ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਨਿਨਾਦੇਨ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਭਂਗਸ੍ਵਨੇਨ ਚ ।
ਬਭੂਵੁਸ੍ਤ੍ਰਾਸਸਂਭ੍ਰਾਂਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਲਂਕਾਨਿਵਾਸਿਨਃ ॥ 1 ॥
ਵਿਦ੍ਰੁਤਾਸ਼੍ਚ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਵਿਨੇਦੁਰ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ।
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕ੍ਰੂਰਾਣਿ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ ॥ 2 ॥
ਤਤੋ ਗਤਾਯਾਂ ਨਿਦ੍ਰਾਯਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੋ ਵਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨਨਾਃ ।
ਤਦ੍ਵਨਂ ਦਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੁਰ੍ਭਗ੍ਨਂ ਤਂ ਚ ਵੀਰਂ ਮਹਾਕਪਿਮ੍ ॥ 3 ॥
ਸ ਤਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵੋ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਚਕਾਰ ਸੁਮਹਦ੍ਰੂਪਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਨਾਂ ਭਯਾਵਹਮ੍ ॥ 4 ॥
ਤਤਸ੍ਤਂ ਗਿਰਿਸਂਕਾਸ਼ਮਤਿਕਾਯਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੋ ਵਾਨਰਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਰ੍ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ॥ 5 ॥
ਕੋਯਂ ਕਸ੍ਯ ਕੁਤੋ ਵਾਯਂ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਹਾਗਤਃ ।
ਕਥਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹਾਨੇਨ ਸਂਵਾਦਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ ਇਤ੍ਯੁਤ ॥ 6 ॥
ਆਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਨੋ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਮਾ ਭੂਤ੍ਤੇ ਸੁਭਗੇ ਭਯਮ੍ ।
ਸਂਵਾਦਮਸਿਤਾਪਾਂਗੇ ਤ੍ਵਯਾ ਕਿਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਵਾਨਯਮ੍ ॥ 7 ॥
ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹਾਸਾਧ੍ਵੀ ਸੀਤਾ ਸਰ੍ਵਾਂਗਸੁਂਦਰੀ ।
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਭੀਮਰੂਪਾਣਾਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨੇ ਮਮ ਕਾ ਗਤਿਃ ॥ 8 ॥
ਯੂਯਮੇਵਾਭਿਜਾਨੀਤ ਯੋਯਂ ਯਦ੍ਵਾ ਕਰਿਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਅਹਿਰੇਵ ਹ੍ਯਹੇਃ ਪਾਦਾਨ੍ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 9 ॥
ਅਹਮਪ੍ਯਸ੍ਯ ਭੀਤਾਸ੍ਮਿ ਨੈਨਂ ਜਾਨਾਮਿ ਕੋ ਨ੍ਵਯਮ੍ ।
ਵੇਦ੍ਮਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮੇਵੈਨਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਮਾਗਤਮ੍ ॥ 10 ॥
ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੋ ਵਿਦ੍ਰੁਤਾ ਦਿਸ਼ਃ ।
ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ਗਤਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ਰਾਵਣਾਯ ਨਿਵੇਦਿਤੁਮ੍ ॥ 11 ॥
ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਤੁ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੋ ਵਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨਨਾਃ ।
ਵਿਰੂਪਂ ਵਾਨਰਂ ਭੀਮਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੁਃ ॥ 12 ॥
ਅਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾਮਧ੍ਯੇ ਰਾਜਨ੍ਭੀਮਵਪੁਃ ਕਪਿਃ ।
ਸੀਤਯਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਸਂਵਾਦਸ੍ਤਿਸ਼੍ਠਤ੍ਯਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ ॥ 13 ॥
ਨ ਚ ਤਂ ਜਾਨਕੀ ਸੀਤਾ ਹਰਿਂ ਹਰਿਣਲੋਚਨਾ ।
ਅਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਬਹੁਧਾ ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਨਿਵੇਦਯਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ॥ 14 ॥
ਵਾਸਵਸ੍ਯ ਭਵੇਦ੍ਦੂਤੋ ਦੂਤੋ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਸ੍ਯ ਵਾ ।
