ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅਸ਼੍ਟਾਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਹਿਤਂ ਹਿਤਮ੍ ।
ਪਰੁਸ਼ਂ ਵਾਲਿਨਾ ਰਾਮੋ ਨਿਹਤੇਨ ਵਿਚੇਤਸਾ ॥ 1 ॥
ਤਂ ਨਿਸ਼੍ਪ੍ਰਭਮਿਵਾਦਿਤ੍ਯਂ ਮੁਕ੍ਤਤੋਯਮਿਵਾਂਬੁਦਮ੍ ।
ਉਕ੍ਤਵਾਕ੍ਯਂ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਮੁਪਸ਼ਾਂਤਮਿਵਾਨਲਮ੍ ॥ 2 ॥
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਗੁਣਸਂਪਨ੍ਨਂ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਅਧਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਰਾਮਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਾਲਿਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 3 ॥
ਧਰ੍ਮਮਰ੍ਥਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਸਮਯਂ ਚਾਪਿ ਲੌਕਿਕਮ੍ ।
ਅਵਿਜ੍ਞਾਯ ਕਥਂ ਬਾਲ੍ਯਾਨ੍ਮਾਮਿਹਾਦ੍ਯ ਵਿਗਰ੍ਹਸੇ ॥ 4 ॥
ਅਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਪਨ੍ਨਾਨ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾਨਾਚਾਰ੍ਯਸਮ੍ਮਤਾਨ੍ ।
ਸੌਮ੍ਯ ਵਾਨਰਚਾਪਲ੍ਯਾਤ੍ਕਿਂ ਮਾਵਕ੍ਤੁਮਿਹੇਚ੍ਛਸਿ ॥ 5 ॥
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਮਿਯਂ ਭੂਮਿਸ੍ਸਸ਼ੈਲਵਨਕਾਨਨਾ ।
ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਪਕ੍ਸ਼ਿਮਨੁਸ਼੍ਯਾਣਾਂ ਨਿਗ੍ਰਹਪ੍ਰਗ੍ਰਹਾਵਪਿ ॥ 6 ॥
ਤਾਂ ਪਾਲਯਤਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭਰਤਸ੍ਸਤ੍ਯਵਾਗ੍ਰੁਰੁਇਜੁਃ ।
ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੋ ਨਿਗ੍ਰਹਾਨੁਗ੍ਰਹੇ ਰਤਃ ॥ 7 ॥
ਨਯਸ਼੍ਚ ਵਿਨਯਸ਼੍ਚੋਭੌ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਸੁਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਵਿਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਦੇਸ਼ਕਾਲਵਿਤ੍ ॥ 8 ॥
ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਦੇਸ਼ਾ ਵਯਮਨ੍ਯੇ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ।
ਚਰਾਮੋ ਵਸੁਧਾਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਧਰ੍ਮਸਂਤਾਨਮਿਚ੍ਛਵਃ ॥ 9 ॥
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਤਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੇ ਭਰਤੇ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲੇ ।
ਪਾਲਯਤ੍ਯਖਿਲਾਂ ਭੂਮਿਂ ਕਸ਼੍ਚਰੇਦ੍ਧਰ੍ਮਨਿਗ੍ਰਹਮ੍ ॥ 10 ॥
ਤੇ ਵਯਂ ਧਰ੍ਮਵਿਭ੍ਰਸ਼੍ਟਂ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇ ਪਰਮੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ।
ਭਰਤਾਜ੍ਞਾਂ ਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਨਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣੀਮੋ ਯਥਾਵਿਧਿ ॥ 11 ॥
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਸਂਕ੍ਲਿਸ਼੍ਟਧਰ੍ਮਾ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਃ ।
ਕਾਮਤਂਤ੍ਰਪ੍ਰਧਾਨਸ਼੍ਚ ਨ ਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਜਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ॥ 12 ॥
ਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਪਿਤਾ ਚੈਵ ਯਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ।
ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇ ਪਿਤਰੋ ਜ੍ਞੇਯਾ ਧਰ੍ਮ੍ਯੇ ਚ ਪਥਿ ਵਰ੍ਤਿਨਃ ॥ 13 ॥
ਯਵੀਯਾਨਾਤ੍ਮਨਃ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗੁਣੋਦਿਤਃ ।
ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚਿਂਤ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚੇਦਤ੍ਰਕਾਰਣਮ੍ ॥ 14 ॥
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਃ ਪਰਮਦੁਰਜੇਯਸ੍ਸਤਾਂ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਲਵਂਗਮ ।
ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਿਸ੍ਥਸ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮਾਤ੍ਮਾ ਵੇਦ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ 15 ॥
ਚਪਲਸ਼੍ਚਪਲੈਸ੍ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਾਨਰੈਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਤ੍ਮਭਿਃ ।
ਜਾਤ੍ਯਂਧ ਇਵ ਜਾਤ੍ਯਂਧੈਰ੍ਮਂਤ੍ਰਯਨ੍ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ਨੁ ਕਿਮ੍ ॥ 16 ॥
ਅਹਂ ਤੁ ਵ੍ਯਕ੍ਤਤਾਮਸ੍ਯ ਵਚਨਸ੍ਯ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ।
ਨ ਹਿ ਮਾਂ ਕੇਵਲਂ ਰੋਸ਼ਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 17 ॥
ਤਦੇਤਤ੍ਕਾਰਣਂ ਪਸ਼੍ਯ ਯਦਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਹਤਃ ।
ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਤਸਿ ਭਾਰ੍ਯਾਯਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ॥ 18 ॥
ਅਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਧਰਮਾਣਸ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਰੁਮਾਯਾਂ ਵਰ੍ਤਸੇ ਕਾਮਾਤ੍ਸ੍ਨੁਸ਼ਾਯਾਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ ॥ 19 ॥
ਤਦ੍ਵ੍ਯਤੀਤਸ੍ਯ ਤੇ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਕਾਮਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾਨਰ ।
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੁਰੁਇਭਾਰ੍ਯਾਵਮਰ੍ਸ਼ੇਸ੍ਮਿਂਦਂਡੋਯਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਃ ॥ 20 ॥
ਨ ਹਿ ਧਰ੍ਮਵਿਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਲੋਕਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾਦਪੇਯੁਸ਼ਃ ।
ਦਂਡਾਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਿਗ੍ਰਹਂ ਹਰਿਯੂਥਪ ॥ 21 ॥
ਨ ਹਿ ਤੇ ਮਰ੍ਸ਼ਯੇ ਪਾਪਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋਹਂ ਕੁਲੋਦ੍ਭਵਃ ।
ਔਰਸੀਂ ਭਗਿਨੀਂ ਵਾਪਿ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਵਾਪ੍ਯਨੁਜਸ੍ਯ ਯਃ ॥ 22 ॥
ਪ੍ਰਚਰੇਤ ਨਰਃ ਕਾਮਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਦਂਡੋ ਵਧਃ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਭਰਤਸ੍ਤੁ ਮਹੀਪਾਲੋ ਵਯਂ ਤ੍ਵਾਦੇਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨਃ ॥ 23 ॥
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਦਤਿਕ੍ਰਾਂਤਃ ਕਥਂ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍ ।
ਗੁਰੂਰ੍ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਂਤਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਧਰ੍ਮੇਣ ਪਾਲਯਨ੍ ॥ 24 ॥
ਭਰਤਃ ਕਾਮਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾਨਾਂ ਨਿਗ੍ਰਹੇ ਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਵਯਂ ਤੁ ਭਰਤਾਦੇਸ਼ ਵਿਧਿਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰ ।
ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਾਨ੍ਭਿਨ੍ਨਮਰ੍ਯਾਦਾਨ੍ਨਿਯਂਤੁਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ 25 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਚ ਮੇ ਸਖ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਯਥਾ ਤਥਾ ।
ਦਾਰਰਾਜ੍ਯਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚ ਨਿਃਸ਼੍ਰੇਯਸਿ ਰਤ ਸ੍ਸ ਮੇ ॥ 26 ॥
ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਚ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾ ਤਦਾ ਵਾਨਰਸਨ੍ਨਿਧੌ ।
ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਚ ਕਥਂ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਮਦ੍ਵਿਧੇਨਾਨਵੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍ ॥ 27 ॥
ਤਦੇਭਿਃ ਕਾਰਣੈਸ੍ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਮਹਦ੍ਭਿਰ੍ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤੈਃ ॥ 28 ॥
