ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅਸ਼੍ਟਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮੁਪਾਯਨਮੁਪਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਵਾਨਰਾਨ੍ਸਾਂਤ੍ਵਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵ ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਤ੍ ॥ 1 ॥
ਵਿਸਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸ ਹਰੀਨ੍ ਸ਼ੂਰਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਮੇਨੇ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਰ੍ਥਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਰਾਘਵਂ ਚ ਮਹਾਬਲਮ੍ ॥ 2 ॥
ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਭੀਮਬਲਂ ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਸਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸਂਪ੍ਰਹਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ॥ 3 ॥
ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਯਾ ਵਿਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰਾਮ ਯਦਿ ਤੇ ਸੌਮ੍ਯ ਰੋਚਤੇ ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ 4 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ ।
ਏਵਂ ਭਵਤੁ ਗਚ੍ਛਾਵਃ ਸ੍ਥੇਯਂ ਤ੍ਵਚ੍ਛਾਸਨੇ ਮਯਾ ॥ 5 ॥
ਤਮੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।
ਵਿਸਰ੍ਜਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਤਾਰਾਮਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯੋਸ਼ਿਤਃ ॥ 6 ॥
ਏਤੇਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਰ੍ਹਰਿਵਰਾਨ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸਮੁਦਾਹਰਤ੍ ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰਯਸ਼੍ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਯਯੁਃ ॥ 7 ॥
ਬਦ੍ਧਾਂਜਲਿਪੁਟਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਯੇ ਸ੍ਯੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਦਰ੍ਸ਼ਨਕ੍ਸ਼ਮਾਃ ।
ਤਾਨੁਵਾਚ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਰਾਜਾਰ੍ਕਸਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਪ੍ਰਭਃ ॥ 8 ॥
ਉਪਸ੍ਥਾਪਯਤ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਸ਼ਿਬਿਕਾਂ ਮਮ ਵਾਨਰਾਃ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਹਰਯਸ਼੍ਸ਼ੀਘ੍ਰਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ॥ 9 ॥
ਸਮੁਪਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸੁਸ਼੍ਸ਼ਿਬਿਕਾਂ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍ ।
ਤਾਮੁਪਸ੍ਥਾਪਿਤਾਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਿਬਿਕਾਂ ਵਾਨਰਾਧਿਪਃ ॥ 10 ॥
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਰੁਹ੍ਯਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਿਤਿ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਂਚਨਂ ਯਾਨਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸੂਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ ॥ 11 ॥
ਬ੍ਰੁਰੁਇਹਦ੍ਭਿਰ੍ਹਰਿਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਰੁਰੋਹ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ।
ਪਾਂਡੁਰੇਣਾਤਪਤ੍ਰੇਣ ਮ੍ਰਿਯਮਾਣੇਨ ਮੂਰ੍ਧਨਿ ॥ 12 ॥
ਸ਼ੁਕ੍ਲੈਸ਼੍ਚ ਵਾਲਵ੍ਯਜਨੈਰ੍ਧੂਯਮਾਨੈਸ੍ਸਮਂਤਤਃ ।
ਸ਼ਂਖਭੇਰੀਨਿਨਾਦੈਸ਼੍ਚ ਹਰਿਭਿਸ਼੍ਚਾਭਿਵਂਦਿਤਃ ॥ 13 ॥
ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਾਜ੍ਯਸ਼੍ਰਿਯਮਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍ ।
ਸ ਵਾਨਰਸ਼ਤੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿ ਸ਼੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਿਭਿਃ ॥ 14 ॥
ਪਰਿਕੀਰ੍ਣੋ ਯਯੌ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਰਾਮੋ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਸ ਤਂ ਦੇਸ਼ਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਂ ਰਾਮਨਿਸ਼ੇਵਿਤਮ੍ ॥ 15 ॥
ਅਵਾਤਰਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾ ਸ਼੍ਸ਼ਿਬਿਕਾਯਾਸ੍ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ।
ਆਸਾਦ੍ਯ ਚ ਤਤੋ ਰਾਮਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲਿਪੁਟੋਭਵਤ੍ ॥ 16 ॥
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲੌ ਸ੍ਥਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਾਨਰਾਸ਼੍ਚਾਭਵਂਸ੍ਤਥਾ ।
ਤਟਾਕਮਿਵ ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਕੁਡ੍ਮਲਪਂਕਜਮ੍ ॥ 17 ॥
ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਮਹਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨਭੂਤ੍ ।
