ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਃਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਵਧਮਪ੍ਰਤਿਰੂਪਂ ਤੁ ਮਹਰ੍ਸ਼ੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਘਵਃ ।
ਵਿਲਪਨ੍ਨੇਵ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਤਦਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਮਹਤ੍ਪਾਪਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾਹਂ ਸਂਕੁਲੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਏਕਸ੍ਤ੍ਵਚਿਂਤਯਂ ਬੁਧ੍ਯਾ ਕਥਂ ਨੁ ਸੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ 2 ॥
ਤਤਸ੍ਤਂ ਘਟਮਾਦਾਯ ਪੂਰ੍ਣਂ ਪਰਮਵਾਰਿਣਾ ।
ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਤਮਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਥਾਖ੍ਯਾਤਪਥਂ ਗਤਃ ॥ 3 ॥
ਤਤ੍ਰਾਹਂ ਦੁਰ੍ਬਲਾਵਂਧੌ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾਵਪਰਿਣਾਯਕੌ ।
ਅਪਸ਼੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਪਿਤਰੌ ਲੂਨਪਕ੍ਸ਼ਾਵਿਵ ਦ੍ਵਿਜੌ ॥ 4 ॥
ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਭਿਰਾਸੀਨੌ ਕਥਾਭਿਰਪਰਿਸ਼੍ਰਮੌ ।
ਤਾਮਾਸ਼ਾਂ ਮਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਹੀਨਾਵੁਦਾਸੀਨਾਵਨਾਥਵਤ੍ ॥ 5 ॥
ਸ਼ੋਕੋਪਹਤਚਿਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭਯਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਚੇਤਨਃ ।
ਤਚ੍ਚਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਗਤ੍ਵਾ ਭੂਯਸ਼੍ਸ਼ੋਕਮਹਂ ਗਤਃ ॥ 6 ॥
ਪਦਸ਼ਬ੍ਦਂ ਤੁ ਮੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਭਾਸ਼ਤ ।
ਕਿਂ ਚਿਰਾਯਸਿ ਮੇ ਪੁਤ੍ਰ ਪਾਨੀਯਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਨਯ ॥ 7 ॥
ਯਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਦਂ ਤਾਤ ਸਲਿਲੇ ਕ੍ਰੀਡਿਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ।
ਉਤ੍ਕਂਠਿਤਾ ਤੇ ਮਾਤੇਯਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ ॥ 8 ॥
ਯਦ੍ਵ੍ਯਲੀਕਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਪੁਤ੍ਰ ਮਾਤ੍ਰਾ ਤੇ ਯਦਿ ਵਾ ਮਯਾ ।
ਨ ਤਨ੍ਮਨਸਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਤਾਤ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾ ॥ 9 ॥
ਤ੍ਵਂ ਗਤਿਸ੍ਤ੍ਵਗਤੀਨਾਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹੀਨਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ਾਮ੍ ।
ਸਮਾਸਕ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਨੋ ਨਾਭਿਭਾਸ਼ਸੇ ॥ 10 ॥
ਮੁਨਿਮਵ੍ਯਕ੍ਤਯਾ ਵਾਚਾ ਤਮਹਂ ਸਜ੍ਜਮਾਨਯਾ ।
ਹੀਨਵ੍ਯਂਜਨਯਾ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭੀਤਚਿਤ੍ਤ ਇਵਾਬ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ 11 ॥
ਮਨਸਃ ਕਰ੍ਮ ਚੇਸ਼੍ਟਾਭਿਰਭਿਸਂਸ੍ਤਭ੍ਯ ਵਾਗ੍ਬਲਮ੍ ।
ਆਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਤ੍ਵਹਂ ਤਸ੍ਮੈ ਪੁਤ੍ਰਵ੍ਯਸਨਜਂ ਭਯਮ੍ ॥ 12 ॥
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋਹਂ ਦਸ਼ਰਥੋ ਨਾਹਂ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸਜ੍ਜਨਾਵਮਤਂ ਦੁਃਖਮਿਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਜਮ੍ ॥ 13 ॥
