ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਿਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਾਨੁਵਾਚ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ਵਾਨਰਰ੍ਸ਼ਭਃ ।
ਅਵ੍ਯਗ੍ਰਮਨਸੋ ਯੂਯਂ ਮਧੁ ਸੇਵਤ ਵਾਨਰਾਃ ॥ 1 ॥
ਅਹਮਾਵਾਰਯਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯੁਸ਼੍ਮਾਕਂ ਪਰਿਪਂਥਿਨਃ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਨੁਮਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਰੀਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰੋਂਗਦਃ ॥ 2 ॥
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਪਿਬਂਤੁ ਹਰਯੋ ਮਧੁ ।
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਨੁਮਤੋ ਮਯਾ ॥ 3 ॥
ਅਕਾਰ੍ਯਮਪਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਿਮਂਗ ਪੁਨਰੀਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ।
ਅਂਗਦਸ੍ਯ ਮੁਖਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਵਚਨਂ ਵਾਨਰਰ੍ਸ਼ਭਾਃ ॥ 4 ॥
ਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਵਾਨਰਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪੂਜਯਨ੍ ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾਂਗਦਂ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਨਰਾ ਵਾਨਰਰ੍ਸ਼ਭਮ੍ ॥ 5 ॥
ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮਧੁਵਨਂ ਯਤ੍ਰ ਨਦੀਵੇਗ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਮ੍ ।
ਤੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟਾ ਮਧੁਵਨਂ ਪਾਲਾਨਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਤਃ ॥ 6 ॥
ਅਤਿਸਰ੍ਗਾਚ੍ਚ ਪਟਵੋ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਪਪੁਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਮਧੁ ਤਦਾ ਰਸਵਤ੍ਫਲਮਾਦਦੁਃ ॥ 7 ॥
ਉਤ੍ਪਤ੍ਯ ਚ ਤਤਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਵਨਪਾਲਾਨ੍ ਸਮਾਗਤਾਨ੍ ।
ਤਾਡਯਂਤਿ ਸ੍ਮ ਸ਼ਤਸ਼ ਸ੍ਸਕ੍ਤਾਨ੍ਮਧੁਵਨੇ ਤਦਾ ॥ 8 ॥
ਮਧੂਨਿ ਦ੍ਰੋਣਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਬਾਹੁਭਿਃ ਪਰਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਤੇ ।
ਪਿਬਂਤਿ ਸਹਿਤਾ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਘ੍ਨਂਤਿ ਸ੍ਮ ਤਥਾਪਰੇ ॥ 9 ॥
ਕੇਚਿਤ੍ਪੀਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਧ੍ਯਂਤਿ ਮਧੂਨਿ ਮਧੁਪਿਂਗਲਾਃ ।
ਮਧੂਚ੍ਛਿਸ਼੍ਟੇਨ ਕੇਚਿਚ੍ਚ ਜਗ੍ਮੁਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮੁਤ੍ਕਟਾਃ ॥ 10 ॥
ਅਪਰੇ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇ ਤੁ ਸ਼ਾਖਾਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ ।
ਅਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਚ ਮਦਗ੍ਲਾਨਾਃ ਪਰ੍ਣਾਨ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਸ਼ੇਰਤੇ ॥ 11 ॥
ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਭੂਤਾਃ ਪ੍ਲਵਗਾ ਮਧੁਮਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਤ੍ ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪਂਤਿ ਚ ਤਥਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਸ੍ਖਲਂਤਿ ਚ ਤਥਾਪਰੇ ॥ 12 ॥
ਕੇਚਿਤ੍ ਕ੍ਸ਼੍ਵੇਲਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੂਜਂਤਿ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਤ੍ ।
