ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸ਼ਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਸ੍ਸੁਮਂਤ੍ਰਮੈਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕਃ ਪੀਡਿਤੋਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਯਾ ।
ਸਬਾਸ਼੍ਪਮਤਿਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਯ ਜਗਾਦੇਦਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ 1 ॥
ਸੂਤ ਰਤ੍ਨਸੁਸਂਪੂਰ੍ਣਾ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਬਲਾ ਚਮੂਃ ।
ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਨੁਯਾਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿਵਿਧੀਯਤਾਮ੍ ॥ 2 ॥
ਰੂਪਾਜੀਵਾਸ਼੍ਚ ਵਾਦਿਨ੍ਯੋ ਵਣਿਜਸ਼੍ਚ ਮਹਾਧਨਾਃ ।
ਸ਼ੋਭਯਂਤੁ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਵਾਹਿਨੀਂ ਸੁਪ੍ਰਸਾਰਿਤਾਃ ॥ 3 ॥
ਆਯੁਧਾਨਿ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਨਿ ਨਾਗਰਾ ਸ਼੍ਸ਼ਕਟਾਨਿ ਚ ।
ਅਨੁਗਚ੍ਛਂਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਵ੍ਯਾਧਾਸ਼੍ਚਾਰਣ੍ਯ ਗੋਚਰਾਃ ॥ 4 ॥
ਨਿਘ੍ਨਨ੍ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਨ੍ ਕੁਂਜਰਾਂਸ਼੍ਚ ਪਿਬਂਸ਼੍ਚਾਰਣ੍ਯਕਂ ਮਧੁ ।
ਨਦੀਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨ ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਮਰਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 5 ॥
ਧਾਨ੍ਯਕੋਸ਼ਸ਼੍ਚ ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧਨਕੋਸ਼ਸ਼੍ਚ ਮਾਮਕਃ ।
ਤੌ ਰਾਮਮਨੁਗਚ੍ਛੇਤਾਂ ਵਸਂਤਂ ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਵਨੇ ॥ 6 ॥
ਯਜਨ੍ ਪੁਣ੍ਯੇਸ਼ੁ ਦੇਸ਼ੇਸ਼ੁ ਵਿਸ੍ਰੁਰੁਇਜਂ ਸ਼੍ਚਾਪ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ ।
ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਪ੍ਰਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਸੁਖਂ ਵਨੇ ॥ 7 ॥
ਭਰਤਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਾਹੁਰਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪਾਲਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਃ ਸਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਰਾਮਃ ਸਂਸਾਧ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ॥ 8 ॥
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੇ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਭਯ ਮਾਗਤਮ੍ ।
ਮੁਖਂ ਚਾਪ੍ਯਗਮਚ੍ਛੋਸ਼ਂ ਸ੍ਵਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨ੍ਯਰੁਧ੍ਯਤ ॥ 9 ॥
ਸਾ ਵਿਸ਼ਣ੍ਣਾ ਚ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਮੁਖੇਨ ਪਰਿਸ਼ੁਸ਼੍ਯਤਾ ।
ਰਾਜਾਨਮੇਵਾਭਿਮੁਖੀ ਕੈਕੇਯੀ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 10 ॥
ਰਾਜ੍ਯਂ ਗਤਜਨਂ ਸਾਧੋ ਪੀਤਮਂਡਾਂ ਸੁਰਾਮਿਵ ।
ਨਿਰਾਸ੍ਵਾਦ੍ਯਤਮਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਭਰਤੋ ਨਾਭਿਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ॥ 11 ॥
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਂ ਮੁਕ੍ਤਲਜ੍ਜਾਯਾਂ ਵਦਂਤ੍ਯਾਮਤਿਦਾਰੁਣਾਮ੍ ।
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚਾਯਤਲੋਚਨਾਮ੍ ॥ 12 ॥
ਵਹਂਤਂ ਕਿਂ ਤੁਦਸਿ ਮਾਂ ਨਿਯੁਜ੍ਯ ਧੁਰਿ ਮਾਹਿਤੇ ।
ਅਨਾਰ੍ਯੇ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਮਾਰਬ੍ਧਂ ਕਿਂ ਨ ਪੂਰ੍ਵਮੁਪਾਰੁਧਃ ॥ 13 ॥
ਤਸ੍ਯੈਤਤ੍ਕ੍ਰੋਧਸਂਯੁਕ੍ਤਮੁਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਰਾਂਗਨਾ ।
ਕੈਕੇਯੀ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 14 ॥
ਵੈਵ ਵਂਸ਼ੇ ਸਗਰੋ ਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠਂ ਪੁਤ੍ਰਮੁਪਾਰੁਧਤ੍ ।
ਅਸਮਂਜ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤਥਾਯਂ ਗਂਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ॥ 15 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਧਿਗਿਤ੍ਯੇਵ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਵ੍ਰੀਡਿਤਸ਼੍ਚ ਜਨਸ੍ਸਰ੍ਵ ਸ੍ਸਾ ਚ ਤਂ ਨਾਵਬੁਧ੍ਯਤ ॥ 16 ॥
ਅਸਮਂਜੋ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕ੍ਰੀਡਤਃ ਪਥਿ ਬਾਲਕਾਨ੍ ।
ਸਰਯ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਨਪ੍ਸੁ ਰਮਤੇ ਤੇਨ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ ॥ 17 ॥
ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਗਰਾ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਕ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾ ਰਾਜਾਨਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।
ਅਸਮਂਜਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਣੀਸ਼੍ਵੈਕਮਸ੍ਮਾਨ੍ਵਾ ਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰਵਰ੍ਧਨ ॥ 18 ॥
ਤਾਨੁਵਾਚ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਕਿਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਦਂ ਭਯਮ੍ ।
ਤਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਂਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਯੋਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ 19 ॥
ਡਕ੍ਰੀਡਤਸ੍ਤ੍ਵੇਸ਼ ਨਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਬਾਲਾਨੁਦ੍ਭ੍ਰਾਂਤਚੇਤਨਃ ।
ਸਰਯ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਾਦਤੁਲਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ॥ 20 ॥
ਸ ਤਾਸਾਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤੀਨਾਂ ਨਰਾਧਿਪਃ ।
ਤਂ ਤਤ੍ਯਾਜਾਹਿਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤੇਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍ਸ਼ਯਾ ॥ 21 ॥
ਤਂ ਯਾਨਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਰੋਪ੍ਯ ਸਭਾਰ੍ਯਂ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍ ।
ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਂ ਵਿਵਾਸ੍ਯੋਯਮਿਤਿ ਸ੍ਵਾਨਨ੍ਵਸ਼ਾਤ੍ਪਿਤਾ ॥ 22 ॥
ਸ ਫਾਲਪਿਟਕਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗਾਣ੍ਯਲੋਡਯਤ੍ ।
ਦਿਸ਼ ਸ੍ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਵਨੁਚਰਨ੍ ਸ ਯਥਾ ਪਾਪਕਰ੍ਮਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ ॥ 23 ॥
ਇਤ੍ਯੇਨਮਤ੍ਯਜਦ੍ਰਾਜਾ ਸਗਰੋ ਵੈ ਸੁਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ।
ਰਾਮਃ ਕਿਮਕਰੋਤ੍ਪਾਪਂ ਯੇਨੈਵਮੁਪਰੁਧ੍ਯਤੇ ॥ 24 ॥
ਨ ਹਿ ਕਂਚਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮੋ ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਗੁਣਂ ਵਯਮ੍ ।
ਦੁਰ੍ਲਭੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਰਯ ਸ਼੍ਸ਼ਸ਼ਾਂਕਸ੍ਯੇਵ ਕਲ੍ਮਸ਼ਮ੍ ॥ 25 ॥
ਅਥਵਾ ਦੇਵਿ ਦੋਸ਼ਂ ਤ੍ਵਂ ਕਂਚਿਤ੍ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਰਾਘਵੇ ।
ਤਮਦ੍ਯ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਵੇਨ ਤਦਾ ਰਾਮੋ ਵਿਵਾਸ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 26 ॥
ਅਦੁਸ਼੍ਟਸ੍ਯ ਹਿ ਸਂਤ੍ਯਾਗਃ ਸਤ੍ਪਥੇ ਨਿਰਤਸ੍ਯ ਚ ।
ਨਿਰ੍ਦਹੇਦਪਿ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਦ੍ਯੁਤਿਂ ਧਰ੍ਮਨਿਰੋਧਨਾਤ੍ ॥ 27 ॥
ਤਦਲਂ ਦੇਵਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਿਹਤਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ।
ਲੋਕਤੋਪਿ ਹਿ ਤੇ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਃ ਪਰਿਵਾਦਃ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ ॥ 28 ॥
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਵਚੋ ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰਾਂਤਤਰਸ੍ਵਨਃ ।
ਸ਼ੋਕੋਪਹਤਯਾ ਵਾਚਾ ਕੈਕੇਯੀਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 29 ॥
ਏਤਦ੍ਵਚੋ ਨੇਚ੍ਛਸਿ ਪਾਪਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੇ ਹਿਤਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਮਮਾਤ੍ਮਨੋ ਵਾ ।
ਆਸ੍ਥਾਯ ਮਾਰ੍ਗਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਪਣਂ ਕੁਚੇਸ਼੍ਟਾ ਚੇਸ਼੍ਟਾ ਹਿ ਤੇ ਸਾਧੁਪਥਾਦਪੇਤਾ ॥ 30 ॥
ਅਨੁਵ੍ਰਜਿਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਮਦ੍ਯ ਰਾਮਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸੁਖਂ ਧਨਂ ਚ ।
ਸਹੈਵ ਰਾਜ੍ਞਾ ਭਰਤੇਨ ਚ ਤ੍ਵਂ ਯਥਾਸੁਖਂ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਚਿਰਾਯ ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ॥ 31 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਸ਼ਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
