ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਾਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਾਮਾਰ੍ਯਗਣਸਂਪੂਰ੍ਣਾਂ ਭਰਤਃ ਪ੍ਰਗ੍ਰਹਾਂ ਸਭਾਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਪਨ੍ਨਃ ਪੂਰ੍ਣਚਂਦ੍ਰੋ ਨਿਸ਼ਾਮਿਵ ॥ 1 ॥
ਆਸਨਾਨਿ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਮਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਵਿਸ਼ਤਾਂ ਤਦਾ ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਂਗਰਾਗਪ੍ਰਭਯਾ ਦ੍ਯੋਤਿਤਾ ਸਾ ਸਭੋਤ੍ਤਮਾ ॥ 2 ॥
ਸਾ ਵਿਦ੍ਵਜ੍ਜਨਸਂਪੂਰ੍ਣਾ ਸਭਾ ਸੁਰੁਚਿਰਾ ਤਦਾ ।
ਅਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤ ਘਨਾਪਾਯੇ ਪੂਰ੍ਣਚਂਦ੍ਰੇਵ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ ॥ 3 ॥
ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤੀ ਸ੍ਸਰ੍ਵਾ ਸ੍ਸਮਗ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ।
ਇਦਂ ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਭਰਤਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਦੁ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 4 ॥
ਤਾਤ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਸ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਤੋ ਧਰ੍ਮਮਾਚਰਨ੍ ।
ਧਨਧਾਨ੍ਯਵਤੀਂ ਸ੍ਫੀਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਯ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀਂ ਤਵ ॥ 5 ॥
ਰਾਮਸ੍ਤਥਾ ਸਤ੍ਯਧ੍ਰੁਰੁਇਤਿਸ੍ਸਤਾਂ ਧਰ੍ਮਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ ।
ਨਾਜਹਾਤ੍ਪਿਤੁਰਾਦੇਸ਼ਂ ਸ਼ਸ਼ੀ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਮਿਵੋਦਿਤਃ ॥ 6 ॥
ਪਿਤ੍ਰਾ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਚ ਤੇ ਦਤ੍ਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿਹਤਕਂਟਕਮ੍ ।
ਤਦ੍ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮੁਦਿਤਾਮਾਤ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵਾਭਿਸ਼ੇਚਯ ॥ 7 ॥
ਉਦੀਚ੍ਯਾ ਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾ ਸ਼੍ਚ ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕੇਵਲਾਃ ।
ਕੋਟ੍ਯਾਪਰਾਂਤਾਸ੍ਸਾਮੁਦ੍ਰਾਰਤ੍ਨਾਨ੍ਯਭਿਹਰਂਤੁਤੇ ॥ 8 ॥
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਰਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ੋਕੇਨਾਭਿਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ ।
ਜਗਾਮ ਮਨਸਾ ਰਾਮਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਧਰ੍ਮਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ ॥ 9 ॥
ਸਬਾਸ਼੍ਪਕਲਯਾ ਵਾਚਾ ਕਲਹਂਸਸ੍ਵਰੋ ਯੁਵਾ ।
ਵਿਲਲਾਪ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਜਗਰ੍ਹੇ ਚ ਪੁਰੋਹਿਤਮ੍ ॥ 10 ॥
ਚਰਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਾਸ੍ਨਾਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।
ਧਰ੍ਮੇ ਪ੍ਰਯਤਮਾਨਸ੍ਯ ਕੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਮਦ੍ਵਿਧੋ ਹਰੇਤ੍ ॥ 11 ॥
ਕਥਂ ਦਸ਼ਰਥਾਜ੍ਜਾਤੋ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜ੍ਯਾਪਹਾਰਕਃ ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਾਹਂ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਂ ਵਕ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ ॥ 12 ॥
ਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਦਿਲੀਪਨਹੁਸ਼ੋਪਮਃ ।
ਲਬ੍ਧੁਮਰ੍ਹਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਦਸ਼ਰਥੋ ਯਥਾ ॥ 13 ॥
ਅਨਾਰ੍ਯਜੁਸ਼੍ਟਮਸ੍ਵਰ੍ਗ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਯਾਂ ਪਾਪਮਹਂ ਯਦਿ ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਮਹਂ ਲੋਕੇ ਭਵੇਯਂ ਕੁਲਪਾਂਸਨਃ ॥ 14 ॥
ਯਦ੍ਧਿ ਮਾਤ੍ਰਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਪਾਪਂ ਨਾਹਂ ਤਦਪਿ ਰੋਚਯੇ ।
ਇਹਸ੍ਥੋ ਵਨਦੁਰ੍ਗਸ੍ਥਂ ਨਮਸ੍ਯਾਮਿ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲਿਃ ॥ 15 ॥
ਰਾਮਮੇਵਾਨੁਗਚ੍ਛਾਮਿ ਰਾਜਾ ਸ ਦ੍ਵਿਪਦਾਂ ਵਰਃ ।
ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਰਾਜ੍ਯਮਰ੍ਹਤਿ ਰਾਘਵਃ ॥ 16 ॥
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਸਭਾਸਦਃ ।
ਹਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮੁਮੁਚੁਰਸ਼੍ਰੂਣਿ ਰਾਮੇ ਨਿਹਿਤਚੇਤਸਃ ॥ 17 ॥
ਯਦਿ ਤ੍ਵਾਰ੍ਯਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਯਿਤੁਂ ਵਨਾਤ੍ ।
