ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤ ਸ਼੍ਸ਼ਿਰਸਿ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪਾਦੁਕੇ ਭਰਤਸ੍ਤਦਾ ।
ਆਰੁਰੋਹ ਰਥਂ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ॥ 1 ॥
ਵਸਿਸ਼੍ਠੋ ਵਾਮਦੇਵਸ਼੍ਚ ਜਾਬਾਲਿਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰੁਰੁਇਢਵ੍ਰਤਃ ।
ਅਗ੍ਰਤਃ ਪ੍ਰਯਯੁ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਮਂਤ੍ਰਿਣੋ ਮਂਤ੍ਰਪੂਜਿਤਾਃ ॥ 2 ॥
ਮਂਦਾਕਿਨੀਂ ਨਦੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖਾਸ੍ਤੇ ਯਯੁਸ੍ਤਦਾ ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਾਣਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਂ ਮਹਾਗਿਰਿਮ੍ ॥ 3 ॥
ਪਸ਼੍ਯਂਧਾਤੁਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਮ੍ਯਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ।
ਪ੍ਰਯਯੌ ਤਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨ ਸਸੈਨ੍ਯੋ ਭਰਤਸ੍ਤਦਾ ॥ 4 ॥
ਅਦੂਰਾਚ੍ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਸ੍ਯ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਭਰਤਸ੍ਤਦਾ ।
ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਯਤ੍ਰ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਭਰਦ੍ਵਾਜਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਲਯਃ ॥ 5 ॥
ਸ ਤਮਾਸ਼੍ਰਮਮਾਗਮ੍ਯ ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ।
ਅਵਤੀਰ੍ਯ ਰਥਾਤ੍ਪਾਦੌ ਵਵਂਦੇ ਭਰਤਸ੍ਤਦਾ ॥ 6 ॥
ਤਤੋ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ਭਰਤਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਅਪਿ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਤਾਤ ਰਾਮੇਣ ਚ ਸਮਾਗਤਮ੍ ॥ 7 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ ਸ੍ਸ ਤੁ ਤਤੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਧੀਮਤਾ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਭਰਦ੍ਵਾਜਂ ਭਰਤੋ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ ॥ 8 ॥
ਸ ਯਾਚ੍ਯਮਾਨੋ ਗੁਰੁਣਾ ਮਯਾ ਚ ਦ੍ਰੁਰੁਇਢਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਰਾਘਵਃ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤੋ ਵਸਿਸ਼੍ਠਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 9 ॥
ਪਿਤੁਃ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਤਾਮੇਵ ਪਾਲਯਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਹਿ ਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਯਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਪਿਤੁਰ੍ਮਮ ॥ 10 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਸਿਸ਼੍ਠਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।
ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞੋ ਵਾਕ੍ਯਕੁਸ਼ਲਂ ਰਾਘਵਂ ਵਚਨਂ ਮਹਤ੍ ॥ 11 ॥
ਏਤੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਃ ਪਾਦੁਕੇ ਹੇਮਭੂਸ਼ਿਤੇ ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਯੋਗਕ੍ਸ਼ੇਮਕਰੇ ਤਵ ॥ 12 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਵਸਿਸ਼੍ਠੇਨ ਰਾਘਵਃ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਪਾਦੁਕੇ ਹ੍ਯਧਿਰੁਹ੍ਯੈਤੇ ਮਮ ਰਾਜ੍ਯਾਯ ਵੈ ਦਦੌ ॥ 13 ॥
ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੋਹਮਨੁਜ੍ਞਾਤੋ ਰਾਮੇਣ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਮੇਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤ੍ਵਾ ਪਾਦੁਕੇ ਸ਼ੁਭੇ ॥ 14 ॥
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਭਰਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ਼੍ਸ਼ੁਭਤਰਂ ਮੁਨਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਤਮ੍ ॥ 15 ॥
ਨੈਤਚ੍ਚਿਤ੍ਰਂ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸ਼ੀਲਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਵਤਾਂ ਵਰ ।
ਯਦਾਰ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਿ ਤਿਸ਼੍ਠੇਤ੍ਤੁ ਨਿਮ੍ਨੇ ਸ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਮਿਵੋਦਕਮ੍ ॥ 16 ॥
ਅਮ੍ਰੁਰੁਇਤ ਸ੍ਸਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਤਵ ।
ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਵਮੀਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ ॥ 17 ॥
ਤਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਂ ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਮੁਕ੍ਤਵਾਕ੍ਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲਿਃ ।
ਆਮਂਤ੍ਰਯਿਤੁਮਾਰੇਭੇ ਚਰਣਾਵੁਪਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਚ ॥ 18 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਭਰਦ੍ਵਾਜਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਭਰਤਸ੍ਤੁ ਯਯੌ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਯੋਧ੍ਯਾਂ ਸਹ ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਃ ॥ 19 ॥
ਯਾਨੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕਟੈਸ਼੍ਚੈਵ ਹਯੈਰ੍ਨਾਗੈਸ਼੍ਚ ਸਾ ਚਮੂਃ ।
ਪੁਨਰ੍ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਭਰਤਸ੍ਯਾਨੁਯਾਯਿਨੀ ॥ 20 ॥
ਤਤਸ੍ਤੇ ਯਮੁਨਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਨਦੀਂ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵੋਰ੍ਮਿਮਾਲਿਨੀਮ੍ ।
ਦਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੁਸ੍ਤਾਂ ਪੁਨ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਗਂਗਾਂ ਸ਼ੁਭਜਲਾਂ ਨਦੀਮ੍ ॥ 21 ॥
ਤਾਂ ਰਮ੍ਯਜਲਸਂਪੂਰ੍ਣਾਂ ਸਂਤੀਰ੍ਯ ਸਹਬਾਂਧਵਃ ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗਿਬੇਰਪੁਰਂ ਰਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸਸੈਨਿਕਃ ।
ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗਿਬੇਰਪੁਰਾਦ੍ਭੂਯ ਸ੍ਤ੍ਵਯੋਧ੍ਯਾਂ ਸਂਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ ॥ 22 ॥
ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਚ ਤਤੋ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਮ੍ ।
ਭਰਤੋ ਦੁਃਖ ਸਂਤਪ੍ਤ ਸ੍ਸਾਰਥਿਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 23 ॥
ਸਾਰਥੇ ਪਸ਼੍ਯ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾ ਸਾਯੋਧ੍ਯਾ ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ।
ਨਿਰਾਕਾਰਾ ਨਿਰਾਨਂਦਾ ਦੀਨਾ ਪ੍ਰਤਿਹਤਸ੍ਵਰਾ ॥ 24 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
