ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ਹਰਿਪੁਂਗਵਃ ।
ਦੁਃਖਾਦ੍ਦੁਃਖਾਭਿਭੂਤਾਯਾ ਸ੍ਸਾਂਤ੍ਵਮੁਤ੍ਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਅਹਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਂਦੇਸ਼ਾਦ੍ਦੇਵਿ ਦੂਤਸ੍ਤਵਾਗਤਃ ।
ਵੈਦੇਹਿ ਕੁਸ਼ਲੀ ਰਾਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਕੌਸ਼ਲਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 2 ॥
ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਵੇਦ ਵੇਦਵਿਦਾਂਵਰਃ ।
ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮੋ ਦੇਵਿ ਕੌਸ਼ਲਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 3 ॥
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਭਰ੍ਤੁਸ੍ਤੇਨੁਚਰਃ ਪ੍ਰਿਯਃ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਵਾਨ੍ਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ਿਰਸਾ ਤੇਭਿਵਾਦਨਮ੍ ॥ 4 ॥
ਸਾ ਤਯੋਃ ਕੁਸ਼ਲਂ ਦੇਵੀ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਨਰਸਿਂਹਯੋਃ ।
ਪ੍ਰੀਤਿਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਸਰ੍ਵਾਂਗੀ ਹਨੁਮਂਤਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 5 ॥
ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਬਤ ਗਾਥੇਯਂ ਲੌਕਿਕੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮਾ ।
ਏਤਿ ਜੀਵਂਤਮਾਨਂਦੋ ਨਰਂ ਵਰ੍ਸ਼ਸ਼ਤਾਦਪਿ ॥ 6 ॥
ਤਯਾ ਸਮਾਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰੀਤਿਰੁਤ੍ਪਾਦਿਤਾਦ੍ਭੁਤਾ ।
ਪਰਸ੍ਪਰੇਣ ਚਾਲਾਪਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤੌ ਤੌ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਤੁਃ ॥ 7 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ਹਰਿਯੂਥਪਃ ।
ਸੀਤਾਯਾਸ਼੍ਸ਼ੋਕਦੀਨਾਯਾਸ੍ਸਮੀਪਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ 8 ॥
ਯਥਾ ਯਥਾ ਸਮੀਪਂ ਸ ਹਨੁਮਾਨੁਪਸਰ੍ਪਤਿ ।
ਤਥਾ ਤਥਾ ਰਾਵਣਂ ਸਾ ਤਂ ਸੀਤਾ ਪਰਿਸ਼ਂਕਤੇ ॥ 9 ॥
ਅਹੋ ਧਿਗ੍ਦੁਸ਼੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮਿਦਂ ਕਥਿਤਂ ਹਿ ਯਦਸ੍ਯ ਮੇ ।
ਰੂਪਾਂਤਰਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਸ ਏਵਾਯਂ ਹਿ ਰਾਵਣਃ ॥ 10 ॥
ਤਾਮਸ਼ੋਕਸ੍ਯ ਸ਼ਾਖਾਂ ਸਾ ਵਿਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ।
ਤਸ੍ਯਾਮੇਵਾਨਵਦ੍ਯਾਂਗੀ ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਸਮੁਪਾਵਿਸ਼ਤ੍ ॥ 11 ॥
ਹਨੁਮਾਨਪਿ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਤਾਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਭਯਮੋਹਿਤਾਮ੍ ।
ਅਵਂਦਤ ਮਹਾਬਾਹੁਸ੍ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ॥ 12 ॥
ਸਾ ਚੈਨਂ ਭਯਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਭੂਯੋ ਨੈਵਾਭ੍ਯੁਦੈਕ੍ਸ਼ਤ ।
ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਵਂਦਮਾਨਂ ਤੁ ਸੀਤਾ ਸ਼ਸ਼ਿਨਿਭਾਨਨਾ ॥ 13 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਧੀਰ੍ਘਮੁਚ੍ਛਵਸ੍ਯ ਵਾਨਰਂ ਮਧੁਰਸ੍ਵਰਾ ।
ਮਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟੋ ਮਾਯਾਵੀ ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਰਾਵਣਸ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥ 14 ॥
ਉਤ੍ਪਾਦਯਸਿ ਮੇ ਭੂਯਸ੍ਸਂਤਾਪਂ ਤਨ੍ਨ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ ।
ਸ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਰੂਪਂ ਯਃ ਪਰਿਵ੍ਰਾਜਕਰੂਪਧ੍ਰੁਤ੍ ।
