ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਸ਼ੋਕੋਪਹਤਚੇਤਨਃ ।
ਅਥ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਸਚਿਂਤਾਮਭ੍ਯਪਦ੍ਯਤ ॥ 1 ॥
ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਵਾਸਾ ਦ੍ਵਾਸਵੋਪਮਮ੍ ।
ਆਵਿਵੇਸ਼ੋਪਸਰ੍ਗਸ੍ਤਂ ਤਮ ਸ੍ਸੂਰ੍ਯਮਿਵਾਸੁਰਮ੍ ॥ 2 ॥
ਸਭਾਰ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਗਤੇ ਰਾਮੇ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਕੋਸ਼ਲੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਵਿਵਕ੍ਸ਼ੁਰਸਿਤਾਪਾਂਗਾਂ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਦੁਸ਼੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 3 ॥
ਸ ਰਾਜਾ ਰਜਨੀਂ ਸ਼ਸ਼੍ਠੀਂ ਰਾਮੇ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਿਤੇ ਵਨਮ੍ ।
ਅਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਦਸ਼ਰਥ ਸ੍ਸਂਸ੍ਮਰਨ੍ ਦੁਸ਼੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ॥ 4 ॥
ਸ ਰਾਜਾ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਃ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਦੁਸ਼੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਾਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 5 ॥
ਯਦਾਚਰਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਸ਼ੁਭਮ੍ ।
ਤਦੇਵ ਲਭਤੇ ਭਦ੍ਰੇ ਕਰ੍ਤਾ ਕਰ੍ਮਜਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 6 ॥
ਗੁਰੁਲਾਘਵਮਰ੍ਥਾਨਾਮਾਰਂਭੇ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਫਲਮ੍ ।
ਦੋਸ਼ਂ ਵਾ ਯੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਨ ਬਾਲ ਇਤਿ ਹੋਚ੍ਯਤੇ ॥ 7 ॥
ਕਸ਼੍ਚਿਦਾਮ੍ਰਵਣਂ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਲਾਸ਼ਾਂ ਸ਼੍ਚ ਨਿਸ਼ਿਂਚਤਿ ।
ਪੁਸ਼੍ਪਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਫਲੇ ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਨੁ ਸ੍ਸ ਸ਼ੋਚਤਿ ਫਲਾਗਮੇ ॥ 8 ॥
ਅਵਿਜ੍ਞਾਯ ਫਲਂ ਯੋ ਹਿ ਕਰ੍ਮ ਤ੍ਵੇਵਾਨੁਧਾਵਤਿ ।
ਸ ਸ਼ੋਚੇਤ੍ਫਲਵੇਲਾਯਾਂ ਯਥਾ ਕਿਂਸ਼ੁਕਸੇਚਕਃ ॥ 9 ॥
ਸੋਹਮਾਮ੍ਰਵਣਂ ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਨ੍ਯਸ਼ੇਚਯਮ੍ ।
ਰਾਮਂ ਫਲਾਗਮੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਛੋਚਾਮਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ ॥ 10 ॥
ਲਬ੍ਧਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਕੌਸਲ੍ਯੇ ਕੁਮਾਰੇਣ ਧਨੁਸ਼੍ਮਤਾ ।
ਕੁਮਾਰਸ਼੍ਸ਼ਬ੍ਦਵੇਧੀਤਿ ਮਯਾ ਪਾਪਮਿਦਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ॥ 11 ॥