ਪ੍ਰੇਸ਼ਿਤੋ ਵਾਪਿ ਰਾਮੇਣ ਸੀਤਾਨ੍ਵੇਸ਼ਣਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ ॥ 15 ॥
ਤੇਨ ਤ੍ਵਦ੍ਭੁਤਰੂਪੇਣ ਯਤ੍ਤਤ੍ਤਵ ਮਨੋਹਰਮ੍ ।
ਨਾਨਾਮ੍ਰੁਰੁਇਗਗਣਾਕੀਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਂ ਪ੍ਰਮਦਾਵਨਮ੍ ॥ 16 ॥
ਨ ਤਤ੍ਰ ਕਸ਼੍ਚਿਦੁਦ੍ਦੇਸ਼ੋ ਯਸ੍ਤੇਨ ਨ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਃ ।
ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਜਾਨਕੀ ਸੀਤਾ ਸ ਤੇਨ ਨ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਃ ॥ 17 ॥
ਜਾਨਕੀਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਸ਼੍ਰਮਾਦ੍ਵਾ ਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ ।
ਅਥਵਾ ਕਸ਼੍ਸ਼੍ਰਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੈਵ ਤੇਨਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ॥ 18 ॥
ਚਾਰੁਪਲ੍ਲਵਪੁਸ਼੍ਪਾਢ੍ਯਂ ਯਂ ਸੀਤਾ ਸ੍ਵਯਮਾਸ੍ਥਿਤਾ ।
ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਸ਼੍ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਪਾਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ ਸ੍ਸ ਚ ਤੇਨਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ॥ 19 ॥
ਤਸ੍ਯੋਗ੍ਰਰੂਪਸ੍ਯੋਗ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਦਂਡਮਾਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਸੀਤਾ ਸਂਭਾਸ਼ਿਤਾ ਯੇਨ ਤਦ੍ਵਨਂ ਚ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ 20 ॥
ਮਨਃ ਪਰਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤਾਂ ਤਾਂ ਤਵ ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣੇਸ਼੍ਵਰ ।
ਕਸ੍ਸੀਤਾਮਭਿਭਾਸ਼ੇਤ ਯੋ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵਿਤਃ ॥ 21 ॥
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਨਾਂ ਵਚਸ਼੍ਤ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਹੁਤਾਗ੍ਨਿਰਿਵ ਜਜ੍ਵਾਲ ਕੋਪਸਂਵਰ੍ਤਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ॥ 22 ॥
ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤਨ੍ਨਾਸ੍ਰਬਿਂਦਵਃ ।
ਦੀਪ੍ਤਾਭ੍ਯਾਮਿਵ ਦੀਪਾਭ੍ਯਾਂ ਸਾਰ੍ਚਿਸ਼ ਸ੍ਸ੍ਨੇਹਬਿਂਦਵਃ ॥ 23 ॥
ਆਤ੍ਮਨਸ੍ਸਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਾਨ੍ਸ਼ੂਰਾਨ੍ਕਿਂਕਰਾਨ੍ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ ।
ਵ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼ ਮਹਾਤੇਜਾ ਨਿਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂ ਹਨੂਮਤਃ ॥ 24 ॥
ਤੇਸ਼ਾਮਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਕਿਂਕਰਾਣਾਂ ਤਰਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ।
ਨਿਰ੍ਯਯੁਰ੍ਭਵਨਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੂਟਮੁਦ੍ਗਰਪਾਣਯਃ ॥ 25 ॥
ਮਹੋਦਰਾ ਮਹਾਦਂਸ਼੍ਟ੍ਰਾ ਘੋਰਰੂਪਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ।
ਯੁਦ੍ਧਾਭਿਮਨਸਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਹਨੁਮਦ੍ਗ੍ਰਹਣੋਦ੍ਯਤਾਃ ॥ 26 ॥
ਤੇ ਕਪੀਂਦ੍ਰਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤੋਰਣਸ੍ਥਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਅਭਿਪੇਤੁਰ੍ਮਹਾਵੇਗਾਃ ਪਤਂਗਾ ਇਵ ਪਾਵਕਮ੍ ॥ 27 ॥
ਤੇ ਗਦਾਭਿਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਿਃ ਪਰਿਘੈਃ ਕਾਂਚਨਾਂਗਦੈਃ ।
ਆਜਘ੍ਨੁਰ੍ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਂ ਸ਼ਰੈਸ਼੍ਚਾਦਿਤ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭੈਃ ॥ 28 ॥
ਮੁਦ੍ਗਰੈਃ ਪਟ੍ਟਿਸ਼ੈਸ਼੍ਸ਼ੂਲੈਃ ਪ੍ਰਾਸਤੋਮਰਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ ।
ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਹਨੂਮਂਤਂ ਸਹਸਾ ਤਸ੍ਥੁਰਗ੍ਰਤਃ ॥ 29 ॥
ਹਨੁਮਾਨਪਿ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਪਰ੍ਵਤਸਨ੍ਨਿਭਃ ।
ਕ੍ਸ਼ਿਤਾਵਾਵਿਧ੍ਯ ਲਾਂਗੂਲਂ ਨਨਾਦ ਚ ਮਹਾਸ੍ਵਨਮ੍ ॥ 30 ॥