ਵਨੇ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਰ੍ਯੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤਥਾ ॥ 18 ॥
ਸਰ੍ਵੋਪਾਯਂ ਤੁ ਵਰ੍ਤਿਸ਼੍ਯੇ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਯਿਤੁਂ ਬਲਾਤ੍ ।
ਸਮਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਯਮਿਸ਼੍ਰਾਣਾਂ ਸਾਧੂਨਾਂ ਗੁਣਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍ ॥ 19 ॥
ਵਿਸ਼੍ਟਿਕਰ੍ਮਾਂਤਿਕਾ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੋਧਕਰਕ੍ਸ਼ਕਾਃ ।
ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਤ੍ਰਾਪਿ ਮਮ ਰੋਚਤੇ ॥ 20 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭਰਤੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੁਰੁਇਵਤ੍ਸਲਃ ।
ਸਮੀਪਸ੍ਥਮੁਵਾਚੇਦਂ ਸੁਮਂਤ੍ਰਂ ਮਂਤ੍ਰਕੋਵਿਦਮ੍ ॥ 21 ॥
ਤੂਰ੍ਣਮੁਤ੍ਥਾਯ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਸੁਮਂਤ੍ਰ ਮਮ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ।
ਯਾਤ੍ਰਾਮਾਜ੍ਞਾਪਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਬਲਂ ਚੈਵ ਸਮਾਨਯ ॥ 22 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ ਸ੍ਸੁਮਂਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਭਰਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਸ੍ਤਦਾਦਿਸ਼ਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾਸਂਦਿਸ਼੍ਟਮਿਸ਼੍ਟਵਤ੍ ॥ 23 ॥
ਤਾਃ ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਯੋ ਬਲਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਬਲਸ੍ਯ ਚ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਸਮਾਜ੍ਞਪ੍ਤਾਂ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਨਿਵਰ੍ਤਨੇ ॥ 24 ॥
ਤਤੋ ਯੋਧਾਂਗਨਾ ਸ੍ਸਰ੍ਵਾ ਭਰ੍ਤ੍ਰੂਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੇਗ੍ਰੁਰੁਇਹੇ ।
ਯਾਤ੍ਰਾਗਮਨਮਾਜ੍ਞਾਯ ਤ੍ਵਰਯਂਤਿ ਸ੍ਮ ਹਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ॥ 25 ॥
ਤੇ ਹਯੈਰ੍ਗੋਰਥੈਸ਼੍ਸ਼ੀਘ੍ਰੈਸ੍ਸ੍ਯਂਦਨੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਜਵੈਃ ਸਹ ਯੋਧੈਰ੍ਬਲਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਬਲਂ ਸਰ੍ਵਮਚੋਦਯਨ੍ ॥ 26 ॥
ਸਜ੍ਜਂ ਤੁ ਤਦ੍ਬਲਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਭਰਤੋ ਗੁਰੁਸਨ੍ਨਿਧੌ ।
ਰਥਂ ਮੇ ਤ੍ਵਰਯਸ੍ਵੇਤਿ ਸੁਮਂਤ੍ਰਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤੋਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 27 ॥
ਭਰਤਸ੍ਯ ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਚ ਹਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ।
ਰਥਂ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਰਮਵਾਜਿਭਿਃ ॥ 28 ॥
ਸ ਰਾਘਵ ਸ੍ਸਤ੍ਯਧ੍ਰੁਰੁਇਤਿਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਸੁਯੁਕ੍ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਢਸਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਗੁਰੁਂ ਮਹਾਰਣ੍ਯਗਤਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਂ ਪ੍ਰਸਾਦਯਿਸ਼੍ਯਨ੍ਭਰਤੋਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਦਾ ॥ 29 ॥
ਤੂਰ੍ਣਂ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਸੁਮਂਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛ ਬਲਸ੍ਯ ਯੋਗਾਯ ਬਲਪ੍ਰਧਾਨਾਨ੍ ।
ਆਨੇਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਹਿ ਤਂ ਵਨਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਰਾਮਂ ਜਗਤੋ ਹਿਤਾਯ ॥ 30 ॥
ਸਸੂਤਪੁਤ੍ਰੋ ਭਰਤੇਨ ਸਮ੍ਯਗਾਜ੍ਞਾਪਿਤਸ੍ਸਂਪਰਿਪੂਰ੍ਣਕਾਮਃ ।
ਸ਼ਸ਼ਾਸ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਪ੍ਰਧਾਨਾਨ੍ਬਲਸ੍ਯ ਮੁਖ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਜਨਂ ਚ ॥ 31 ॥
ਤਤ ਸ੍ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲੇ ਕੁਲੇ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ਯਵੈਸ਼੍ਯਾ ਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਲਾਸ਼੍ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ।
ਅਯੂਯੁਜਨ੍ਨੁਸ਼੍ਟ੍ਰਖਰਾਨ੍ਰਥਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਗਾਨ੍ਹਯਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਕੁਲਪ੍ਰਸੂਤਾਨ੍ ॥ 32 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਦ੍ਵਾਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
