ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅਸ਼੍ਟਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਂਤਂ ਭਰਤਂ ਜਾਬਾਲਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤ੍ਤਮਃ ।
ਉਵਾਚ ਰਾਮਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਧਰ੍ਮਾਪੇਤਮਿਦਂ ਵਚਃ ॥ 1 ॥
ਸਾਧੁ ਰਾਘਵ ਮਾਭੂਤ੍ਤੇ ਬੁਧ੍ਦਿਰੇਵਂ ਨਿਰਰ੍ਥਿਕਾ ।
ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯੇਵ ਹ੍ਯਾਰ੍ਯਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਮਨਸ੍ਵਿਨਃ ॥ 2 ॥
ਕਃ ਕਸ੍ਯ ਪੁਰੁਸ਼ੋ ਬਂਧੁਃ ਕਿਮਾਪ੍ਯਂ ਕਸ੍ਯ ਕੇਨਚਿਤ੍ ।
ਯਦੇਕੋ ਜਾਯਤੇ ਜਂਤੁਰੇਕ ਏਵ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 3 ॥
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਚੇਤਿ ਰਾਮ ਸਜ੍ਜੇਤ ਯੋ ਨਰਃ ।
ਉਨ੍ਮਤ੍ਤ ਇਵ ਸ ਜ੍ਞੇਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧਿ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ॥ 4 ॥
ਯਥਾ ਗ੍ਰਾਮਾਂਤਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਨਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਸੇਤ੍ ।
ਉਤ੍ਸ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਯ ਚ ਤਮਾਵਾਸਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠੇਤਾਪਰੇਹਨਿ ॥ 5 ॥
ਏਵਮੇਵ ਮਨੁਸ਼੍ਯਾਣਾਂ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਂ ਵਸੁ ।
ਅਵਾਸਮਾਤ੍ਰਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਸਜ੍ਜਂਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਜ੍ਜਨਾਃ ॥ 6 ॥
ਪਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਨਰੋਤ੍ਤਮ ।
ਆਸ੍ਥਾਤੁਂ ਕਾਪਥਂ ਦੁਃਖਂ ਵਿਸ਼ਮਂ ਬਹੁਕਂਟਕਮ੍ ॥ 7 ॥
ਸਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾਯਾਮਯੋਧ੍ਯਾਯਾਮਾਤ੍ਮਾਨਮਭਿਸ਼ੇਚਯ ।
ਏਕਵੇਣੀਧਰਾ ਹਿ ਤ੍ਵਾਂ ਨਗਰੀ ਸਂਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ॥ 8 ॥
ਰਾਜਭੋਗਾਨਨੁਭਵਨ੍ਮਹਾਰ੍ਹਾਨ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਤ੍ਮਜ ।
ਵਿਹਰ ਤ੍ਵਮਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਯਥਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼੍ਟਪੇ ॥ 9 ॥
ਨ ਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧਸ਼ਰਥ ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਨ ਕਸ਼੍ਚਨ ।
ਅਨ੍ਯੋ ਰਾਜਾ ਤ੍ਵਮਨ੍ਯ ਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰੁ ਯਦੁਚ੍ਯਤੇ ॥ 10 ॥
ਬੀਜਮਾਤ੍ਰਂ ਪਿਤਾ ਜਂਤੋ ਸ਼੍ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਰੁਧਿਰਮੇਵ ਚ ।
ਸਂਯੁਕ੍ਤਮ੍ਰੁਰੁਇਤੁਮਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾ ਪੁਰੁਸ਼ਸ੍ਯੇਹ ਜਨ੍ਮ ਤਤ੍ ॥ 11 ॥
ਗਤ ਸ੍ਸ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਯਤ੍ਰ ਤੇਨ ਵੈ ।
ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤਤਿਰੇਸ਼ਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਮਿਥ੍ਯਾ ਵਿਹਨ੍ਯਸੇ ॥ 12 ॥
ਅਰ੍ਥਧਰ੍ਮਪਰਾ ਯੇ ਯੇ ਤਾਂਸ੍ਤਾਂਛੋਚਾਮਿ ਨੇਤਰਾਨ੍ ।
ਤੇ ਹਿ ਦੁਃਖਮਿਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਭੇਜਿਰੇ ॥ 13 ॥
ਅਸ਼੍ਟਕਾ ਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇਦੈਵਤ੍ਯਮਿਤ੍ਯਯਂ ਪ੍ਰਸ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਜਨਃ ।
ਅਨ੍ਨਸ੍ਯੋਪਦ੍ਰਵਂ ਪਸ਼੍ਯ ਮ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਹਿ ਕਿਮਸ਼ਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 14 ॥
ਯਦਿ ਭੁਕ੍ਤਮਿਹਾਨ੍ਯੇਨ ਦੇਹਮਨ੍ਯਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛਤਿ ।
ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਵਸਤ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਨ ਤਤ੍ਪਥ੍ਯਸ਼ਨਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ 15 ॥
ਦਾਨਸਂਵਨਨਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਗ੍ਰਂਥਾ ਮੇਧਾਵਿਭਿਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ।
ਯਜਸ੍ਵ ਦੇਹਿ ਦੀਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਯਸ੍ਵ ਸਂਤ੍ਯਜ ॥ 16 ॥
ਸ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰਮਿਤ੍ਯੇਵ ਕੁਰੁ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਮਹਾਮਤੇ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਯਤ੍ਤਦਾਤਿਸ਼੍ਠ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਠਤਃ ਕੁਰੁ ॥ 17 ॥
ਸਤਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਿਦਰ੍ਸ਼ਿਨੀਮ੍ ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣੀਸ਼੍ਵ ਭਰਤੇਨ ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਃ ॥ 18 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਅਸ਼੍ਟਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