ਸ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੁਮਹਾਕਾਯੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਧ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਮਾਸ੍ਫੋਟਯਾਮਾਸ ਲਂਕਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪੂਰਯਨ੍ ॥ 31 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਫੋਟਿਤਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਹਤਾ ਸਾਨੁਨਾਦਿਨਾ ।
ਪੇਤੁਰ੍ਵਿਹਂਗਾ ਗਗਨਾਦੁਚ੍ਚੈਸ਼੍ਚੇਦਮਘੋਸ਼ਯਤ੍ ॥ 32 ॥
ਜਯਤ੍ਯਤਿਬਲੋ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਰਾਜਾ ਜਯਤਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਾਘਵੇਣਾਭਿਪਾਲਿਤਃ ॥ 33 ॥
ਦਾਸੋਹਂ ਕੋਸਲੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯਾਕ੍ਲਿਸ਼੍ਟਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਹਨੁਮਾਨ੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਨਿਹਂਤਾ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 34 ॥
ਨ ਰਾਵਣਸਹਸ੍ਰਂ ਮੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਤਿਬਲਂ ਭਵੇਤ੍ ।
ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਹਰਤਃ ਪਾਦਪੈਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 35 ॥
ਅਰ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰੀਂ ਲਂਕਾਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਸਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾਰ੍ਥੋ ਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਿਸ਼ਤਾਂ ਸਰ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ॥ 36 ॥
ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਾਦਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਤੇਭਵਨ੍ਭਯਸ਼ਂਕਿਤਾਃ ।
ਦਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਹਨੂਮਂਤਂ ਸਂਧ੍ਯਾਮੇਘਮਿਵੋਨ੍ਨਤਮ੍ ॥ 37 ॥
ਸ੍ਵਾਮਿਸਂਦੇਸ਼ਨਿਸ਼੍ਸ਼ਂਕਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕਪਿਮ੍ ।
ਚਿਤ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਹਰਣੈਰ੍ਭੀਮੈਰਭਿਪੇਤੁਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ ॥ 38 ॥
ਸ ਤੈਃ ਪਰਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤਸ਼੍ਸ਼ੂਰੈਸ੍ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਸੁਮਹਾਬਲਃ ।
ਆਸਸਾਦਾਯਸਂ ਭੀਮਂ ਪਰਿਘਂ ਤੋਰਣਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ ॥ 39 ॥
ਸ ਤਂ ਪਰਿਘਮਾਦਾਯ ਜਘਾਨ ਰਜਨੀਚਰਾਨ੍ ।
ਸ ਪਨ੍ਨਗਮਿਵਾਦਾਯ ਸ੍ਫੁਰਂਤਂ ਵਿਨਤਾਸੁਤਃ ॥ 40 ॥
ਵਿਚਚਾਰਾਂਬਰੇ ਵੀਰਃ ਪਰਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯ ਚ ਮਾਰੁਤਿਃ ।
ਸ ਹਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ਵੀਰਾਨ੍ਕਿਂਕਰਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 41 ॥
ਯੁਦ੍ਧਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ੀ ਪੁਨਰ੍ਵੀਰਸ੍ਤੋਰਣਂ ਸਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਯਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਕਤਿਚਿਤ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ॥ 42 ॥
ਨਿਹਤਾਨ੍ਕਿਂਕਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਰਾਵਣਾਯਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍ ।
ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਨਿਹਤਂ ਮਹਦ੍ਬਲਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਰਾਜਾ ਪਰਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਲੋਚਨਃ ।
ਸਮਾਦਿਦੇਸ਼ਾਪ੍ਰਤਿਮਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮੇ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਪੁਤ੍ਰਂ ਸਮਰੇ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯਮ੍ ॥ 43 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡੇ ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