ਸ਼ਾਸਨਂ ਤਪ ਯਦ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਦ੍ਭਵਾਨਨੁਮਨ੍ਯਤਾਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵਥਾ ਧਰ੍ਮ ਇਤ੍ਯੇਵ ਦ੍ਰਸ਼੍ਟਵ੍ਯਸ੍ਤਵ ਨਿਗ੍ਰਹਃ ॥ 29 ॥
ਵਯਸ੍ਯਸ੍ਯੋਪਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਮੇਵਾਨੁਪਸ਼੍ਯਤਃ ।
ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾਪਿ ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਮੇਵਾਨੁਪਸ਼੍ਯਤਾ ॥ 30 ॥
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਮਨੁਨਾ ਗੀਤੌ ਸ਼੍ਲੋਕੌ ਚਾਰਿਤ੍ਰਵਤ੍ਸਲੌ ।
ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤੌ ਧਰ੍ਮਕੁਸ਼ਲੈਸ੍ਤਤ੍ਤਥਾ ਚਰਿਤਂ ਹਰੇ ॥ 31 ॥
ਰਾਜਭਿਰ੍ਧ੍ਰੁਰੁਇਤਦਂਡਾਸ੍ਤੁ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਪਾਪਾਨਿ ਮਾਨਵਾਃ ।
ਨਿਰ੍ਮਲਾਸ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਯਾਂਤਿ ਸਂਤਸ੍ਸੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਨੋ ਯਥਾ ॥ 32 ॥
ਸ਼ਾਸਨਾਦ੍ਵਾਪਿਮੋਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਾ ਸ੍ਤੇਨਃ ਸ੍ਤੇਯਾਦ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ।
ਰਾਜਾਤ੍ਵਸ਼ਾਸਨ੍ਪਾਪਸ੍ਯ ਤਦਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਿਲ੍ਬਿਸ਼ਮ੍ ॥ 33 ॥
ਆਰ੍ਯੇਣ ਮਮ ਮਾਂਧਾਤ੍ਰਾ ਵ੍ਯਸਨਂ ਘੋਰਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰਮਣੇਨ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਪਾਪੇ ਯਥਾ ਪਾਪਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ॥ 34 ॥
ਅਨ੍ਯੈਰਪਿ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤੈਰ੍ਵਸੁਧਾਧਿਪੈਃ ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਤੇਨ ਤਚ੍ਛਾਮ੍ਯਤੇ ਰਜਃ ॥ 35 ॥
ਤਦਲਂ ਪਰਿਤਾਪੇਨ ਧਰ੍ਮਤਃ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਃ ।
ਵਧੋ ਵਾਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਨ ਵਯਂ ਸ੍ਵਵਸ਼ੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ 36 ॥
ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਣੁ ਚਾਪ੍ਯਪਰਂ ਭੂਯਃ ਕਾਰਣਂ ਹਰਿਪੁਂਗਵ ।
ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹੇਤੁਮਦ੍ਵੀਰ ਨ ਮਨ੍ਯੁਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 37 ॥
ਨ ਮੇ ਤਤ੍ਰ ਮਨਸ੍ਤਾਪੋ ਨ ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਹਰਿਪੁਂਗਵ ।
ਵਾਗੁਰਾਭਿਸ਼੍ਚ ਪਾਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਕੂਟੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਨਰਾਃ ॥ 38 ॥
ਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣਂਤਿ ਸੁਬਹੂਨ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾਨ੍ ।
ਪ੍ਰਧਾਵਿਤਾਨ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾਨ੍ਵਿਸ੍ਰਬ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਿਸ਼੍ਠਿਤਾਨ੍ ॥ 39 ॥
ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾਨਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾਨ੍ਵਾ ਨਰਾ ਮਾਂਸਾਰ੍ਥਿਨੋ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ।
ਵਿਧ੍ਯਂਤਿ ਵਿਮੁਖਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨ ਚ ਦੋਸ਼ੋਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ 40 ॥
ਯਾਂਤਿ ਰਾਜਰ੍ਸ਼ਯਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਯਾਂ ਧਰ੍ਮਕੋਵਿਦਾਃ ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਿਹਤੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਮਯਾ ਬਾਣੇਨ ਵਾਨਰ ॥ 41 ॥
ਅਯੁਧ੍ਯਨ੍ਪ੍ਰਤਿਯੁਧ੍ਯਨ੍ਵਾ ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਛਾਖਾਮ੍ਰੁਰੁਇਗੋ ਹ੍ਯਸਿ ।
ਦੁਰ੍ਲਭਸ੍ਯ ਚ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਭਸ੍ਯ ਚ ॥ 42 ॥
