ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਤਿਥ੍ਯੋਥ ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੋਦਯਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ।
ਆਮ੍ਨਤ੍ਰੁਯ ਸ ਮੁਨੀਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਨਮੇਵਾਨ੍ਵਗਾਹਤ ॥ 1 ॥
ਨਾਨਾਮ੍ਰੁਰੁਇਗਗਣਾਕੀਰ੍ਣਮ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸੇਵਿਤਮ੍ ।
ਧ੍ਵਸ੍ਤਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਲਤਾਗੁਲ੍ਮਂ ਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਸਲਿਲਾਸ਼ਯਮ੍ ॥ 2 ॥
ਨਿਸ਼੍ਕੂਜਨਾਨਾਸ਼ਕੁਨਿਝਿਲ੍ਲਿਕਾਗਣਨਾਦਿਤਮ੍ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਨੁਗਤੋ ਰਾਮੋ ਵਨਮਧ੍ਯਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ ॥ 3 ॥
ਸੀਤਯਾ ਸਹ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨਘੋਰਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਯੁਤੇ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਗਿਰਿਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗਾਭਂ ਪੁਰੁਸ਼ਾਦਂ ਮਹਾਸ੍ਵਨਮ੍ ॥ 4 ॥
ਗਂਭੀਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਮਹਾਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਕਟਂ ਵਿਸ਼ਮੋਦਰਮ੍ ।
ਬੀਭਤ੍ਸਂ ਵਿਸ਼ਮਂ ਦੀਰ੍ਘਂ ਵਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ 5 ॥
ਵਸਾਨਂ ਚਰ੍ਮ ਵੈਯਾਘ੍ਰਂ ਵਸਾਰ੍ਦ੍ਰਂ ਰੁਧਿਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਤ੍ਰਾਸਨਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵ੍ਯਾਦਿਤਾਸ੍ਯਮਿਵਾਂਤਕਮ੍ ॥ 6 ॥
ਤ੍ਰੀਨ੍ਸਿਮ੍ਹਾਨ੍ਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਂਦ੍ਵੌ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕੌ ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਤਾਂਦਸ਼ ।
ਸਵਿਸ਼ਾਣਂ ਵਸਾਦਿਗ੍ਧਂ ਗਜਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਿਰੋ ਮਹਤ੍ ।
ਅਵਸਜ੍ਯਾਯਸੇ ਸ਼ੂਲੇ ਵਿਨਦਂਤਂ ਮਹਾਸ੍ਵਨਮ੍ ॥ 7 ॥
ਸ ਰਾਮਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚੈਵ ਸੀਤਾਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਅਭ੍ਯਧਾਵਤ੍ਸੁਸਂਕ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਕਾਲ ਇਵਾਂਤਕਃ ॥ 8 ॥
ਸ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਭੈਰਵਂ ਨਾਦਂ ਚਾਲਯਨ੍ਨਿਵ ਮੇਦਿਨੀਮ੍ ।
ਅਂਕੇਨਾਦਾਯ ਵੈਦੇਹੀਮਪਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤਤੋਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 9 ॥
ਯੁਵਾਂ ਜਟਾਚੀਰਧਰੌ ਸਭਾਰ੍ਯੌ ਕ੍ਸ਼ੀਣਜੀਵਿਤੌ ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਟੌ ਦਂਡਕਾਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਚਾਪਾਸਿਧਾਰਿਣੌ ॥ 10 ॥
ਕਥਂ ਤਾਪਸਯੋਰ੍ਵਾਂ ਚ ਵਾਸਃ ਪ੍ਰਮਦਯਾ ਸਹ ।
ਅਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੌ ਪਾਪੌ ਕੌ ਯੁਵਾਂ ਮੁਨਿਦੂਸ਼ਕੌ ॥ 11 ॥
ਅਹਂ ਵਨਮਿਦਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਵਿਰਾਧੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ।
