ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਵਿਨਿਹਤਂਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਰਾਵਣੇਨਬਲੀਯਸਾ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂਸਮਰੇਸ਼ੂਰਂਰੂਧਿਰੌਘਪਰਿਪ੍ਲੁਤਮ੍ ॥ 1 ॥
ਸ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਤੁਮੁਲਂਯੁਦ੍ਧਂਰਾਵਣਸ੍ਯਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਵਿਸ੍ਰੁਰੁਇਜਨ੍ਨੇਵਬਾਣੌਘਾਨ੍ ਸੁਸ਼ੇਣਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 2 ॥
ਏਸ਼ਰਾਵਣਵੀਰ੍ਯੇਣਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃਪਤਿਤੋਭੁਵਿਃ ।
ਸਰ੍ਪਵਚ੍ਚੇਸ਼੍ਟਤੇਵੀਰੋਭੂਮੌਸ਼ੋਕਮੁਦਿਰੀਯਨ੍ ॥ 3 ॥
ਸ਼ੋਣਿਤਾਰ੍ਦ੍ਰਮਿਮਂਵੀਰਂਪ੍ਰਾਣੈਃਪ੍ਰਿਯਤਰਂਮਮ ।
ਪਸ਼੍ਯਤੋਮਮਕਾਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਯੋਦ੍ਧੁਂਪਰ੍ਯਾਕੁਲਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 4 ॥
ਅ ਯਂ ਸ ਸਮਰਸ਼੍ਲਾਘੀਭ੍ਰਾਤਾਮੇਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਃ ।
ਯਦਿਪਂਚਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਃਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਮੇਕਿਂਸੁਖੇਨਵਾ ॥ 5 ॥
ਲਜ੍ਜਤੀਵਹਿਵੀਰ੍ਯਂਭ੍ਰਸ਼੍ਯਤੀਵਕਰਾਦ੍ਧਨੁਃ ।
ਸਾਯਕਾਵ੍ਯਵਸੀਦਂਤਿਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਰ੍ਭਾਸ਼੍ਪਵਸ਼ਂਗਤਾ ॥ 6 ॥
ਅਵਸੀਦਂਤਿਗਾਤ੍ਰਾਣਿਸ੍ਵਪ੍ਨਯਾਨੇਨ੍ਰੁਰੁਇਣਾਮਿਵ ।
ਚਿਂਤਾਮੇਵਰ੍ਤਤੇਤੀਵ੍ਰਾਮੁਮੂਰ੍ਸ਼ਾਪਿ ਚ ਜਾਯਤੇ ॥ 7 ॥
ਭ੍ਰਾਤਰਂਨਿਹਤਂਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਰਾਵਣੇਨਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਵਿਸ਼੍ਟਨਂਤਂਤੁਦੁਃਖਾਰ੍ਤਂਮਰ੍ਮਣ੍ਯਭਿਹਤਂਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ॥ 8 ॥
ਰਾਘਵੋਭ੍ਰਾਤਰਂਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਪ੍ਰਿਯਂਪ੍ਰਾਣਂਬਹਿਸ਼੍ਚਰਮ੍ ।
ਦੁਃਖੇਨਮਹਤਾਵਿਸ਼੍ਟੋਧ੍ਯਾਨਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਃ ॥ 9 ॥
ਪਰਂਵਿਸ਼ਾਦਮਾਪਨ੍ਨੋਵਿਲਲਾਪਾਕੁਲੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ।
ਭ੍ਰਾਤਰਂਨਿਹਤਂਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂਰਣਪਾਂਸੁਸ਼ੁ ॥ 10 ॥
ਵਿਜਯੋਪਿਹਿਮੇਸ਼ੂਰ ਨ ਪ੍ਰਿਯਾਯੋਪਕਲ੍ਪਤੇ ।
ਅਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿਸ਼ਯਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਃਕਾਂਪ੍ਰੀਤਿਂਜਨਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 11 ॥
ਕਿਂਮੇਯੁਦ੍ਧੇਨਕਿਂਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਯੁਦ੍ਧਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ।
