਃ ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਨੂਨਂ ਪਰਿਪੀਤਵਂਤਿ ਵਿਭਿਦ੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਰੁਧਿਰਾਸ਼ਨਾਨਿ ॥ 10 ॥
ਮਯਾ ਵਿਹੀਨਾ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ ਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਰਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਵਿਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਮਾਣਾ ।
ਨੂਨਂ ਨਿਨਾਦਂ ਕੁਰਰੀਵ ਦੀਨਾ ਸਾ ਮੁਕ੍ਤਵਤ੍ਯਾਯਤਕਾਂਤਨੇਤ੍ਰਾ ॥ 11 ॥
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਮਯਾਸਾਰ੍ਧਮੁਦਾਰਸ਼ੀਲਾ ਸ਼ਿਲਾਤਲੇ ਪੂਰ੍ਵਮੁਪੋਪਵਿਸ਼੍ਟਾ ।
ਕਾਂਤਸ੍ਮਿਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਜਾਤਹਾਸਾ ਤ੍ਵਾਮਾਹ ਸੀਤਾ ਬਹੁਵਾਕ੍ਯਜਾਤਮ੍ ॥ 12 ॥
ਗੋਦਾਵਰੀਯਂ ਸਰਿਤਾਂ ਵਰਿਸ਼੍ਠਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਪ੍ਰਿਯਾਯਾ ਮਮ ਨਿਤ੍ਯਕਾਲਮ੍ ।
ਅਪ੍ਯਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛੇਦਿਤਿ ਚਿਂਤਯਾਮਿ ਨੈਕਾਕਿਨੀ ਯਾਤਿ ਹਿ ਸਾ ਕਦਾਚਿਤ੍ ॥ 13 ॥
ਪਦ੍ਮਾਨਨਾ ਪਦ੍ਮਵਿਸ਼ਾਲਨੇਤ੍ਰਾ ਪਦ੍ਮਾਨਿ ਵਾਨੇਤੁਮਭਿਪ੍ਰਯਾਤਾ ।
ਤਦਪ੍ਯਯੁਕ੍ਤਂ ਨ ਹਿ ਸਾ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਯਾ ਵਿਨਾ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਂਕਜਾਨਿ ॥ 14 ॥
ਕਾਮਂ ਤ੍ਵਿਦਂ ਪੁਸ਼੍ਪਿਤਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਸ਼ਂਡਂ ਨਾਨਾਵਿਧੈਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣੈਰੁਪੇਤਮ੍ ।
ਵਨਂ ਪ੍ਰਯਾਤਾ ਨੁ ਤਦਪ੍ਯਯੁਕ੍ਤ ਮੇਕਾਕਿਨੀ ਸਾਤਿਬਿਭੇਤਿ ਭੀਰੁਃ ॥ 15 ॥
ਆਦਿਤ੍ਯ ਭੋ ਲੋਕਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਜ੍ਞ ਲੋਕਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਾਨ੍ਰੁਰੁਇਤਕਰ੍ਮਸਾਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ ।
ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸਾ ਕ੍ਵ ਗਤਾ ਹ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਵਾ ਸ਼ਂਸਸ੍ਵ ਮੇ ਸ਼ੋਕਵਸ਼ਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ॥ 16 ॥
ਲੋਕੇਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ੁ ਚ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਿਂਚਿਦ੍ਯਤ੍ਤੇ ਨ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਦਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ਤਤ੍ ।
ਸ਼ਂਸਸ੍ਵ ਵਾਯੋ ਕੁਲਸ਼ਾਲਿਨੀਂ ਤਾਂ ਹ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਵਾ ਪਥਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ਵਾ ॥ 17 ॥
ਇਤੀਵ ਤਂ ਸ਼ੋਕਵਿਧੇਯਦੇਹਂ ਰਾਮਂ ਵਿਸਂਜ੍ਞਂ ਵਿਲਪਂਤਮੇਵਮ੍ ।
ਉਵਾਚ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਦੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵੋ ਨ੍ਯਾਯੇ ਸ੍ਥਿਤਃ ਕਾਲਯੁਤਂ ਚ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ॥ 18 ॥
ਸ਼ੋਕਂ ਵਿਮੁਂਚਾਰ੍ਯ ਧ੍ਰੁਰੁਇਤਿਂ ਭਜਸ੍ਵ ਸੋਤ੍ਸਾਹਤਾ ਚਾਸ੍ਤੁ ਵਿਮਾਰ੍ਗਣੇਸ੍ਯਾਃ ।
ਉਤ੍ਸਾਹਵਂਤੋ ਹਿ ਨਰਾ ਨ ਲੋਕੇ ਸੀਦਂਤਿ ਕਰ੍ਮਸ੍ਵਤਿਦੁਸ਼੍ਕਰੇਸ਼ੁ ॥ 19 ॥
ਇਤੀਵ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮੁਦਗ੍ਰਪੌਰੁਸ਼ਂ ਬ੍ਰੁਵਂਤਮਾਰ੍ਤੋ ਰਘੁਵਂਸ਼ਵਰ੍ਧਨਃ ।
ਨ ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਧ੍ਰੁਰੁਇਤਿਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਦੁਃਖਂ ਮਹਦਭ੍ਯੁਪਾਗਮਤ੍ ॥ 20 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