ਹਰਯੋਮਧੁਨਾ ਮਤ੍ਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਸੁਪ੍ਤਾ ਮਹੀਤਲੇ ॥ 13 ॥
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਕੇਚਿਦ੍ਧਸਂਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਕੇਚਿਤ੍ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਚੇਤਰਤ੍ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਕੇਚਿਦ੍ਵਦਂਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਕੇਚਿਦ੍ਬੁਧ੍ਯਂਤਿ ਚੇਤਰਤ੍ ॥ 14 ॥
ਯੇਪ੍ਯਤ੍ਰ ਮਧੁਪਾਲਾ ਸ੍ਸ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰੇਸ਼੍ਯਾ ਦਧਿਮੁਖਸ੍ਯ ਤੁ ।
ਤੇਪਿ ਤੈਰ੍ਵਾਨਰੈਰ੍ਭੀਮੈਃ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਿਦ੍ਧਾ ਦਿਸ਼ੋ ਗਤਾਃ ॥ 15 ॥
ਜਾਨੁਭਿਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ।
ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਪਰਮੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਗਤ੍ਵਾ ਦਧਿਮੁਖਂ ਵਚਃ ॥ 16 ॥
ਹਨੂਮਤਾ ਦਤ੍ਤਵਰੈਰ੍ਹਤਂ ਮਧੁਵਨਂ ਬਲਾਤ੍ ।
ਵਯਂ ਚ ਜਾਨੁਭਿਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਦੇਵਮਾਰ੍ਗਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ॥ 17 ॥
ਤਤੋ ਦਧਿਮੁਖਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵਨਪਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਾਨਰਃ ।
ਹਤਂ ਮਧੁਵਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਾਂਤ੍ਵਯਾਮਾਸ ਤਾਨ੍ ਹਰੀਨ੍ ॥ 18 ॥
ਇਹਾਗਚ੍ਛਤ ਗਚ੍ਛਾਮੋ ਵਾਨਰਾਨ੍ ਬਲਦਰ੍ਪਿਤਾਨ੍ ।
ਬਲੇਨ ਵਾਰਯਿਸ਼੍ਯਾਮੋ ਮਧੁ ਭਕ੍ਸ਼ਯਤੋ ਵਯਮ੍ ॥ 19 ॥
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਧਿਮੁਖਸ੍ਯੇਦਂ ਵਚਨਂ ਵਾਨਰਰ੍ਸ਼ਭਾਃ ।
ਪੁਨਰ੍ਵੀਰਾ ਮਧੁਵਨਂ ਤੇਨੈਵ ਸਹਸਾ ਯਯੁਃ ॥ 20 ॥
ਮਧ੍ਯੇ ਚੈਸ਼ਾਂ ਦਧਿਮੁਖਃ ਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਤਰਸਾ ਤਰੁਮ੍ ।
ਸਮਭ੍ਯਧਾਵਦ੍ਵੇਗੇਨ ਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਃ ॥ 21 ॥
ਤੇ ਸ਼ਿਲਾਃ ਪਾਦਪਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਰ੍ਵਤਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਾਨਰਾਃ ।
ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤ੍ਵਾਭ੍ਯਗਮਨ੍ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਕਪਿਕੁਂਜਰਾਃ ॥ 22 ॥
ਤੇ ਸ੍ਵਾਮਿਵਚਨਂ ਵੀਰਾ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯੇਸ਼੍ਵਵਸਜ੍ਯ ਤਤ੍ ।
ਤ੍ਵਰਯਾ ਹ੍ਯਭ੍ਯਧਾਵਂਤ ਸਾਲਤਾਲਸ਼ਿਲਾਯੁਧਾਃ ॥ 23 ॥
ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਸ੍ਥਾਂਸ਼੍ਚ ਤਲਸ੍ਥਾਂਸ਼੍ਚ ਵਾਨਰਾਨ੍ ਬਲਦਰ੍ਪਿਤਾਨ੍ ।
ਅਭ੍ਯਕ੍ਰਾਮਂਸ੍ਤਤੋ ਵੀਰਾਃ ਪਾਲਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 24 ॥
ਅਥ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਦਧਿਮੁਖਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਂ ਵਾਨਰਪੁਂਗਵਾਃ ।
ਅਭ੍ਯਧਾਵਂਤ ਵੇਗੇਨ ਹਨੁਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤਦਾ ॥ 25 ॥
ਤਂ ਸਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਂ ਮਹਾਬਾਹੁਮਾਪਤਂਤਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ ।
ਆਰ੍ਯਕਂ ਪ੍ਰਾਹਰਤ੍ਤਤ੍ਰ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਕੁਪਿਤੋਂਗਦਃ ॥ 26 ॥
ਮਦਾਂਧਸ਼੍ਚ ਨ ਵੇਦੈਨਮਾਰ੍ਯਕੋਯਂ ਮਮੇਤਿ ਸਃ ।
ਅਥੈਨਂ ਨਿਸ਼੍ਪਿਪੇਸ਼ਾਸ਼ੁ ਵੇਗਵਦ੍ਵਸੁਧਾਤਲੇ ॥ 27 ॥
