ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਦਿਵਸੇ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਰੇ ਗੋਦਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਤਸ੍ਮਿਂ ਸ੍ਤੁ ਦਿਵਸੇ ਸ਼ੂਰੋ ਯੁਧਾਜਿਤ੍ਸਮੁਪੇਯਿਵਾਨ੍ ॥ 1 ॥
ਪੁਤ੍ਰਃ ਕੇਕਯਰਾਜਸ੍ਯ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਭਰਤਮਾਤੁਲਃ ।
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਕੁਸ਼ਲਂ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 2 ॥
ਕੇਕਯਾਧਿਪਤੀ ਰਾਜਾ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ ਕੁਸ਼ਲਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਯੇਸ਼ਾਂ ਕੁਸ਼ਲਕਾਮੋਸਿ ਤੇਸ਼ਾਂ ਸਂਪ੍ਰਤ੍ਯਨਾਮਯਮ੍ ॥ 3 ॥
ਸ੍ਵਸ੍ਰੀਯਂ ਮਮ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਕਾਮੋ ਮਹੀਪਤਿਃ ।
ਤਦਰ੍ਥਮੁਪਯਾਤੋਹਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਰਘੁਨਂਦਨ ॥ 4 ॥
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਹਮਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਵਿਵਾਹਾਰ੍ਥਂ ਤਵਾਤ੍ਮਜਾਨ੍ ।
ਮਿਥਿਲਾਮੁਪਯਾਤਾਂਸ੍ਤੁ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ਮਹੀਪਤੇ ॥ 5 ॥
ਤ੍ਵਰਯਾਭ੍ਯੁਪਯਾਤੋਹਂ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟੁਕਾਮ ਸ੍ਸ੍ਵਸੁਸ੍ਸੁਤਮ੍ ।
ਅਥ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥਃ ਪ੍ਰਿਯਾਤਿਥਿਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 6 ॥
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਮਸਤ੍ਕਾਰੈਃ ਪੂਜਾਰ੍ਹਂ ਸਮਪੂਜਯਤ੍ ।
ਤਤਸ੍ਤਾਮੁਸ਼ਿਤੋ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਸਹ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ ॥ 7 ॥
ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਪੁਨਰੁਤ੍ਥਾਯ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕਰ੍ਮਵਿਤ੍ ।
ਰੁਰੁਇਸ਼ੀਂਸ੍ਤਦਾ ਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਯਜ੍ਞਵਾਟਮੁਪਾਗਮਤ੍ ॥ 8 ॥
ਯੁਕ੍ਤੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਵਿਜਯੇ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂਸ਼ਿਤੈਃ ।
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੁਰੁਇਭਿਸ੍ਸਹਿਤੋ ਰਾਮਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕੌਤੁਕਮਂਗਲਃ ॥ 9 ॥
ਵਸਿਸ਼੍ਠਂ ਪੁਰਤਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਮਹਰ੍ਸ਼ੀਨਪਰਾਨਪਿ ।
ਪਿਤੁ ਸ੍ਸਮੀਪਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਸ੍ਥੌ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੁਰੁਇਭਿਰਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 10 ॥
ਵਸਿਸ਼੍ਠੋ ਭਗਵਾਨੇਤ੍ਯ ਵੈਦੇਹਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਰਾਜਨ੍ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕੌਤੁਕਮਂਗਲੈਃ ॥ 11 ॥
ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਨਰਵਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਦਾਤਾਰਮਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਤੇ ।
ਦਾਤ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੀਤ੍ਰੁਰੁਇਭ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਃ ਪ੍ਰਭਵਂਤਿ ਹਿ ॥ 12 ॥
ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਵੈਵਾਹ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪਰਮੋਦਾਰੋ ਵਸਿਸ਼੍ਠੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 13 ॥
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਰਮਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ।