ਤਦਿਦਂ ਮੇਨੁਸਂਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਦੇਵਿ ਦੁਃਖਂ ਸ੍ਵਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਸਮ੍ਮੋਹਾਦਿਹ ਬਾਲੇਨ ਯਥਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਵਿਸ਼ਮ੍ ॥ 12 ॥
ਯਥਾਨ੍ਯਃ ਪੁਰੁਸ਼ਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਲਾਸ਼ੈਰ੍ਮੋਹਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ ।
ਏਵਂ ਮਮਾਪ੍ਯਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਸ਼ਬ੍ਦਵੇਧ੍ਯਮਯਂ ਫਲਮ੍ ॥ 13 ॥
ਦੇਵ੍ਯਨੂਢਾ ਤ੍ਵਮਭਵੋ ਯੁਵਰਾਜੋ ਭਵਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਵ੍ਰੁਰੁਇਡਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮਦਕਾਮਵਿਵਰ੍ਧਿਨੀ ॥ 14 ॥
ਉਪਾਸ੍ਯ ਚ ਰਸਾਨ੍ਭੌਮਾਂ ਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਜਗਦਂਸ਼ੁਭਿਃ ।
ਪਰੇਤਾਚਰਿਤਾਂ ਭੀਮਾਂ ਰਵਿਰਾਵਿਸ਼ਤੇ ਦਿਸ਼ਮ੍ ॥ 15 ॥
ਉਸ਼੍ਣਮਂਤਰ੍ਦਧੇ ਸਦ੍ਯ ਸ੍ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਦਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਰੇ ਘਨਾਃ ।
ਤਤੋ ਜਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਰੇ ਸਰ੍ਵੇ ਭੇਕਸਾਰਂਗਬਰ੍ਹਿਣਃ ॥ 16 ॥
ਕ੍ਲਿਨ੍ਨ ਪਕ੍ਸ਼ੋਤ੍ਤਰਾਸ੍ਸ੍ਨਾਤਾਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛ੍ਰਾਦਿਵ ਪਤਤ੍ਰਿਣਃ ।
ਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਵਾਤਾਵਧੂਤਾਗ੍ਰਾਨ੍ਪਾਦਪਾਨਭਿਪੇਦਿਰੇ ॥ 17 ॥
ਪਤਿਤੇਨਾਂਭਸਾਚ੍ਛਨ੍ਨਃ ਪਤਮਾਨੇਨ ਚਾਸਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ ।
ਆਬਭੌ ਮਤ੍ਤਸਾਰਂਗਸ੍ਤੋਯਰਾਸ਼ਿਰਿਵਾਚਲਃ ॥ 18 ॥
ਪਾਂਡੁਰਾਰੁਣਵਰ੍ਣਾਨਿ ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਵਿਮਲਾਨ੍ਯਪਿ ।
ਸੁਸ੍ਰੁਵੁਰ੍ਗਿਰਿਧਾਤੁਭ੍ਯਸ੍ਸਭਸ੍ਮਾਨਿ ਭੁਜਂਗਵਤ੍ ॥ 19 ॥
ਆਕੁਲਾਰੁਣ ਤੋਯਾਨਿ ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਵਿਮਲਾਨ੍ਯਪਿ ।
ਉਨ੍ਮਾਰ੍ਗਜਲਵਾਹਿਨੀ ਬਭੂਵੁਰ੍ਜਲਦਾਗਮੇ ॥ 20 ॥
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਤਿਸੁਖੇ ਕਾਲੇ ਧਨੁਸ਼੍ਮਾਨਿਸ਼ੁਮਾਨ੍ਰਥੀ ।
ਵ੍ਯਾਯਾਮਕ੍ਰੁਰੁਇਤਸਂਕਲ੍ਪਸ੍ਸਰਯੂਮਨ੍ਵਗਾਂ ਨਦੀਮ੍ ॥ 21 ॥
ਨਿਪਾਨੇ ਮਹਿਸ਼ਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਗਜਂ ਵਾਭ੍ਯਾਗਤਂ ਨਦੀਮ੍ ।
ਅਨ੍ਯਂ ਵਾ ਸ਼੍ਵਾਪਦਂ ਕਂਚਿਜ੍ਜਿਘਾਂਸੁ ਰਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਤਸ੍ਮਿਂ ਸ੍ਤਤ੍ਰਾਹਮੇਕਾਂਤੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਵਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤਕਾਰ੍ਮੁਕਃ ॥ 22 ॥