ਯਤ੍ਰਾਯਂਨਿਹਤਸ਼੍ਸ਼ੇਤੇਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ॥ 12 ॥
ਯਥੈਵਮਾਂਵਨਂਯਾਂਤਮਨੁਯਾਤਿਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ।
ਅਹਮਪ੍ਯੁਪਯਾਸ੍ਯਾਮਿਤਥੈਵੈਨਂਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ॥ 13 ॥
ਇਸ਼੍ਟਬਂਧੁਜਨੋਨਿਤ੍ਯਂਮਾਂ ਸ ਨਿਤ੍ਯਮਨੁਵ੍ਰਤਃ ।
ਇਮਾਮਵਸ੍ਥਾਂਗਮਿਤੋਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃਕੂਟਯੋਧਿਭਿਃ ॥ 14 ॥
ਦੇਸ਼ੇਦੇਸ਼ੇਕਲਤ੍ਰਾਣਿਦੇਸ਼ੇਦੇਸ਼ੇ ਚ ਬਾਂਦਵਾਃ ।
ਤਂਤੁਦੇਸ਼ਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿਯਤ੍ਰਭ੍ਰਾਤਾਸਹੋਦਰਃ ॥ 15 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਂਵਿਲਪਂਤਂਤਂਸ਼ੋਕਵਿਹ੍ਵਲਿਤੇਦ੍ਰਨਿਯਮ੍ ।
ਵਿਵੇਸ਼੍ਟਮਾਨਂਕਰੁਣਮਚ੍ਛਵਸਂਤਂਪੁਨਃਪੁਨਃ ॥ 16 ॥
ਰਾਮਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਨਵੀਰਸੁਸ਼ੇਨੋਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ ਕਿਨੁਰਾਜ੍ਯੇਨਦੁਰ੍ਧਰ੍ਸ਼ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨਵਿਨਾਮਮ ।
ਕਥਂਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂਤ੍ਵਂਬਾਂਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਸਲਾਮ੍ ॥ 17 ॥
ਨ ਮ੍ਰੁਰੁਇਥੋਯਂਮਹਾਬਾਹੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋਲਕ੍ਸ਼ਮਿਵਰ੍ਧਨਃ ।
ਨ ਚਾਸ੍ਯਵਿਕ੍ਰਤਂਵਕ੍ਤ੍ਰਾਨਾਪਿਸ਼ਸ੍ਵਾਸਂ ਨ ਨਿਸ਼੍ਪ੍ਰਭਮ੍ ॥ 18 ॥
ਸੁਪ੍ਰਭਂਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਚ ਮੁਖਮਸ੍ਯਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 19 ॥
ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਤਲੌਹਸ੍ਤੌਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਚ ਲੋਚਨੇ ।
ਐ ਵਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇਰੂਪਂਗਤਾਸੂਨਾਂਵਿਸ਼ਂਪਤੇ ॥ 20 ॥
ਮਾਵਿਸ਼ਾਦਂਮ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਰੁਰੁਇਥਾਵੀਰਸਪ੍ਰਾਣੋਯਮਰਿਂਦਮ ।
ਆ ਖ੍ਯਾਸਤਿਤੁਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਸ੍ਯਸ੍ਰਸ੍ਤਗਾਤ੍ਰਸ੍ਯਭੂਤਲੇ ॥ 21 ॥
ਸੋਚ੍ਛਵਾਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਂਵੀਰਕਂਪਮਾਨਂਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃਸੁਸ਼ੇਣੋਰਾਘਵਂਵਚਃ ॥ 22 ॥
ਸਮੀਪਸ੍ਥਮੁਵਾਚੇਦਂਹਨੂਮਂਤਂਮਹਾਕਪਿਮ੍ ।
ਸੌਮ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਿਤੋਗਤ੍ਵਾਸ਼ੈਲਮੌਸ਼ਧਿਪਰ੍ਵਤਮ੍ ॥ 23 ॥
ਪੂਰ੍ਵਂਤੁਕਥਿਤੋਯੋਸੌਵੀਰ ਜਾਂਬਵਤਾਸ਼ੁਭਃ ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਸ਼ਿਖਰੇਜਾਤਾਮੋਸ਼ਧਿਮਾਨਯ ॥ 24 ॥
ਸਵਰ੍ਣਕਰਣੀਂਨਾਮ੍ਨਾਸਾਵਰ੍ਣ੍ਯਕਰਣੀਂਤਥਾ ।
ਸਂਜੀਵਕਰਣੀਂਵੀਰਸਂਧਾਨੀਂ ਚ ਮਹੌਸ਼ਧੀਮ੍ ॥ 25 ॥
ਸਂਜੀਵਨਾਰ੍ਧਂਵੀਰਸ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤੋਹਨੁਮਾਨ੍ਗਤ੍ਵਾਚੌਸ਼ਥਿਪਰ੍ਵਤਮ੍ ॥ 26 ॥