ਭਗਵਂਸ਼੍ਚਾਪਹਸ੍ਤੋਹਂ ਸਰਯੂਤੀਰਮਾਗਤਃ ।
ਜਿਘਾਂਸੁਸ਼੍ਸ਼੍ਵਾਪਦਂ ਕਂਚਿਨ੍ਨਿਪਾਨੇ ਚਾਗਤਂ ਗਜਮ੍ ॥ 14 ॥
ਤਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਮਯਾ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਜਲੇ ਕੁਂਭਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਯਤਃ ।
ਦ੍ਵਿਪੋਯਮਿਤਿ ਮਤ੍ਵਾਯਂ ਬਾਣੇਨਾਭਿਹਤੋ ਮਯਾ ॥ 15 ॥
ਗਤ੍ਵਾ ਨਦ੍ਯਾਸ੍ਤਤ ਸ੍ਤੀਰਮਪਸ਼੍ਯਮਿਸ਼ੁਣਾ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਿ ।
ਵਿਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਗਤਪ੍ਰਾਣਂ ਸ਼ਯਾਨਂ ਭੁਵਿ ਤਾਪਸਮ੍ ॥ 16 ॥
ਭਗਵਚ੍ਛਸ਼ਬ੍ਦਮਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਯਾ ਗਜਜਿਘਾਂਸੁਨਾ ।
ਵਿਸ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਟੋਂਭਸਿ ਨਾਰਾਚਸ੍ਤੇਨ ਤੇ ਨਿਹਤਸ੍ਸੁਤਃ ॥ 17 ॥
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵ ਵਚਨਾਦੁਪੇਤ੍ਯ ਪਰਿਤਪ੍ਯਤਃ ।
ਸ ਮਯਾ ਸਹਸਾ ਬਾਣ ਉਧ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਮਰ੍ਮਤਸ੍ਤਦਾ ॥ 18 ॥
ਸ ਚੋਧ੍ਰੁਰੁਇਤੇਨ ਬਾਣੇਨ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਭਵਂਤੌ ਪਿਤਰੌ ਸ਼ੋਚਨ੍ਨਂਧਾਵਿਤਿ ਵਿਲਪ੍ਯ ਚ ॥ 19 ॥
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਭਵਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਸ੍ਸਹਸਾਭਿਹਤੋ ਮਯਾ ।
ਸ਼ੇਸ਼ਮੇਵਂ ਗਤੇ ਯਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਸੀਦਤੁ ਮੇ ਮੁਨਿਃ ॥ 20 ॥
ਸ ਤਚ੍ਚ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਃ ਕ੍ਰੂਰਂ ਮਯੋਕ੍ਤਮਘਸ਼ਂਸਿਨਾ ।
ਨਾਸ਼ਕਤ੍ਤੀਵ੍ਰਮਾਯਾਸਮਕਰ੍ਤੁਂ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਃ ॥ 21 ॥
ਸ ਬਾਸ਼੍ਪਪੂਰ੍ਣਵਦਨੋ ਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ।
ਮਾਮੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲਿਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 22 ॥
ਯਦ੍ਯੇਤਦਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਨ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਕਥਯੇਸ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ।
ਫਲੇਨ੍ਮੂਰ੍ਧਾ ਸ੍ਮ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ ਸਦ੍ਯ ਸ਼੍ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਧਾ ॥ 23 ॥
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੇਣ ਵਧੋ ਰਾਜਨ੍ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਃ ।
ਜ੍ਞਾਨਪੂਰ੍ਵਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ ਸ੍ਸ੍ਥਾਨਾਚ੍ਚ੍ਯਾਵਯੇਦਪਿ ਵਜ੍ਰਿਣਮ੍ ॥ 24 ॥
ਸਪ੍ਤਧਾ ਤੁ ਫਲੇਨ੍ਮੂਰ੍ਧਾ ਮੁਨੌ ਤਪਸਿ ਤਿਸ਼੍ਠਤਿ ।
ਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਵਿਸ੍ਰੁਰੁਇਜਤਸ਼੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਾਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਵਾਦਿਨਿ ॥ 25 ॥
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਧਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਯਸ੍ਮਾਦਿਦਂ ਤੇਨੈਵ ਜਵਸਿ ।
ਅਪਿ ਹ੍ਯਦ੍ਯ ਕੁਲਂ ਨ ਸ੍ਯਾਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਕੁਤੋ ਭਵਾਨ੍ ॥ 26 ॥