ਤਤ੍ਰਾਹਂ ਸਂਵ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਵਨ੍ਯਂ ਹਤਵਾਂਸ੍ਤੀਰਮਾਗਤਮ੍ ।
ਅਨ੍ਯਂ ਚਾਪਿ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਂ ਹਿਂਸ੍ਰਂ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਭ੍ਯੁਪਾਗਤਮ੍ ॥ 23 ॥
ਅਥਾਂਧਕਾਰੇ ਤ੍ਵਸ਼੍ਰੌਸ਼ਂ ਜਲੇ ਕੁਂਭਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਯਤਃ ।
ਅਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿਸ਼ਯੇ ਘੋਸ਼ਂ ਵਾਰਣਸ੍ਯੇਵ ਨਰ੍ਦਤਃ ॥ 24 ॥
ਤਤੋਹਂ ਸ਼ਰਮੁਧ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਦੀਪ੍ਤਮਾਸ਼ੀਵਿਸ਼ੋਪਮਮ੍ ।
ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਪ੍ਰਤਿ ਗਜਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁਰਭਿਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤ੍ਵਪਾਤਯਮ੍ ॥ 25 ॥
ਅਮੁਂਚਂ ਨਿਸ਼ਿਤਂ ਬਾਣਮਹਮਾਸ਼ੀਵਿਸ਼ੋਪਮਮ੍ ।
ਤਤ੍ਰ ਵਾਗੁਸ਼ਸਿ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਦ੍ਵਨੌਕਸਃ ॥ 26 ॥
ਹਾਹੇਤਿ ਪਤਤਸ੍ਤੋਯੇ ਬਾਣਾਭਿਹਤਮਰ੍ਮਣਃ ॥ 27 ॥
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਬਾਣੇ ਵਾਗਭੂਤ੍ਤਤ੍ਰ ਮਾਨੁਸ਼ੀ ।
ਕਥਮਸ੍ਮਦ੍ਵਿਧੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨਿਪਤੇਤ੍ਤੁ ਤਪਸ੍ਵਿਨਿ ॥ 28 ॥
ਪ੍ਰਵਿਵਿਕ੍ਤਾਂ ਨਦੀਂ ਰਾਤ੍ਰਾਵੁਦਾਹਾਰੋਹਮਾਗਤਃ ।
ਇਸ਼ੁਣਾਭਿਹਤਃ ਕੇਨ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਕਿਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਮਯਾ ॥ 29 ॥
ਰੁਰੁਇਸ਼ੇਰ੍ਹਿਨ੍ਯਸ੍ਤਦਂਡਸ੍ਯ ਵਨੇ ਵਨ੍ਯੇਨ ਜੀਵਤਃ ।
ਕਥਂ ਨੁ ਸ਼ਸ੍ਰੇਣ ਵਧੋ ਮਦ੍ਵਿਧਸ੍ਯ ਵਿਧੀਯਤੇ ॥ 30 ॥
ਜਟਾਭਾਰਧਰਸ੍ਯੈਵ ਵਲ੍ਕਲਾਜਿਨਵਾਸਸਃ ।
ਕੋ ਵਧੇਨ ਮਮਰ੍ਥੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਿਂਵਾਸ੍ਯਾਪਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਮਯਾ ॥ 31 ॥
ਏਵਂ ਨਿਸ਼੍ਫਲਮਾਰਬ੍ਧਂ ਕੇਵਲਾਨਰ੍ਥਸਂਹਿਤਮ੍ ।
ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਾਧੁ ਮਨ੍ਯੇਤ ਯਥੈਵ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਮ੍ ॥ 32 ॥
ਨਾਹਂ ਤਥਾਨੁ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਜੀਵਿਤਕ੍ਸ਼ਯਮਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਚੋਭਾਵਨੁਸ਼ੋਚਾਮਿ ਮਦ੍ਵਧੇ ॥ 33 ॥
ਤਦੇਤਨ੍ਮਿਥੁਨਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਂ ਚਿਰਕਾਲਭ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਮਯਾ ।
ਮਯਿ ਪਂਚਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੇ ਕਾਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਂ ਵਰ੍ਤਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 34 ॥
ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧੈ ਚ ਮਤਾਪਿਤਰਾਵਹਂ ਚੈਕੇਸ਼ੁਣਾ ਹਤਾ ।
ਕੇਨ ਸ੍ਮਨਿਹਤਾ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਬਾਲੇਨਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 35 ॥
ਤਾਂ ਗਿਰਂ ਕਰੁਣਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਮ ਧਰ੍ਮਾਨੁਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ।
ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸਸ਼ਰਂ ਚਾਪਂ ਵ੍ਯਥਿਤਸ੍ਯਾਪਤਦ੍ਭੁਵਿ ॥ 36 ॥
ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਕਰੁਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸ਼ਿ ਲਾਲਵਤੋ ਬਹੁ ।
ਸਂਭ੍ਰਾਂਤ ਸ਼੍ਸ਼ੋਕਵੇਗੇਨ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮਾਸਂ ਵਿਚੇਤਨਃ ॥ 37 ॥
ਤਂ ਦੇਸ਼ਮਹਮਾਗਮ੍ਯ ਦੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਸੁਦੁਰ੍ਮਨਾਃ ।
ਅਪਸ਼੍ਯਮਿਸ਼ੁਣਾ ਤੀਰੇ ਸਰਯ੍ਵਾਸ੍ਤਾਪਸਂ ਹਤਮ੍ ॥ 38 ॥
ਅਵਕੀਰ੍ਣ ਜਟਾਭਾਰਂ ਪ੍ਰਵਿਦ੍ਧਕਲਸ਼ੋਦਕਮ੍ ।
ਪਾਂਸੁਸ਼ੋਣਿਤਦਿਗ੍ਧਾਂਗਂ ਸ਼ਯਾਨਂ ਸ਼ਲ੍ਯਪੀਡਿਤਮ੍ ॥ 39 ॥
ਸ ਮਾਮੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਸ੍ਤਮਸ੍ਵਸ੍ਥਚੇਤਸਮ੍ ।
ਇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤਃ ਕ੍ਰੂਰਂ ਦਿਧਕ੍ਸ਼ਨ੍ਨਿਵ ਤੇਜਸਾ ॥ 40 ॥
ਕਿਂ ਤਵਾਪਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਰਾਜਨ੍ਵਨੇ ਨਿਵਸਤਾ ਮਯਾ ।
ਜਿਹੀਰ੍ਸ਼ੁਰਂਭੋ ਗੁਰ੍ਵੁਰ੍ਥਂ ਯਦਹਂ ਤਾਡਿਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ॥ 41 ॥
ਏਕੇਨ ਖਲੁ ਬਾਣੇਨ ਮਰ੍ਮਣ੍ਯਭਿਹਤੇ ਮਯਿ ।
ਦ੍ਵਾਵਂਧੌ ਨਿਹਤੌ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧੌ ਮਾਤਾ ਜਨਯਿਤਾ ਚ ਮੇ ॥ 42 ॥
ਤੌ ਕਥਂ ਦੁਰ੍ਬਲਾਵਂਧੌ ਮਤ੍ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ੌ ਪਿਪਾਸਿਤੌ ।
ਚਿਰਮਾਸ਼ਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂ ਤ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਾਂ ਕਸ਼੍ਟਾਂ ਸਂਧਾਰਯਿਸ਼੍ਯਤਃ ॥ 43 ॥
ਨ ਨੂਨਂ ਤਪਸੋ ਵਾਸ੍ਤਿ ਫਲਯੋਗਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਯ ਵਾ ।
ਪਿਤਾ ਯਨ੍ਮਾਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਸ਼ਯਾਨਂ ਪਤਿਤਂ ਭੁਵਿ ॥ 44 ॥
ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਚ ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਸ਼ਕ੍ਤਿਰਪਰਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਭਿਦ੍ਯਮਾਨਮਿਵਾਸ਼ਕ੍ਤ ਸ੍ਤ੍ਰਤੁਮਨ੍ਯੋ ਨਗੋ ਨਗਮ੍ ॥ 45 ॥
ਪਿਤੁਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਮੇ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਘਵ ।
ਨ ਤ੍ਵਾਮਨੁਦਹੇਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵਨਂ ਵਹ੍ਨਿਰਿਵੈਧਿਤਃ ॥ 46 ॥
ਇਯਮੇਕਪਦੀ ਰਾਜਨ੍ਯਤੋ ਮੇ ਪਿਤੁਰਾਸ਼੍ਰਮਃ ।
ਤਂ ਪ੍ਰਸਾਦਯ ਗਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਸ ਕੁਪਿਤਸ਼੍ਸ਼ਪੇਤ੍ ॥ 47 ॥
ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਮਾਂ ਰਾਜਨ੍ਮਰ੍ਮ ਮੇ ਨਿਸ਼ਿਤਸ਼੍ਸ਼ਰਃ ।
ਰੁਣਦ੍ਧਿ ਮ੍ਰੁਰੁਇਦੁਸੋਤ੍ਸੇਧਂ ਤੀਰਮਂਬੁਰਯੋ ਯਥਾ ॥ 48 ॥
ਸਸ਼ਲ੍ਯਃ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਵਿਸ਼ਲ੍ਯੋ ਵਿਨਸ਼ਿਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਇਤਿ ਮਾਮਵਿਸ਼ਚ੍ਚਿਂਤਾ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਲ੍ਯਾਪਕਰ੍ਸ਼ਣੇ ॥ 49 ॥
ਦੁਃਖਿਤਸ੍ਯ ਚ ਦੀਨਸ੍ਯ ਮਮ ਸ਼ੋਕਾਤੁਰਸ੍ਯ ਚ ।
ਲਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯੇ ਚਿਂਤਾਂ ਮੁਨਿਸੁਤਸ੍ਤਦਾ ॥ 50 ॥
ਤਾਮ੍ਯਮਾਨਸ੍ਸ ਮਾਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛ੍ਰਾਦੁਵਾਚ ਪਰਮਾਰ੍ਤਵਤ੍ ।
ਸੀਦਮਾਨੋ ਵਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾਂਗੋ ਵੇਸ਼੍ਟਮਾਨੋ ਗਤਃ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ॥ 51 ॥
ਸਂਸ੍ਤਭ੍ਯ ਸ਼ੋਕਂ ਧੈਰ੍ਯੇਣ ਸ੍ਥਿਰਚਿਤ੍ਤੋ ਭਵਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਪਾਪਂ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਾਦਪਨੀਯਤਾਮ੍ ॥ 52 ॥
ਨ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਰਹਂ ਰਾਜਨ੍ਮਾ ਭੂਤ੍ਤੇ ਮਨਸੋ ਵ੍ਯਥਾ ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਯਾਮਸ੍ਮਿ ਵੈਸ਼੍ਯੇਨ ਜਾਤੋ ਜਨਪਦਾਧਿਪ ॥ 53 ॥
ਇਤੀਵ ਵਦਤਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਬਾਣਾਭਿਹਤਮਰ੍ਮਣਃ ਵਿਘੂਰ੍ਣਤੋ ਵਿਚੇਸ਼੍ਟਸ੍ਯ ਵੇਪਮਾਨਸ੍ਯ ਭੂਤਲੇ ।
ਤਸ੍ਯਤ੍ਵਾਨਮ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਤਂ ਬਾਣਮਹਮੁਦ੍ਧਰਂ ਸ ਮਾਮੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਜਹੌ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤਪੋਧਨਃ ॥ 54 ॥
ਜਲਾਰ੍ਦ੍ਰਗਾਤ੍ਰਂਤੁ ਵਿਲਪ੍ਯ ਕ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛ੍ਰਾਨ੍ਮਰ੍ਮਵ੍ਰਣਂ ਸਂਤਤਮੁਚ੍ਛਵਸਂਤਮ੍ ।
ਤਤ ਸ੍ਸਰਯ੍ਵਾਂ ਤਮਹਂ ਸ਼ਯਾਨਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭਦ੍ਰੇਸ੍ਮਿ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਵਿਸ਼ਣ੍ਣਃ ॥ 55 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