ਸ ਭਗ੍ਨਬਾਹੂਰੁਭੁਜੋ ਵਿਹ੍ਵਲਸ਼੍ਸ਼ੋਣਿਤੋਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ।
ਮੁਮੋਹ ਸਹਸਾ ਵੀਰੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਕਪਿਕੁਂਜਰਃ ॥ 28 ॥
ਸ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸਹਸਾ ਸਂਕ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧੋ ਰਾਜਮਾਤੁਲਃ ।
ਵਾਨਰਾਨ੍ਵਾਰਯਾਮਾਸ ਦਂਡੇਨ ਮਧੁਮੋਹਿਤਾਨ੍ ॥ 29 ॥
ਸ ਕਥਂਚਿਦ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਸ੍ਤੈਰ੍ਵਾਨਰੈਰ੍ਵਾਨਰਰ੍ਸ਼ਭਃ ।
ਉਵਾਚੈਕਾਂਤਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਭ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਾਨ੍ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਸਮੁਪਾਗਤਾਨ੍ ॥ 30 ॥
ਏਤੇ ਤਿਸ਼੍ਠਂਤੁ ਗਚ੍ਛਾਮੋ ਭਰ੍ਤਾ ਨੋ ਯਤ੍ਰ ਵਾਨਰਃ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਿਪੁਲਗ੍ਰੀਵਃ ਸਹ ਰਾਮੇਣ ਤਿਸ਼੍ਠਤਿ ॥ 31 ॥
ਸਰ੍ਵਂ ਚੈਵਾਂਗਦੇ ਦੋਸ਼ਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇ ।
ਅਮਰ੍ਸ਼ੀ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਘਾਤਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ਵਾਨਰਾਨ੍ ॥ 32 ॥
ਇਸ਼੍ਟਂ ਮਧੁਵਨਂ ਹ੍ਯੇਤਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇਪੈਤਾਮਹਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦੇਵੈਰਪਿ ਦੁਰਾਸਦਮ੍ ॥ 33 ॥
ਸ ਵਾਨਰਾਨਿਮਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਮਧੁਲੁਬ੍ਧਾਨ੍ ਗਤਾਯੁਸ਼ਃ ।
ਘਾਤਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ਦਂਡੇਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਜਨਾਨ੍ ॥ 34 ॥
ਵਧ੍ਯਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਾਜ੍ਞਾਪਰਿਭਾਵਿਨਃ ।
ਅਮਰ੍ਸ਼ਪ੍ਰਭਵੋ ਰੋਸ਼ਸ੍ਸਫਲੋ ਨੋ ਭਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 35 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਧਿਮੁਖੋ ਵਨਪਾਲਾਨ੍ਮਹਾਬਲਃ ।
ਜਗਾਮ ਸਹਸੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਵਨਪਾਲੈਸ੍ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ॥ 36 ॥
ਨਿਮੇਸ਼ਾਂਤਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸ ਹਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਨਾਲਯਃ ।
ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸੁਤੋ ਧੀਮਾਨ੍ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਯਤ੍ਰ ਵਾਨਰਃ ॥ 37 ॥
ਰਾਮਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚੈਵ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮੇਵ ਚ ।
ਸਮਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਾਂ ਜਗਤੀਮਾਕਾਸ਼ਾਨ੍ਨਿਪਪਾਤ ਹ ॥ 38 ॥
ਸਨ੍ਨਿਪਤ੍ਯ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਸ੍ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ ।
ਹਰਿਰ੍ਦਧਿਮੁਖਃ ਪਾਲੈਃ ਪਾਲਾਨਾਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 39 ॥
ਸ ਦੀਨਵਦਨੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਿ ਚਾਂਜਲਿਮ੍ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਸ਼ੁਭੌ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਚਰਣੌ ਪਤ੍ਯਪੀਡਯਤ੍ ॥ 40 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡੇ ਦ੍ਵਿਸ਼ਸ਼੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