ਨਯ ਨੌ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪ ਤਂ ਦੇਸ਼ਮਿਤਿ ਮਾਂ ਚਾਭ੍ਯਭਾਸ਼ਤ ।
ਅਦ੍ਯ ਤਂ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਵਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ 27 ॥
ਰੁਧਿਰੇਣਾਵਸਿਕ੍ਤਾਂਗਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਾਜਿਨਵਾਸਸਮ੍ ।
ਸ਼ਯਾਨਂ ਭੁਵਿ ਨਿਸ੍ਸਂਜ੍ਞਂ ਧਰ੍ਮ ਰਾਜਵਸ਼ਂ ਗਤਮ੍ ॥ 28 ॥
ਅਥਾਹਮੇਕਸ੍ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਤੌ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਦੁਃਖਿਤੌ ।
ਅਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਯਮਹਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤਂ ਮੁਨਿਂ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ॥ 29 ॥
ਨਾਭਿਵਾਦਯਸੇ ਮਾਦ੍ਯ ਨ ਚ ਮਾਮਭਿਭਾਸ਼ਸੇ ।
ਕਿਂ ਨੁ ਸ਼ੇਸ਼ੇ ਤੁ ਭੂਮੌ ਤ੍ਵਂ ਵਤ੍ਸ ਕਿਂ ਕੁਪਿਤੋ ਹ੍ਯਸਿ ॥ 30 ॥
ਨ ਤ੍ਵਹਂ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪੁਤ੍ਰ ਮਾਤਰਂ ਪਸ਼੍ਯ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ।
ਕਿਂ ਨੁ ਨਾਲਿਂਗਸੇ ਪੁਤ੍ਰ ਸੁਕੁਮਾਰ ਵਚੋ ਵਦ ॥ 31 ॥
ਕਸ੍ਯ ਵਾਪਰਰਾਤ੍ਰੇਹਂ ਸ਼੍ਰੋਸ਼੍ਯਾਮਿ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਂਗਮਮ੍ ।
ਅਧੀਯਾਨਸ੍ਯ ਮਧੁਰਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਾਨ੍ਯਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਃ ॥ 32 ॥
ਕੋ ਮਾਂ ਸਂਦ੍ਯਾਮੁਪਾਸ੍ਯੈਵ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਹੁਤਹੁਤਾਸ਼ਨਃ ।
ਸ਼੍ਲਾਘਯਿਸ਼੍ਯਤ੍ਯੁਪਾਸੀਨਃ ਪੁਤ੍ਰ ਸ਼ੋਕਭਯਾਰ੍ਦਿਤਮ੍ ॥ 33 ॥
ਕਂਦਮੂਲਫਲਂ ਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਕੋ ਮਾਂ ਪ੍ਰਿਯਮਿਵਾਤਿਥਿਮ੍ ।
ਭੋਜਯਿਸ਼੍ਯਤ੍ਯਕਰ੍ਮਣ੍ਯਮਪ੍ਰਗ੍ਰਹਮਨਾਯਕਮ੍ ॥ 34 ॥
ਇਮਾਮਂਧਾਂ ਚ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾਂ ਚ ਮਾਤਰਂ ਤੇ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ।
ਕਥਂ ਵਤ੍ਸ ਭਰਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕ੍ਰੁਰੁਇਪਣਾਂ ਪੁਤ੍ਰਗਰ੍ਧਿਨੀਮ੍ ॥ 35 ॥
ਤਿਸ਼੍ਠ ਮਾਂ ਮਾਗਮਃ ਪੁਤ੍ਰ ਯਮਸ੍ਯ ਸਦਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ।
ਸ਼੍ਵੋ ਮਯਾ ਸਹ ਗਂਤਾਸਿ ਜਨਨ੍ਯਾ ਚ ਸਮੇਧਿਤਃ ॥ 36 ॥
ਤਤੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਾਰਤੀਮ੍ ।
ਕ੍ਸ਼ਮਤਾਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜੋ ਮੇ ਬਿਭ੍ਰੁਰੁਇਯਾਤ੍ਪਿਤਰਾਵਯਮ੍ ॥ 37 ॥
ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਲੋਕਪਾਲੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।
ਈਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਸ੍ਯ ਮਮਾਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਮੇਕਾਮਭਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ॥ 38 ॥
ਅਪਾਪੋਸਿ ਯਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਨਿਹਤਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾ ।
ਤੇਨ ਸਤ੍ਯੇਨ ਗਚ੍ਛਾਸ਼ੁ ਯੇ ਲੋਕਾਸ਼੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਯੋਧਿਨਾਮ੍ ॥ 39 ॥