ਕਸ੍ਸ੍ਥਿਤਃ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰੋ ਮੇ ਕਸ੍ਯਾਜ੍ਞਾ ਸਂਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ॥ 14 ॥
ਸ੍ਵਗ੍ਰੁਰੁਇਹੇ ਕੋ ਵਿਚਾਰੋਸ੍ਤਿ ਯਥਾ ਰਾਜ੍ਯਮਿਦਂ ਤਵ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕੌਤੁਕਸਰ੍ਵਸ੍ਵਾ ਵੇਦਿਮੂਲਮੁਪਾਗਤਾਃ ॥ 15 ॥
ਮਮ ਕਨ੍ਯਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਦੀਪ੍ਤਾ ਵਹ੍ਨੇਰਿਵਾਰ੍ਚਿਸ਼ਃ ।
ਸਜ੍ਜੋਹਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ੋਸ੍ਮਿ ਵੇਦ੍ਯਾਮਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਿਤਃ ॥ 16 ॥
ਅਵਿਘ੍ਨਂ ਕੁਰੁਤਾਂ ਰਾਜਾ ਕਿਮਰ੍ਥਮਵਲਂਬਤੇ ।
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਨਕੇਨੋਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਤਦਾ ।
ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸੁਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਗਣਾਨਪਿ ॥ 17 ॥
ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਵਿਦੇਹਾਨਾਂ ਵਸਿਸ਼੍ਠਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 18 ॥
ਕਾਰਯਸ੍ਵ ਰੁਰੁਇਸ਼ੇ ਸਰ੍ਵਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਭਿਃ ਸਹ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਲੋਕਰਾਮਸ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਵੈਵਾਹਿਕੀਂ ਵਿਭੋ ॥ 19 ॥
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਜਨਕਂ ਵਸਿਸ਼੍ਠੋ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਃ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਸ਼ਤਾਨਂਦਂ ਚ ਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ ॥ 20 ॥
ਪ੍ਰਪਾਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਵਿਧਿਵਤ੍ਵੇਦਿਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤਪਾਃ ।
ਅਲਂਚਕਾਰ ਤਾਂ ਵੇਦਿਂ ਗਂਧਪੁਸ਼੍ਪੈ ਸ੍ਸਮਂਤਤਃ ॥ 21 ॥
ਸੁਵਰ੍ਣਪਾਲਿਕਾਭਿਸ਼੍ਚ ਛਿਦ੍ਰਕੁਂਭੈਸ਼੍ਚ ਸਾਂਕੁਰੈਃ ।
ਅਂਕੁਰਾਢ੍ਯੈਸ਼੍ਸ਼ਰਾਵੈਸ਼੍ਚ ਧੂਪਪਾਤ੍ਰੈ ਸ੍ਸਧੂਪਕੈਃ ॥ 22 ॥
ਸ਼ਂਖਪਾਤ੍ਰੈ ਸ੍ਸ੍ਰੁਵੈ ਸ੍ਸ੍ਰੁਗ੍ਭਿਃ ਪਾਤ੍ਰੈਰਰ੍ਘ੍ਯਾਭਿਪੂਰਿਤੈਃ ।
ਲਾਜਪੂਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਪਾਤ੍ਰੀਭਿਰਕ੍ਸ਼ਤੈਰਭਿਸਂਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੈਃ ॥ 23 ॥
ਦਰ੍ਭੈਸ੍ਸਮੈਸ੍ਸਮਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਵਿਧਿਵਨ੍ਮਂਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ।
ਅਗ੍ਨਿਮਾਦਾਯ ਵੇਦ੍ਯਾਂ ਤੁ ਵਿਧਿਮਂਤ੍ਰਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ॥ 24 ॥
ਜੁਹਾਵਾਗ੍ਨੌ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਸਿਸ਼੍ਠੋ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਃ ।
ਤਤਸ੍ਸੀਤਾਂ ਸਮਾਨੀਯ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂਸ਼ਿਤਾਮ੍ ॥ 25 ॥
ਸਮਕ੍ਸ਼ਮਗ੍ਨੇ ਸ੍ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਰਾਘਵਾਭਿਮੁਖੇ ਤਦਾ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਜ੍ਜਨਕੋ ਰਾਜਾ ਕੌਸਲ੍ਯਾਨਂਦਵਰ੍ਧਨਮ੍ ॥ 26 ॥
ਇਯਂ ਸੀਤਾ ਮਮ ਸੁਤਾ ਸਹਧਰ੍ਮਚਰੀ ਤਵ ।
ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛ ਚੈਨਾਂ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਪਾਣਿਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣੀਸ਼੍ਵ ਪਾਣਿਨਾ ॥ 27 ॥
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਛਾਯੇਵਾਨੁਗਤਾ ਸਦਾ ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਪਦ੍ਰਾਜਾ ਮਂਤ੍ਰਪੂਤਂ ਜਲਂ ਤਦਾ ॥ 28 ॥
ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਦੇਵਾਨਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੀਣਾਂ ਵਦਤਾਂ ਤਦਾ ।
