ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਮਪ੍ਰਤਿਮਤੇਜੋਭ੍ਯਾਂ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੁਰੁਇਭ੍ਯਾਂ ਰੋਮਹਰ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।
ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ ਸਂਗਮਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਮਵੇਤਾ ਮਹਰ੍ਸ਼ਯਃ ॥ 1 ॥
ਅਂਤਰ੍ਹਿਤਾ ਮੁਨਿਗਣਾਸ੍ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪਰਮਰ੍ਸ਼ਯਃ ।
ਤੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੌ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸਿਰੇ ॥ 2 ॥
ਸ ਧਨ੍ਯੋ ਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੌ ਦ੍ਵੌ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੌ ਧਰ੍ਮਵਿਕ੍ਰਮੌ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਯਂ ਹਿ ਸਂਭਾਸ਼ਾਮੁਭਯੋਸ੍ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਹਯਾਮਹੇ ॥ 3 ॥
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਗਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਵਧੈਸ਼ਿਣਃ ।
ਭਰਤਂ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਮਿਤ੍ਯੂਚੁਃ ਸਂਗਤਾ ਵਚਃ ॥ 4 ॥
ਕੁਲੇ ਜਾਤ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਮਹਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤ ਮਹਾਯਸ਼ਃ ।
ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤੇ ਪਿਤਰਂ ਯਦ੍ਯਵੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ॥ 5 ॥
ਸਦਾਨ੍ਰੁਰੁਇਣਮਿਮਂ ਰਾਮਂ ਵਯਮਿਚ੍ਛਾਮਹੇ ਪਿਤੁਃ ।
ਆਨ੍ਰੁਰੁਇਣਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਦਸ਼ਰਥੋ ਗਤਃ ॥ 6 ॥
ਏਤਾਵਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਗਂਧਰ੍ਵਾਃ ਸਮਹਰ੍ਸ਼ਯਃ ।
ਰਾਜਰ੍ਸ਼ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤਦਾ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਾਂ ਸ੍ਵਾਂ ਗਤਿਂ ਗਤਾਃ ॥ 7 ॥
ਹ੍ਲਾਦਿਤਸ੍ਤੇਨ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸ਼ੁਭੇਨ ਸ਼ੁਭਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ।
ਰਾਮ ਸ੍ਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਦਨਸ੍ਤਾਨ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੀਨਭ੍ਯਪੂਜਯਤ੍ ॥ 8 ॥
ਤ੍ਰਸ੍ਤਗਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਭਰਤਸ੍ਸ ਵਾਚਾ ਸਜ੍ਜਮਾਨਯਾ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲਿਰਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਘਵਂ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 9 ॥
ਰਾਜਧਰ੍ਮਮਨੁਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕੁਲਧਰ੍ਮਾਨੁਸਂਤਤਿਮ੍ ।
ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਮਮ ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਯਾਚਨਾਮ੍ ॥ 10 ॥
ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਸੁਮਹਦ੍ਰਾਜ੍ਯਮਹਮੇਕਸ੍ਤੁ ਨੋਤ੍ਸਹੇ ।
ਪੌਰਜਾਨਪਦਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਕ੍ਤਾਨ੍ਰਂਜਯਿਤੁਂ ਤਥਾ ॥ 11 ॥
ਜ੍ਞਾਤਯਸ਼੍ਚ ਹਿ ਯੋਧਾਸ਼੍ਚ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦਸ਼੍ਚ ਨਃ ।
ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਪ੍ਰਤਿਵੀਕ੍ਸ਼ਂਤੇ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਮਿਵ ਕਰ੍ਸ਼ਕਾਃ ॥ 12 ॥
ਇਦਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸ੍ਥਾਪਯ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯ ਹਿ ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨਸਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਲੋਕਸ੍ਯ ਪਰਿਪਾਲਨੇ ॥ 13 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨ੍ਯਪਤਦ੍ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਪਾਦਯੋਰ੍ਭਰਤਸ੍ਤਦਾ ।
ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਰਾਮਮੇਵ ਪ੍ਰਿਯਂਵਦਃ ॥ 14 ॥
ਤਮਂਕੇ ਭਰਤਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਨਲਿਨਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਮਤ੍ਤਹਂਸਸ੍ਵਰਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥ 15 ॥
ਆਗਤਾ ਤ੍ਵਾਮਿਯਂ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਸ੍ਵਜਾ ਵੈਨਯਿਕੀ ਚ ਯਾ ।
ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮੁਤ੍ਸਹਸੇ ਤਾਤ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀਮਪਿ ॥ 16 ॥
ਅਮਾਤ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਮਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਃ ।
ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਸਮ੍ਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਸੁਮਹਂਤ੍ਯਪਿ ਕਾਰਯ ॥ 17 ॥
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਾਦਪੇਯਾਦ੍ਵਾ ਹਿਮਵਾਨ੍ਵਾ ਹਿਮਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ ।
ਅਤੀਯਾਤ੍ਸਾਗਰੋ ਵੇਲਾਂ ਨ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਮਹਂ ਪਿਤੁਃ ॥ 18 ॥
ਕਾਮਾਦ੍ਵਾ ਤਾਤ ਲੋਭਾਦ੍ਵਾ ਮਾਤ੍ਰਾਤੁਭ੍ਯਮਿਦਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਨ ਤਨ੍ਮਨਸਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਰ੍ਤਿਤਵ੍ਯਂ ਚ ਮਾਤ੍ਰੁਰੁਇਵਤ੍ ॥ 19 ॥
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਭਰਤਃ ਕੌਸਲ੍ਯਾਸੁਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਤੇਜਸਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿਪਚ੍ਚਂਦ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ 20 ॥
ਆਧਿਰੋਹਾਰ੍ਯ ਪਾਦਾਭ੍ਯਾਂ ਪਾਦੁਕੇ ਹੇਮਭੂਸ਼ਿਤੇ ।
ਏਤੇਹਿ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਯੋਗਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਵਿਧਾਸ੍ਯਤਃ ॥ 21 ॥
ਸੋਧਿਰੁਹ੍ਯ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਪਾਦੁਕੇ ਹ੍ਯਵਰੁਹ੍ਯ ਚ ।
ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਤ੍ਸੁਮਹਾਤੇਜਾ ਭਰਤਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ॥ 22 ॥
ਸ ਪਾਦੁਕੇ ਸਂਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਰਾਮਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਹਿ ਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਜਟਾਚੀਰਧਰੋ ਹ੍ਯਾਹਮ੍ ॥ 23 ॥
ਫਲਮੂਲਾਸ਼ਨੋ ਵੀਰ ਭਵੇਯਂ ਰਘੁਨਂਦਨ ।
ਤਵਾਗਮਨਮਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਵਸਨ੍ਵੈ ਨਗਰਾਦ੍ਬਹਿਃ ॥ 24 ॥
ਤਵ ਪਾਦੁਕਯੋਰ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਰਾਜ੍ਯਤਂਤ੍ਰਃ ਪਰਂਤਪ ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੇ ਤੁ ਸਂਪੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍ਸ਼ੇਹਨਿ ਰਘੂਤ੍ਤਮ ॥ 25 ॥
ਨ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਦਿ ਤ੍ਵਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ ।
ਤਥੇਤਿ ਚ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਤਂ ਪਰਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯ ਸਾਦਰਮ੍ ॥ 26 ॥
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਚ ਪਰਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯ ਭਰਤਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਮਾਤਰਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਕੈਕੇਯੀਂ ਮਾ ਰੋਸ਼ਂ ਕੁਰੁ ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ॥ 27 ॥
ਮਯਾ ਚ ਸੀਤਯਾ ਚੈਵ ਸ਼ਪ੍ਤੋਸਿ ਰਘੁਸਤ੍ਤਮ ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰੁਪਰੀਤਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵਿਸਸਰ੍ਜ ਹ ॥ 28 ॥
ਸ ਪਾਦੁਕੇ ਤੇ ਭਰਤਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ਸ੍ਵਲਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਸਂਪਰਿਪੂਜ੍ਯ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਚੈਵ ਚਕਾਰ ਰਾਘਵਂ ਚਕਾਰ ਤੇ ਚੋਤ੍ਤਮਨਾਗਮੂਰ੍ਧਨਿ ॥ 29 ॥
ਅਥਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਨਂਦ੍ਯ ਤਂ ਜਨਂ ਗੁਰੂਂਸ਼੍ਚ ਮਂਤ੍ਰਿਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤੀਸ੍ਤਥਾਨੁਜੌ ।
ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਦ੍ਰਾਘਵਵਂਸ਼ਵਰ੍ਧਨਸ੍ਥਿਰਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇ ਹਿਮਵਾਨਿਵਾਚਲਃ ॥ 30 ॥
ਤਂ ਮਾਤਰੋ ਬਾਸ਼੍ਪਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤਕਂਠ੍ਯੋ ਦੁਃਖੇਨ ਨਾਮਂਤ੍ਰਯਿਤੁਂ ਹਿ ਸ਼ੇਕੁਃ ।
ਸ ਤ੍ਵੇਵ ਮਾਤ੍ਰ੍ਰੁਰੁਇਰਭਿਵਾਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਰੁਦਨ੍ਕੁਟੀਂ ਸ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਰਾਘਵਃ ॥ 31 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