ਜਨਸ੍ਥਾਨੇ ਮਯਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ ਏਵਾਸਿ ਰਾਵਣਃ ॥ 15 ॥
ਉਪਵਾਸਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਾਂ ਦੀਨਾਂ ਕਾਮਰੂਪ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ।
ਸਂਤਾਪਯਸਿ ਮਾਂ ਭੂਯਸ੍ਸਂਤਪ੍ਤਾਂ ਤਨ੍ਨ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ ॥ 16 ॥
ਅਥਵਾ ਨੈਤਦੇਵਂ ਹਿ ਯਨ੍ਮਯਾ ਪਰਿਸ਼ਂਕਿਤਮ੍ ॥ 17 ॥
ਮਨਸੋ ਹਿ ਮਮ ਪ੍ਰੀਤਿਰੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਤਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ।
ਯਦਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਦੂਤਸ੍ਤ੍ਵਮਾਗਤੋ ਭਦ੍ਰਮਸ੍ਤੁ ਤੇ ॥ 18 ॥
ਪ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਪ੍ਰਿਯਾ ਰਾਮਕਥਾ ਹਿ ਮੇ ।
ਗੁਣਾਨ੍ਰਾਮਸ੍ਯ ਕਥਯ ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਮਮ ਵਾਨਰ ॥ 19 ॥
ਚਿਤ੍ਤਂ ਹਰਸਿ ਮੇ ਸੌਮ੍ਯ ਨਦੀਕੂਲਂ ਯਥਾ ਰਯਃ ।
ਅਹੋ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ੍ਯ ਸੁਖਤਾ ਯਾਹਮੇਵਂ ਚਿਰਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ॥ 20 ॥
ਪ੍ਰੇਸ਼ਿਤਂ ਨਾਮ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਰਾਘਵੇਣ ਵਨੌਕਸਮ੍ ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਪਿ ਯਦ੍ਯਹਂ ਵੀਰਂ ਰਾਘਵਂ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍ ॥ 21 ॥
ਪਸ਼੍ਯੇਯਂ ਨਾਵਸੀਦੇਯਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੋਪਿ ਮਮ ਮਤ੍ਸਰੀ ।
ਨਾਹਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਿਮਂ ਮਨ੍ਯੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਹਿ ਵਾਨਰਮ੍ ॥ 22 ॥
ਨ ਸ਼ਕ੍ਯੋਭ੍ਯੁਦਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯੁਦਯੋ ਮਮ ।
ਕਿਨ੍ਨੁ ਸ੍ਯਾਚਿਤ੍ਤਮੋਹੋਯਂ ਭਵੇਦ੍ਵਾਤਗਤਿਸ੍ਤ੍ਵਿਯਮ੍ ॥ 23 ॥
ਉਨ੍ਮਾਦਜੋ ਵਿਕਾਰੋ ਵਾ ਸ੍ਯਾਦਿਯਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਤ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਿਕਾ ।
ਅਥਵਾ ਨਾਯਮੁਨ੍ਮਾਦੋ ਮੋਹੋਪ੍ਯੁਨ੍ਮਾਦਲਕ੍ਸ਼ਣਃ ॥ 24 ॥
ਸਂਬੁਧ੍ਯੇ ਚਾਹਮਾਤ੍ਮਾਨਮਿਯਂ ਚਾਪਿ ਵਨੌਕਸਮ੍ ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਬਹੁਧਾ ਸੀਤਾ ਸਂਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਬਲਾਬਲਮ੍ ॥ 25 ॥
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਕਾਮਰੂਪਤ੍ਵਾਨ੍ਮੇਨੇ ਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਮ੍ ।
ਏਤਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਤਦਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਸੀਤਾ ਸਾ ਤਨੁਮਧ੍ਯਮਾ ॥ 26 ॥
ਨ ਪ੍ਰਤਿਵ੍ਯਾਜਹਾਰਾਥ ਵਾਨਰਂ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਸੀਤਾਯਾਸ਼੍ਚਿਂਤਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 27 ॥
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਨੁਕੂਲੈਰ੍ਵਚਨੈਸ੍ਤਦਾ ਤਾਂ ਸਂਪ੍ਰਹਰ੍ਸ਼ਯਤ੍ ।
ਆਦਿਤ੍ਯ ਇਵ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਲੋਕਕਾਂਤਸ਼੍ਸ਼ਸ਼ੀ ਯਥਾ ॥ 28 ॥
ਰਾਜਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਦੇਵੋ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋ ਯਥਾ ।
ਵਿਕ੍ਰਮੇਣੋਪਪਨ੍ਨਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਵਿਸ਼੍ਣੁਰ੍ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥ 29 ॥
ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਮਧੁਰਵਾਗ੍ਦੇਵੋ ਵਾਚਸ੍ਪਤਿਰ੍ਯਥਾ ।