ਪਾਦਯੋਃ ਪਤਿਤਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਤਮੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ ॥ 18 ॥
ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਚ ਬਹੁਮਾਨਾਚ੍ਚ ਰਾਘਵਃ ਪਰਿਸ਼ਸ੍ਵਜੇ ।
ਪਰਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯ ਚ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਿਸ਼ੀਦੇਤਿ ਤਤੋਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 19 ॥
ਨਿਸ਼ਣ੍ਣਂ ਤਂ ਤਤੋ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਰਾਮੋਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ ।
ਧਰ੍ਮਮਰ੍ਥਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਯਸ੍ਤੁ ਕਾਲੇ ਨਿਸ਼ੇਵਤੇ ॥ 20 ॥
ਵਿਭਜ੍ਯ ਸਤਤਂ ਵੀਰ ਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਹਰਿਸਤ੍ਤਮ ।
ਹਿਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਂ ਤਥਾਰ੍ਥਂ ਚ ਕਾਮਂ ਯਸ੍ਤੁ ਨਿਸ਼ੇਵਤੇ ॥ 21 ॥
ਸ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਰੇ ਯਥਾ ਸੁਪ੍ਤਃ ਪਤਿਤਃ ਪ੍ਰਤਿਬੁਧ੍ਯਤੇ ।
ਅਮਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵਧੇ ਯੁਕ੍ਤੋ ਮਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਂਗ੍ਰਹੇ ਰਤਃ ॥ 22 ॥
ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਫਲਭੋਕ੍ਤਾ ਤੁ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ।
ਉਦ੍ਯੋਗਸਮਯਸ੍ਤ੍ਵੇਸ਼ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਿਨਾਸ਼ਨ ॥ 23 ॥
ਸਂਚਿਂਤ੍ਯਤਾਂ ਹਿ ਪਿਂਗੇਸ਼ ਹਰਿਭਿਸ੍ਸਹ ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਃ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਾਮਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 24 ॥
ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਟਾ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਕਪਿਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਪੁਨਃਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਿਦਂ ਮਯਾ ॥ 25 ॥
ਤਵ ਦੇਵ ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਭ੍ਰਾਤੁਸ਼੍ਚ ਜਯਤਾਂ ਵਰ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਨ ਪ੍ਰਤਿਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਃ ਪੁਰੁਸ਼ਾਣਾਂ ਸ ਦੂਸ਼ਕਃ ॥ 26 ॥
ਏਤੇ ਵਾਨਰਮੂਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੂਦਨ ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ਼੍ਚਾਦਾਯ ਬਲਿਨਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਾਨ੍ ॥ 27 ॥
ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚਾਵਹਿਤਾਸ਼੍ਸ਼ੂਰਾ ਗੋਲਾਂਗੂਲਾਸ਼੍ਚ ਰਾਘਵ ।
ਕਾਂਤਾਰਵਨਦੁਰ੍ਗਾਣਾਮਭਿਜ੍ਞਾ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ॥ 28 ॥
ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਵਾਨਰਾਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ ।
ਸ੍ਵੈਸ੍ਸ੍ਵੈਃ ਪਰਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਸ੍ਸੈਨ੍ਯੈਰ੍ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਪਥਿ ਰਾਘਵ ॥ 29 ॥
ਸ਼ਤੈਸ਼੍ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਕੋਟਿਭਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਃ ।
ਅਯੁਤੈਸ਼੍ਚਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਵੀਰਾਸ਼੍ਸ਼ਂਕੁਭਿਸ਼੍ਚ ਪਰਂਤਪ ॥ 30 ॥
ਅਰ੍ਬੁਦੈਰਰ੍ਬੁਦਸ਼ਤੈਰ੍ਮਧ੍ਯੈਸ਼੍ਚਾਂਤ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਾਨਰਾਃ ।
ਸਮੁਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪਰਾਰ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਹਰਯੋ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ॥ 31 ॥
ਆਗਮਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ਮਹੇਂਦ੍ਰਸਮਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ।
ਮੇਰੁਮਂਦਰਸਂਕਾਸ਼ਾ ਵਿਂਧ੍ਯ ਮੇਰੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਲਯਾਃ ॥ 32 ॥
ਤੇ ਤ੍ਵਾਮਭਿਗਮਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਯੇ ਸਬਾਂਧਵਮ੍ ।
ਨਿਹਤ੍ਯ ਰਾਵਣਂ ਸਖ੍ਯੇ ਹ੍ਯਾਨਯਿਸ਼੍ਯਂਤਿ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ॥ 33 ॥
ਤਤਸ੍ਤਮੁਦ੍ਯੋਗਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾ ਨ੍ਹਰਿਪ੍ਰਵੀਰਸ੍ਯ ਨਿਦੇਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨਃ ।
ਬਭੂਵ ਹਰ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਸੁਧਾਧਿਪਾਤ੍ਮਜਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਨੀਲੋਤ੍ਪਲਤੁਲ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ॥ 34 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡੇ ਅਸ਼੍ਟਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