ਦੇਵਦੁਂਦੁਭਿਰ੍ਨਿਰ੍ਘੋਸ਼ਃ ਪੁਸ਼੍ਪਵਰ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਨਭੂਤ੍ ॥ 29 ॥
ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਸੀਤਾਂ ਮਂਤ੍ਰੋਦਕਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਮ੍ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਜ੍ਜਨਕੋ ਰਾਜਾ ਹਰ੍ਸ਼ੇਣਾਭਿਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ ॥ 30 ॥
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਗਚ੍ਛ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਊਰ੍ਮਿਲਾਮੁਦ੍ਯਤਾਂ ਮਯਾ ।
ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛ ਪਾਣਿਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣੀਸ਼੍ਵ ਮਾਭੂਤ੍ਕਾਲਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯਯਃ ॥ 31 ॥
ਤਮੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਨਕੋ ਭਰਤਂ ਚਾਭ੍ਯਭਾਸ਼ਤ ।
ਗ੍ਰੁਰੁਇਹਾਣ ਪਾਣਿਂ ਮਾਂਡਵ੍ਯਾਃ ਪਾਣਿਨਾ ਰਘੁਨਂਦਨ ॥ 32 ॥
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਚਾਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਅਬ੍ਰਵੀਜ੍ਜਨਕੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾ ਮਹਾਬਾਹੋ ਪਾਣਿਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣੀਸ਼੍ਵ ਪਾਣਿਨਾ ॥ 33 ॥
ਸਰ੍ਵੇ ਭਵਂਤਸ੍ਸੌਮ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਚਰਿਤਵ੍ਰਤਾਃ ।
ਪਤ੍ਨੀਭਿਸ੍ਸਂਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਾ ਮਾਭੂਤ੍ਕਾਲਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯਯਃ ॥ 34 ॥
ਜਨਕਸ੍ਯ ਵਚ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਪਾਣੀਨ੍ ਪਾਣਿਭਿਰਾਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਨ੍ ।
ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤੇ ਚਤਸ੍ਰੁਰੁਇਣਾਂ ਵਸਿਸ਼੍ਠਸ੍ਯ ਮਤੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ 35 ॥
ਅਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਵੇਦਿਂ ਰਾਜਾਨਮੇਵ ਚ ।
ਰੁਰੁਇਸ਼ੀਂਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਸਭਾਰ੍ਯਾ ਰਘੁਸਤ੍ਤਮਾਃ ॥ 36 ॥
ਯਥੋਕ੍ਤੇਨ ਤਦਾ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਵਿਵਾਹਂ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ।
ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤੇਸ਼ੁ ਲਲਿਤੇਸ਼ੁ ਚ ਪਾਣਿਸ਼ੁ ॥ 37 ॥
ਪੁਸ਼੍ਪਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਰ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸੀਦਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸੁਭਾਸ੍ਵਰਾ ।
ਦਿਵ੍ਯਦੁਂਦੁਭਿਨਿਰ੍ਘੋਸ਼ੈਰ੍ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਨਿਸ੍ਵਨੈਃ ॥ 38 ॥
ਨਨ੍ਰੁਰੁਇਤੁਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸ੍ਸਂਘਾ ਗਂਧਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਜਗੁਃ ਕਲਮ੍ ।
ਵਿਵਾਹੇ ਰਘੁਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤ ॥ 39 ॥
ਈਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਤੁ ਤੂਰ੍ਯੋਦ੍ਘੁਸ਼੍ਟਨਿਨਾਦਿਤੇ ।
ਤ੍ਰਿਰਗ੍ਨਿਂ ਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਊਹੁਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਮਹੌਜਸਃ ॥ 40 ॥
ਅਥੋਪਕਾਰ੍ਯਾਂ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤੇ ਸਭਾਰ੍ਯਾ ਰਘੁਨਂਦਨਾਃ ।
ਰਾਜਾਪ੍ਯਨੁਯਯੌ ਪਸ਼੍ਯਂਤ੍ਸਰ੍ਸ਼ਿਸਂਘ ਸ੍ਸਬਾਂਧਵਃ ॥ 41 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਂਡੇ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