ਰਾਜਾਨੋ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਪ੍ਰਦਾਤਾਰੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।
ਤਾਨ੍ਨ ਹਿਂਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਚਾਕ੍ਰੋਸ਼ੇਨ੍ਨਾਕ੍ਸ਼ਿਪੇਨ੍ਨਾਪ੍ਰਿਯਂ ਵਦੇਤ੍ ॥ 43 ॥
ਦੇਵਾ ਮਾਨੁਸ਼ਰੂਪੇਣ ਚਰਂਤ੍ਯੇਤੇ ਮਹੀਤਲੇ ।
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਧਰ੍ਮਮਵਿਜ੍ਞਾਯ ਕੇਵਲਂ ਰੋਸ਼ਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 44 ॥
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਯਸਿ ਮਾਂ ਧਰ੍ਮੇ ਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇਪੈਤਾਮਹੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਵ੍ਯਥਿਤੋ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ॥ 45 ॥
ਨ ਦੋਸ਼ਂ ਰਾਘਵੇ ਦਧ੍ਯੌ ਧਰ੍ਮੇਧਿਗਤਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤੋ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਰ੍ਵਾਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 46 ॥
ਯਤ੍ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਥ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠ ਤਦੇਵਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।
ਪ੍ਰਤਿਵਕ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੇ ਹਿ ਨਾਪਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਸ੍ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਨੁਯਾਤ੍ ॥ 47 ॥
ਯਦਯੁਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਮਾਦਾਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਖਲੁ ਮੇ ਦੋਸ਼ਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਰਾਘਵ ।
ਤਦਯੁਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਮਾਦਾਦੁਕ੍ਤਮਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਖਲੁ ਮੇ ਦੋਸ਼ਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਰਾਘਵ ॥ 48 ॥
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਚ ਹਿਤੇ ਰਤਃ ।
ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਸਿਦ੍ਧੌ ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰਵ੍ਯਯਾ ॥ 49 ॥
ਮਾਮਪ੍ਯਗਤਧਰ੍ਮਾਣਂ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਂਤਪੁਰਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤਯਾ ਵਾਚਾ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਪਰਿਪਾਲਯ ॥ 50 ॥
ਨ ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਮਹਂ ਸ਼ੋਚੇ ਨ ਤਾਰਾਂ ਨ ਚ ਬਾਂਧਵਾਨ੍ ।
ਯਥਾ ਪੁਤ੍ਰਂ ਗੁਣਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠਮਂਗਦਂ ਕਨਕਾਂਗਦਮ੍ ॥ 51 ॥
ਸ ਮਮਾਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਦੀਨੋ ਬਾਲ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਭ੍ਰੁਰੁਇਤਿ ਲਾਲਿਤਃ ।
ਤਟਾਕ ਇਵ ਪੀਤਾਂਬੁਰੁਪਸ਼ੋਸ਼ਂ ਗਮਿਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 52 ॥
ਬਾਲਸ਼੍ਚਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਏਕਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਃ ।
ਤਾਰੇਯੋ ਰਾਮ ਭਵਤਾ ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯੋ ਮਹਾਬਲਃ ॥ 53 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵੇ ਚਾਂਗਦੇ ਚੈਵ ਵਿਧਤ੍ਸ੍ਵ ਮਤਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍ ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਚ ਗੋਪ੍ਤਾ ਚ ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਵਿਧੌ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 54 ॥
ਯਾ ਤੇ ਨਰਪਤੇ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਰ੍ਭਰਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇ ਚ ਯਾ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੇ ਚਾਂਗਦੇ ਰਾਜਂਸ੍ਤਾਂ ਤ੍ਵਮਾਧਾਤੁਮਿਹਾਸਿ ॥ 55 ॥