ਚਿਂਤਾਮਭ੍ਯਗਮਛ੍ਰਚੀਮਾਨਜਾਨਂ ਸ੍ਤਾ ਮਹੌਸ਼ਧੀਃ ।
ਤਸ੍ਯਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਮਾਰੁਤੇਰਮਿਤੌਜਸਃ ॥ 27 ॥
ਇਦਮੇਵਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤ੍ਵਾਸ਼ਿਖਰਂਗਿਰੇਃ ।
ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁਸ਼ਿਖਰੇਜਾਤਾਮੋਸ਼ਧਿਂਤਾਂਸੁਖਾਵਹਾਮ੍ ॥ 28 ॥
ਪ੍ਰਤਰ੍ਕੇਣਾਵਗਚ੍ਛਾਮਿਸੁਸ਼ੇਣੋਹ੍ਯਵਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਅਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਯਦਿਗਚ੍ਛਾਮਿਵਿਸ਼ਲ੍ਯਕਰਣੀਮਹਮ੍ ॥ 29 ॥
ਕਾਲਾਤ੍ਯਯੇਨਦੋਸ਼ਃਸ੍ਯਾਦ੍ਵੈਕ੍ਲਬ੍ਯਂ ਚ ਮਹਦ੍ਭਵੇਤ੍ ।
ਇਤਿਸਂਚਿਂਤ੍ਯਹਨੂਮਾਨ੍ਗਤ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂਮਹਾਬਲਃ ॥ 30 ॥
ਆਸਾਦ੍ਯਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਂਪ੍ਰਕ੍ਰਮ੍ਯਗਿਰੇਸ਼੍ਸ਼ਿਰਃ ।
ਫੁਲ੍ਲਨਾਨਾਤਰੁਗਣਂਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯਮਹਾਬਲਃ ॥ 31 ॥
ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤ੍ਵਾਹਰਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂਸਮਤੋਲਯਤ੍ ।
ਸਨੀਲਮਿਵਜੀਮੂਤਂਤੋਯਪੂਰ੍ਣਂਨਭਸ੍ਤਲਾਤ੍ ॥ 32 ॥
ਉਤ੍ਪਪਾਤਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤ੍ਵਾਤੁਹਨੂਮਾਨ੍ ਸ਼ਿਖਰਂਗਿਰੇਃ ।
ਸਮਾਗਮ੍ਯਮਹਾਵੇਗਃਸਂਨ੍ਯਸ੍ਯਸ਼ਿਖਰਂਗਿਰੇਃ ॥ 33 ॥
ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਯਕਿਂਚਿਦ੍ਧਨੁਮਾਨ੍ਸੁਸ਼ੇਣਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਓਸ਼ਧੀਰ੍ਨਾਵਗਚ੍ਛਾਮਿਤਾਅਹਂਹਰਿਪੁਂਗਵ ॥ 34 ॥
ਤਦਿਦਂਸ਼ਿਖਰਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਨਂਗਿਰੇਸ੍ਤਸ੍ਯਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤਂਮਯਾ ।
ਏਵਂਕਥਯਮਾਨਂਤੁਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਪਵਨਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ 35 ॥
ਸੁਸ਼ੇਣੋਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠੋਜਗ੍ਰਾਹੋਤ੍ਪਾਟ੍ਯਚੌਸ਼ਧੀਃ ।
ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਸ੍ਤੁਬਭੂਵੁਸ੍ਤੇਸਰ੍ਵੇਵਾਨਰਪੁਂਗਵਾਃ ॥ 36 ॥
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਹਨੂਮਤਃਕਰ੍ਮਸੁਰੈਰਪਿਸੁਦੁਸ਼੍ਕਰਮ੍ ।
ਤਤਃਸਂਕ੍ਸ਼ੋਦਯਿਤ੍ਵਾਤਾਮੋਸ਼ਧਿਂਵਾਨਰੋਤ੍ਤਮਃ ॥ 37 ॥
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯਦਦੌਨਸ੍ਤਸ੍ਸੁਸ਼ੇਣਸ੍ਸੁਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ।
ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਸਸਮਾਘ੍ਰਾਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃਪਰਵੀਰਹਾ ॥ 38 ॥