ਰੂਪਵਾਨ੍ਸੁਭਗ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਕਂਦਰ੍ਪ ਇਵ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ ॥ 30 ॥
ਸ੍ਥਾਨਕ੍ਰੋਧਃ ਪ੍ਰਹਰ੍ਤਾ ਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠੋ ਲੋਕੇ ਮਹਾਰਥਃ ।
ਬਾਹੁਚ੍ਛਾਯਾਮਵਸ਼੍ਟਬ੍ਧੋ ਯਸ੍ਯ ਲੋਕੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 31 ॥
ਅਪਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਪਦਾਨ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਰੂਪੇਣ ਰਾਘਵਮ੍ ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਯੇਨਾਪਨੀਤਾਸਿ ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ ॥ 32 ॥
ਨ ਚਿਰਾਦ੍ਰਾਵਣਂ ਸਂਖ੍ਯੇ ਯੋ ਵਧਿਸ਼੍ਯਤਿ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਰੋਸ਼ਪ੍ਰਮੁਕ੍ਤੈਰਿਸ਼ੁਭਿਰ੍ਜ੍ਵਲਦ੍ਭਿਰਿਵ ਪਾਵਕੈਃ ॥ 33 ॥
ਤੇਨਾਹਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਿਤੋ ਦੂਤ ਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਸਕਾਸ਼ਮਿਹਾਗਤਃ ।
ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਯੋਗੇਨ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤ ਸ੍ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਕੌਸ਼ਲਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 34 ॥
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਨਂਦਵਰ੍ਧਨਃ ।
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੁਸ੍ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਕੌਸ਼ਲਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 35 ॥
ਰਾਮਸ੍ਯ ਚ ਸਖਾ ਦੇਵਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਨਾਮ ਵਾਨਰਃ ।
ਰਾਜਾ ਵਾਨਰਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਕੌਸ਼ਲਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 36 ॥
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਮਰਤਿ ਰਾਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸ੍ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ।
ਦਿਸ਼੍ਟ੍ਯਾ ਜੀਵਸਿ ਵੈਦੇਹਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਵਸ਼ਮਾਗਤਾ ॥ 37 ॥
ਨਚਿਰਾਦ੍ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਰਾਮਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚ ਮਹਾਬਲਮ੍ ।
ਮਧ੍ਯੇ ਵਾਨਰਕੋਟੀਨਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਚਾਮਿਤੌਜਸਮ੍ ॥ 38 ॥
ਅਹਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸਚਿਵੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ਨਾਮ ਵਾਨਰਃ ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟੋ ਨਗਰੀਂ ਲਂਕਾਂ ਲਂਘਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹੋਦਧਿਮ੍ ॥ 39 ॥
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪਦਨ੍ਯਾਸਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਤ੍ਵਾਂ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਮੁਪਯਾਤੋਹਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 40 ॥
ਨਾਹਮਸ੍ਮਿ ਤਥਾ ਦੇਵਿ ਯਥਾ ਮਾਮਵਗਚ੍ਛਸਿ ।
ਵਿਸ਼ਂਕਾ ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਮੇਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਤ੍ਸ੍ਵ ਵਦਤੋ ਮਮ ॥ 41 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡੇ ਚਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