ਮਦ੍ਦੋਸ਼ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਦੋਸ਼ਾਂ ਤਾਂ ਯਥਾ ਤਾਰਾਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਨਾਵਮਨ੍ਯੇਤ ਤਥਾਵਸ੍ਥਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 56 ॥
ਤ੍ਵਯਾ ਹ੍ਯਨੁਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤੇਨ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ਼ਕ੍ਯਮੁਪਾਸਿਤੁਮ੍ ॥ 57 ॥
ਤ੍ਵਦ੍ਵਸ਼ੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇਨ ਤਵ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਾ ।
ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਦਿਵਂ ਚਾਰ੍ਜਯਿਤੁਂ ਵਸੁਧਾਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ਾਸਿਤੁਮ੍ ॥ 58 ॥
ਤ੍ਵਤ੍ਤੋਹਂ ਵਧਮਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਨ੍ਵਾਰ੍ਯਮਾਣੋਪਿ ਤਾਰਯਾ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਯੁਦ੍ਧਮੁਪਾਗਤਃ ॥ 59 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਤੋ ਰਾਮਂ ਵਿਰਰਾਮ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਸ ਤਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਦ੍ਰਾਮੋ ਵਾਲਿਨਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ 60 ॥
ਸਾਮਸਂਪਨ੍ਨਯਾ ਵਾਚਾ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਯੁਕ੍ਤਯਾ ।
ਨ ਸਂਤਾਪਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯ ਏਤਦਰ੍ਥਂ ਪ੍ਲਵਂਗਮ ॥ 61 ॥
ਨ ਵਯਂ ਭਵਤਾ ਚਿਂਤ੍ਯਾ ਨਾਪ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਹਰਿਸਤ੍ਤਮ ।
ਵਯਂ ਭਵਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸ਼ੇਣ ਧਰ੍ਮਤਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾਃ ॥ 62 ॥
ਦਂਡ੍ਯੇ ਯਃ ਪਾਤਯੇਦ੍ਦਂਡਂ ਦਂਡ੍ਯੋ ਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦਂਡ੍ਯਤੇ ।
ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਾ ਵੁਭੌ ਤੌ ਨਾਵਸੀਦਤਃ ॥ 63 ॥
ਤਦ੍ਭਵਾਂਦਂਡਸਂਯੋਗਾਦਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਗਤਕਲ੍ਮਸ਼ਃ ।
ਗਤਸ੍ਸ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਂ ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੇਨ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਾ ॥ 64 ॥
ਤ੍ਯਜ ਸ਼ੋਕਂ ਚ ਮੋਹਂ ਚ ਭਯਂ ਚ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਧਾਨਂ ਹਰ੍ਯਗ੍ਰ੍ਯ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਮਤਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍ ॥ 65 ॥
ਯਥਾ ਤ੍ਵਯ੍ਯਂਗਦੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਵਾਨਰੇਸ਼੍ਵਰ ।
ਤਥਾ ਵਰ੍ਤੇਤ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇ ਮਯਿ ਚਾਪਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 66 ॥
ਸ ਤਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਧੁਰਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨ ਸ੍ਸਮਾਹਿਤਂ ਧਰ੍ਮਪਥਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਃ ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਰਣਾਵਮਰ੍ਦਿਨੋ ਵਚਸ੍ਸੁਯੁਕ੍ਤਂ ਨਿਜਗਾਦ ਵਾਨਰਃ ॥ 67 ॥
ਸ਼ਰਾਭਿਤਪ੍ਤੇਨ ਵਿਚੇਤਸਾ ਮਯਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਦਜਾਨਤਾ ਪ੍ਰਭੋ ।
ਇਦਂ ਮਹੇਂਦ੍ਰੋਪਮ ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮ ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਮ ਮੇ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ ॥ 68 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡੇ ਅਸ਼੍ਟਾਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