ਵਿਸ਼ਲ੍ਯੋਵਿਰੁਜਸ਼੍ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੁਦਤਿਸ਼੍ਠਨ੍ਮਹੀਤਲਾਤ੍ ।
ਤਮੁਤ੍ਥਿਤਂਤੁਹਰਯੋਭੂਤਲਾਤ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍ ॥ 39 ॥
ਸਾਧੁਸਾਵਧਿਤਿਸੁਪ੍ਰੀਤਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂਪ੍ਰਤ੍ਯਪੂਜਯਨ੍ ।
ਏਹ੍ਯੇਹੀਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਮੋਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂਪਰਵੀਰਹਾ ॥ 40 ॥
ਸਸ੍ਵਜੇਸ੍ਨੇਹਗਾਢਂ ਚ ਬਾਸ਼੍ਪਪਰ੍ਯਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ।
ਬ੍ਰਵੀਚ੍ਛਪਰਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂਰਾਘਵਸ੍ਤਦਾ ॥ 41 ॥
ਦਿਸ਼੍ਟ੍ਯਾਤ੍ਵਾਂਵੀਰਪਸ਼੍ਯਾਮਿਮਰਣਾਤ੍ਪੁਨਰਾਗਤਮ੍ ।
ਨ ਹਿਮੇਜੀਵਿਤੇਨਾਰ੍ਥਸ੍ਸੀਤਯਾਵਿਜਯਨੇਵਾ ॥ 42 ॥
ਕੋਹਿਮੇਵਦਤੇਨਾਰ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਯਿਪਂਚਤ੍ਵਮਾਗਤੇ ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂਵਦਤਸ੍ਤਸ੍ਯਰਾਘਵਸ੍ਯਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 43 ॥
ਭਿਨ੍ਨਸ਼੍ਸ਼ਿਥਿਲਯਾਵਾਚਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਤਾਂਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯਪੁਰਾਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮ ॥ 44 ॥
ਲਘੁਃਕਸ਼੍ਚਿਦਿਵਾਸਤ੍ਤ੍ਵੋਨੈਵਂਵਕ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ ।
ਨ ਹਿਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂਕੁਰ੍ਵਂਤਿਵਿਤਥਾਂਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ ॥ 45 ॥
ਲਕ੍ਸ਼ਣਂਹਿਮਹਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਪਰਿਪਾਲਨਮ੍ ।
ਨੈਰਾਸ਼੍ਯਮੁਪਗਂਤੁਂ ਚ ਨਾਲਂਤੇਮਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇਨਘ ॥ 46 ॥
ਵਧੇਨਰਾਵਣਸ੍ਯਾਦ੍ਯਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਮਨੁਪਾਲਯ ।
ਨਜੀਵਨ੍ਯਾਸ੍ਯਤੇਸ਼ਤ੍ਰੁਸ੍ਤਵਬਾਣਪਥਂਗਤਃ ॥ 47 ॥
ਨਰ੍ਦਤਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼ਣਦਂਸ਼੍ਟ੍ਰਸ੍ਯਸਿਂਹਸ੍ਯੇਵਮਹਾਗਜਃ ।
ਅਹਂਤੁਵਧਮਿਚ੍ਛਾਮਿਸ਼ੀਘ੍ਰਮਸ੍ਯਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 48 ॥
ਯਾਵਦਸ੍ਤਂ ਨ ਯਾਤ੍ਯੇਸ਼ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕਰ੍ਮਾਦਿਵਾਕਰਃ ।
ਯਦਿਵਧਮਿਚ੍ਛਸਿਰਾਵਣਸ੍ਯਸਂਖ੍ਯੇਯਦਿ ਚ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਹਿਤਵੇਚ੍ਛਸਿਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਮ੍ ।
ਯਦਿਤਵਰਾਜਸੁਤਾਭਿਲਾਸ਼ਆਰ੍ਯਕੁਰੁ ਚ ਵਚੋਮਮਸ਼ੀਘ੍ਰਮਦ੍ਯਵੀਰ ॥ 49 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡੇ ਦ੍ਵਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