ਚਰਾਮਿ ਸਾਯੁਧੋ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਮਾਂਸਾਨਿ ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ ॥ 12 ॥
ਇਯਂ ਨਾਰੀ ਵਰਾਰੋਹਾ ਮਮ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਯੁਵਯੋਃ ਪਾਪਯੋਸ਼੍ਚਾਹਂ ਪਾਸ੍ਯਾਮਿ ਰੁਧਿਰਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਧੇ ॥ 13 ॥
ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਦੁਸ਼੍ਟਂ ਵਿਰਾਧਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਗਰ੍ਵਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਂਭ੍ਰਾਂਤਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ॥ 14 ॥
ਸੀਤਾ ਪ੍ਰਵੇਪਤੋਦ੍ਵੇਗਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਵਾਤੇ ਕਦਲੀ ਯਥਾ ॥ 15 ॥
ਤਾਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਘਵਃ ਸੀਤਾਂ ਵਿਰਾਧਾਂਕਗਤਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੁਖੇਨ ਪਰਿਸ਼ੁਸ਼੍ਯਤਾ ॥ 16 ॥
ਪਸ਼੍ਯ ਸੌਮ੍ਯ ਨਰੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਜਨਕਸ੍ਯਾਤ੍ਮਸਂਭਵਾਮ੍ ।
ਮਮ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਭਾਚਾਰਾਂ ਵਿਰਾਧਾਂਕੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤਾਮ੍ ॥ 17 ॥
ਅਤ੍ਯਂਤਸੁਖਸਂਮਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ।
ਯਦਭਿਪ੍ਰੇਤਮਸ੍ਮਾਸੁ ਪ੍ਰਿਯਂ ਵਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਚ ਯਤ੍ ॥ 18 ॥
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸੁਸਂਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਦ੍ਯੈਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਯਾ ਨ ਤੁਸ਼੍ਯਤਿ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਦੀਰ੍ਘਦਰ੍ਸ਼ਿਨੀ ॥ 19 ॥
ਯਯਾਹਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤੋ ਵਨਮ੍ ।
ਅਦ੍ਯੇਦਾਨੀਂ ਸਕਾਮਾ ਸਾ ਯਾ ਮਾਤਾ ਮਧ੍ਯਮਾ ਮਮ ॥ 20 ॥
ਪਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਤੁ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਃ ਨ ਦੁਃਖਤਰਮਸ੍ਤਿਮੇ ।
ਪਿਤੁਰ੍ਵਿਨਾਸ਼ਾਤ੍ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯਹਰਣਾਤ੍ਤਥਾ ॥ 21 ॥
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੇ ਬਾਸ਼੍ਪਸ਼ੋਕਪਰਿਪ੍ਲੁਤੇ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਰੁਦ੍ਧੋ ਨਾਗ ਇਵ ਸ਼੍ਵਸਨ੍ ॥ 22 ॥
ਅਨਾਥ ਇਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਨਾਥਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਾਸਵੋਪਮਃ ।
ਮਯਾ ਪ੍ਰੇਸ਼੍ਯੇਣ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਪਰਿਤਪ੍ਯਸੇ ॥ 23 ॥
ਸ਼ਰੇਣ ਨਿਹਤਸ੍ਯਾਦ੍ਯ ਮਯਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ ।
ਵਿਰਾਧਸ੍ਯ ਗਤਾਸੋਰ੍ਹਿ ਮਹੀ ਪਾਸ੍ਯਤਿ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍ ॥ 24 ॥
ਰਾਜ੍ਯਕਾਮੇ ਮਮ ਕ੍ਰੋਧੋ ਭਰਤੇ ਯੋ ਬਭੂਵ ਹ ।
ਤਂ ਵਿਰਾਧੇ ਪ੍ਰਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਜ੍ਰੀ ਵਜ੍ਰਮਿਵਾਚਲੇ ॥ 25 ॥
ਮਮ ਭੁਜਬਲਵੇਗਵੇਗਿਤਃ ਪਤਤੁ ਸ਼ਰੋਸ੍ਯ ਮਹਾਨ੍ਮਹੋਰਸਿ ।
ਵ੍ਯਪਨਯਤੁ ਤਨੋਸ਼੍ਚ ਜੀਵਿਤਂ ਪਤਤੁ ਤਤਸ੍ਸਮਹੀਂ ਵਿਘੂਰ੍ਣਿਤਃ ॥ 26 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