ਯਾਂਤਿ ਸ਼ੂਰਾ ਗਤਿਂ ਯਾਂ ਚ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇਸ਼੍ਵਨਿਵਰ੍ਤਿਨਃ ।
ਹਤਾਸ੍ਤ੍ਵਭਿਮੁਖਾਃ ਪੁਤ੍ਰ ਗਤਿਂ ਤਾਂ ਪਰਮਾਂ ਵ੍ਰਜ ॥ 40 ॥
ਯਾਂ ਗਤਿਂ ਸਗਰਸ਼੍ਸ਼ੈਬ੍ਯੋ ਦਿਲੀਪੋ ਜਨਮੇਜਯਃ ।
ਨਹੁਸ਼ੋ ਦੁਂਦੁਮਾਰਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤਾਂ ਗਚ੍ਛ ਪੁਤ੍ਰਕ ॥ 41 ॥
ਯਾ ਗਤਿ ਸ੍ਸਰ੍ਵਸਾਧੂਨਾਂ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਾਤ੍ਤਪਸਾਚ ਯਾ ।
ਯਾ ਭੂਮਿਦਸ੍ਯਾਹਿਤਾਗ੍ਨੇਰੇਕਪਤ੍ਨੀ ਵ੍ਰਤਸ੍ਯ ਚ ॥ 42 ॥
ਗੋਸਹਸ੍ਰਪ੍ਰਦਾਤ੍ਰੁਰੁਇਣਾਂ ਯਾ ਯਾ ਗੁਰੁਭ੍ਰੁਰੁਇਤਾਮਪਿ ।
ਦੇਹਨ੍ਯਾਸਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂ ਯਾ ਚ ਤਾਂ ਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛ ਪੁਤ੍ਰਕ ॥ 43 ॥
ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਕੁਲੇ ਜਾਤੋ ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਕੁਸ਼ਲਾਂ ਗਤਿਮ੍ ।
ਸ ਤੁ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਨਿਹਤੋ ਮਮ ਬਾਂਧਵਃ ॥ 44 ॥
ਏਵਂ ਸ ਕ੍ਰੁਰੁਇਪਣਂ ਤਤ੍ਰ ਪਰ੍ਯਦੇਵਯਤਾਸਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ ।
ਤਤੋਸ੍ਮੈ ਕਰ੍ਤੁਮੁਦਕਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਸ੍ਸਹਭਾਰ੍ਯਯਾ ॥ 45 ॥
ਸ ਤੁ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਰੂਪੇਣ ਮੁਨਿਪੁਤ੍ਰਸ੍ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਧ੍ਯਾਰੁਹਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਸਹ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ॥ 46 ॥
ਆਬਭਾਸ਼ੇ ਚ ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧੌ ਤੌ ਸਹ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਤਾਪਸਃ ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯਚ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤੁ ਪਿਤਰੌ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 47 ॥
ਸ੍ਥਾਨਮਸ੍ਮਿ ਮਹਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਭਵਤੋਃ ਪਰਿਚਾਰਣਾਤ੍ ।
ਭਵਂਤਾਵਪਿ ਚ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਮਮ ਮੂਲਮੁਪੈਸ਼੍ਯਤਃ ॥ 48 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਵਿਮਾਨੇਨ ਵਪੁਸ਼੍ਮਤਾ ।
ਆਰੁਰੋਹ ਦਿਵਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਮੁਨਿਪੁਤ੍ਰੋ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ॥ 49 ॥
ਸ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਤੂਦਕਂ ਤੂਰ੍ਣਂ ਤਾਪਸ ਸ੍ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ।
ਮਾਮੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲਿਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 50 ॥
ਅਦ੍ਯੈਵ ਜਹਿਂ ਮਾਂ ਰਾਜਨ੍ਮਰਣੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੇ ਵ੍ਯਥਾ ।
ਯਚ੍ਛਰੇਣੈਕਪੁਤ੍ਰਂ ਮਾਂ ਤ੍ਵਮਕਰ੍ਸ਼ੀਰਪੁਤ੍ਰਕਮ੍ ॥ 51 ॥
ਤ੍ਵਯਾ ਤੁ ਯਦਵਿਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਨਿਹਤੋ ਮੇ ਸੁਤਸ਼੍ਸ਼ੁਚਿਃ ।
ਤੇਨ ਤ੍ਵਾਮਭਿਸ਼ਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਸੁਦੁਃਖਮਤਿਦਾਰੁਣਮ੍ ॥ 52 ॥
ਪੁਤ੍ਰਵ੍ਯਸਨਜਂ ਦੁਃਖਂ ਯਦੇਤਨ੍ਮਮ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ ।
ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕੇਨ ਰਾਜਨ੍ਕਾਲਂ ਕਰਿਸ਼੍ਯਸਿ ॥ 53 ॥
ਅਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਤੁ ਹਤੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੇਣ ਤ੍ਵਯਾ ਮੁਨਿਃ ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਨਾਵਿਸ਼ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਨਰਾਧਿਪ ॥ 54 ॥
ਤ੍ਵਾਮਪ੍ਯੇਤਾਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੋ ਭਾਵਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵ ਗਮਿਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਜੀਵਿਤਾਂਤਕਰੋ ਘੋਰੋ ਦਾਤਾਰਮਿਵ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ॥ 55 ॥
ਏਵਂ ਸ਼ਾਪਂ ਮਯਿ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਲਪ੍ਯ ਕਰੁਣਂ ਬਹੁ ।
ਚਿਤਾਮਾਰੋਪ੍ਯ ਦੇਹਂ ਤਨ੍ਮਿਥੁਨਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਭ੍ਯਯਾਤ੍ ॥ 56 ॥
ਤਦੇਤਚ੍ਛਿਂਤਯਾਨੇਨ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਪਾਪਂ ਮਯਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।
ਤਦਾ ਬਾਲ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਦੇਵਿ ਸ਼ਬ੍ਦਵੇਧ੍ਯਨੁਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ॥ 57 ॥
ਤਸ੍ਯਾਯਂ ਕਰ੍ਮਣੋ ਦੇਵਿ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਅਪਥ੍ਯੈਸ੍ਸਹਂਭੁਕ੍ਤੇ ਵ੍ਯਾਧਿਰਨ੍ਨਰਸੇ ਯਥਾ ॥ 58 ॥
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਮਾਗਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਤਸ੍ਯੋਦਾਰਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਃ ।
ਯਦਹਂ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕੇਨ ਸਂਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਜੀਵਿਤਮ੍ ॥ 59 ॥
ਚਕ੍ਸ਼ੁਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੌਸਲ੍ਯੇ ਸਾਧੁ ਮਾਂ ਸ੍ਫ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਰੁਦਂਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਭਾਰ੍ਯਾਮਾਹ ਚ ਭੂਮਿਪਃ ॥ 60 ॥
ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਦੇਵਿ ਯਨ੍ਮਯਾ ਰਾਘਵੇ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਸਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਤਤ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯੈਵ ਯਦਨੇਨ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਮਯਿ ॥ 61 ॥
ਦੁਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਮਪਿ ਕਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਭੁਵਿ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ।
ਕਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜ੍ਯਮਾਨੋ ਵਾ ਨਾਸੂਯੇਤ੍ਪਿਤਰਂ ਸੁਤਃ ॥ 62 ॥
ਯਦਿ ਮਾਂ ਸਂਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੇਦ੍ਰਾਮਸ੍ਸਕ੍ਰੁਰੁਇਦਦ੍ਯ ਲਭੇਤ ਵਾ ।
ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨ ਹਿ ਮਾਨਵਾਃ ॥ 63 ॥
ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ਾ ਤ੍ਵਾਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਿਰ੍ਮਮ ਵਿਲੁਪ੍ਯਤੇ ।
ਦੂਤਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯੈਤੇ ਕੌਸਲ੍ਯੇ ਤ੍ਵਰਯਂਤਿ ਮਾਮ੍ ॥ 64 ॥
ਅਤਸ੍ਤੁ ਕਿਂ ਦੁਃਖਤਰਂ ਯਦਹਂ ਜੀਵਿਤਕ੍ਸ਼ਯੇ ।
ਨ ਹਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਰਾਮਂ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 65 ॥
ਤਸ੍ਯਾਦਰ੍ਸ਼ਨਜਸ਼੍ਸ਼ੋਕਸ੍ਸੁਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਉਚ੍ਛੋਸ਼ਯਤਿ ਮੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਵਾਰਿਸ੍ਤੋਕਮਿਵਾਤਪਃ ॥ 66 ॥
ਨ ਤੇ ਮਨੁਸ਼੍ਯਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤੇ ਯੇ ਚਾਰੁਸ਼ੁਭਕੁਂਡਲਮ੍ ।
ਮੁਖਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਰ੍ਸ਼ੇ ਪਂਚਦਸ਼ੇ ਪੁਨਃ ॥ 67 ॥
ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸੁਭ੍ਰੁ ਸੁਦਂਸ਼੍ਟ੍ਰਂ ਚਾਰੁਨਾਸਿਕਮ੍ ।
ਧਨ੍ਯਾ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਤਾਰਾਧਿਪਨਿਭਂ ਮੁਖਮ੍ ॥ 68 ॥
ਸਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਸ਼ਾਰਦਸ੍ਯੇਂਦੋਃ ਪੁਲ੍ਲਸ੍ਯ ਕਮਲਸ੍ਯ ਚ ।
ਸੁਗਂਧਿ ਮਮ ਨਾਥਸ੍ਯ ਧਨ੍ਯਾ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਤਨ੍ਮੁਖਮ੍ ॥ 69 ॥
ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਵਨਵਾਸਂ ਤਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪੁਨਰਾਗਤਮ੍ ।
ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸੁਖਿਨੋ ਰਾਮਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਮਾਰ੍ਗਗਤਂ ਯਥਾ ॥ 70 ॥
ਕੌਸਲ੍ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਮੋਹੇਨ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਂ ਸੀਦਤੀਵ ਮੇ ।
ਵੇਦਯੇ ਨ ਚ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਰਸਾਨਹਮ੍ ॥ 71 ॥
ਚਿਤ੍ਤਨਾਸ਼ਾਦ੍ਵਿਪਦ੍ਯਂਤੇ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਂਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਮੇ ।
ਕ੍ਸ਼ੀਣਸ੍ਨੇਹਸ੍ਯ ਦੀਪਸ੍ਯ ਸਂਸਕ੍ਤਾ ਰਸ਼੍ਮਯੋ ਯਥਾ ॥ 72 ॥
ਅਯਮਾਤ੍ਮਭਵਸ਼੍ਸ਼ੋਕੋ ਮਾਮਨਾਥਮਚੇਤਨਮ੍ ।
ਸਂਸਾਦਯਤਿ ਵੇਗੇਨ ਯਥਾ ਕੂਲਂ ਨਦੀਰਯਃ ॥ 73 ॥
ਹਾ ਰਾਘਵ ਮਹਾਬਾਹੋ ਹਾ ਮਮਾਯਾਸਨਾਸ਼ਨ ।
ਹਾ ਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਰਿਯ ਮੇ ਨਾਥ ਹਾਦ੍ਯ ਕ੍ਵਾਸਿ ਗਤਸ੍ਸੁਤ ॥ 74 ॥
ਹਾ ਕੌਸਲ੍ਯੇ ਨਸ਼ਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਹਾ ਸੁਮਿਤ੍ਰੇ ਤਪਸ੍ਵਿਨਿ ।
ਹਾ ਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂਸੇ ਮਮਾਮਿਤ੍ਰੇ ਕੈਕੇਯਿ ਕੁਲਪਾਂਸਨਿ ॥ 75 ॥
ਇਤਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ।
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਸ਼੍ਸ਼ੋਚਂਜੀਵਿਤਾਂਤਮੁਪਾਗਮਤ੍ ॥ 76 ॥
ਯਦਾ ਤੁ ਦੀਨਂ ਕਥਯਨ੍ਨਰਾਧਿਪਃ ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਵਾਸਨਾਤੁਰਃ ।
ਗਤੇਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਦੁਃਖਪੀਡਿਤਸ੍ਤਦਾ ਜਹੌ ਪ੍ਰਾਣਮੁਦਾਰਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ॥ 77 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਚਤੁਃਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
