ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਿਵ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਚਾਧਿਗਮ੍ਯ ਤਾਮ੍ ।
ਅਵਪ੍ਲੁਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਾਕਾਰਂ ਤਸ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮਨਃ ॥ 1 ॥
ਸ ਤੁ ਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਸਰ੍ਵਾਂਗਃ ਪ੍ਰਾਕਾਰਸ੍ਥੋ ਮਹਾਕਪਿਃ ।
ਪੁਸ਼੍ਪਿਤਾਗ੍ਰਾਨ੍ਵਸਂਤਾਦੌ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ॥ 2 ॥
ਸਾਲਾਨਸ਼ੋਕਾਨ੍ ਭਵ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਚਂਪਕਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਪੁਸ਼੍ਪਿਤਾਨ੍ ।
ਉਦ੍ਦਾਲਕਾਨ੍ਨਾਗਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚੂਤਾਨ੍ਕਪਿਮੁਖਾਨਪਿ ॥ 3 ॥
ਅਥਾਮ੍ਰਵਣਸਂਛਨ੍ਨਾਂ ਲਤਾਸ਼ਤਸਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਮ੍ ।
ਜ੍ਯਾਮੁਕ੍ਤ ਇਵ ਨਾਰਾਚਃ ਪੁਪ੍ਲੁਵੇ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਵਾਟਿਕਾਮ੍ ॥ 4 ॥
ਸ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਂ ਤਾਂ ਵਿਹਗੈਰਭਿਨਾਦਿਤਾਮ੍ ।
ਰਾਜਤੈਃ ਕਾਂਚਨੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਦਪੈਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਮ੍ ॥ 5 ॥
ਵਿਹਗੈਰ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਸਂਘੈਸ਼੍ਚ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਂ ਚਿਤ੍ਰਕਾਨਨਾਮ੍ ।
ਉਦਿਤਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਕਪਿਃ ॥ 6 ॥
ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂ ਨਾਨਾਵਿਧੈਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ੈਃ ਪੁਸ਼੍ਪੋਪਗਫਲੋਪਗੈਃ ।
ਕੋਕਿਲੈਰ੍ਭ੍ਰੁਰੁਇਂਗਰਾਜੈਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਤੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਨਿਸ਼ੇਵਿਤਾਮ੍ ॥ 7 ॥
ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਮਨੁਜੇ ਕਾਲੇ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਪਕ੍ਸ਼ਿਸਮਾਕੁਲੇ ।
ਮਤ੍ਤਬਰ੍ਹਿਣਸਂਘੁਸ਼੍ਟਾਂ ਨਾਨਾਦ੍ਵਿਜਗਣਾਯੁਤਾਮ੍ ॥ 8 ॥
ਮਾਰ੍ਗਮਾਣੋ ਵਰਾਰੋਹਾਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਮਨਿਂਦਿਤਾਮ੍ ।
ਸੁਖਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾਨ੍ਵਿਹਗਾਨ੍ ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਵਾਨਰਃ ॥ 9 ॥
ਉਤ੍ਪਤਦ੍ਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਗਣੈਃ ਪਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸਾਲਾਸ੍ਸਮਾਹਤਾਃ ।
ਅਨੇਕਵਰ੍ਣਾ ਵਿਵਿਧਾ ਮੁਮੁਚੁਃ ਪੁਸ਼੍ਪਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਯਃ ॥ 10 ॥
ਪੁਸ਼੍ਪਾਵਕੀਰ੍ਣਸ਼੍ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਅਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾਮਧ੍ਯੇ ਯਥਾ ਪੁਸ਼੍ਪਮਯੋ ਗਿਰਿਃ ॥ 11 ॥
ਦਿਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਧਾਵਂਤਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਸ਼ਂਡਗਤਂ ਕਪਿਮ੍ ।
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਵਸਂਤ ਇਤਿ ਮੇਨਿਰੇ ॥ 12 ॥
ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ੇਭ੍ਯਃ ਪਤਿਤੈਃ ਪੁਸ਼੍ਪੈਰਵਕੀਰ੍ਣਾ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਗ੍ਵਿਦੈਃ ।
ਰਰਾਜ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ੇਭ੍ਯਃ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਮਦੇਵ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤਾ ॥ 13 ॥
ਤਰਸ੍ਵਿਨਾ ਤੇ ਤਰਵਸ੍ਤਰਸਾਭਿਪ੍ਰਕਂਪਿਤਾਃ ।
ਕੁਸੁਮਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸਸ੍ਰੁਰੁਇਜੁਃ ਕਪਿਨਾ ਤਦਾ ॥ 14 ॥
ਨਿਰ੍ਧੂਤਪਤ੍ਰਸ਼ਿਖਰਾਃ ਸ਼ੀਰ੍ਣਪੁਸ਼੍ਪਫਲਾ ਦ੍ਰੁਮਾਃ ।
ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਾਭਰਣਾ ਧੂਰ੍ਤਾ ਇਵ ਪਰਾਜਿਤਾਃ ॥ 15 ॥
ਹਨੂਮਤਾ ਵੇਗਵਤਾ ਕਂਪਿਤਾਸ੍ਤੇ ਨਗੋਤ੍ਤਮਾਃ ।
ਪੁਸ਼੍ਪਪਰ੍ਣਫਲਾਨ੍ਯਾਸ਼ੁ ਮੁਮੁਚੁਃ ਪੁਸ਼੍ਪਸ਼ਾਲਿਨਃ ॥ 16 ॥
ਵਿਹਂਗਸਂਘੈਰ੍ਹੀਨਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਕਂਧਮਾਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਯਾ ਦ੍ਰੁਮਾਃ ।
ਬਭੂਵੁਰਗਮਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਾਰੁਤੇਵ ਨਿਰ੍ਧੁਤਾਃ ॥ 17 ॥
ਨਿਰ੍ਧੂਤਕੇਸ਼ੀ ਯੁਵਤਿਰ੍ਯਥਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਦਿਤਵਰ੍ਣਕਾ ।
ਨਿਸ਼੍ਪੀਤਸ਼ੁਭਦਂਤੋਸ਼੍ਠੀ ਨਖੈਰ੍ਦਂਤੈਸ਼੍ਚ ਵਿਕ੍ਸ਼ਤਾ ॥ 18 ॥
ਤਥਾ ਲਾਂਗੂਲਹਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਚਰਣਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਮਰ੍ਦਿਤਾ ।
ਬਭੂਵਾਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾ ਪ੍ਰਭਗ੍ਨਵਰਪਾਦਪਾ ॥ 19 ॥
ਮਹਾਲਤਾਨਾਂ ਦਾਮਾਨਿ ਵ੍ਯਥਮਤ੍ਤਰਸਾ ਕਪਿਃ ।
ਯਥਾ ਪ੍ਰਾਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿ ਵਿਂਧ੍ਯਸ੍ਯ ਮੇਘਜਾਲਾਨਿ ਮਾਰੁਤਃ ॥ 20 ॥
ਸ ਤਤ੍ਰ ਮਣਿਭੂਮੀਸ਼੍ਚ ਰਾਜਤੀਸ਼੍ਚ ਮਨੋਰਮਾਃ ।
ਤਥਾ ਕਾਂਚਨਭੂਮੀਸ਼੍ਚ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਚਰਨ੍ਕਪਿਃ ॥ 21 ॥
ਵਾਪੀਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਾਃ ਪੂਰ੍ਣਾਃ ਪਰਮਵਾਰਿਣਾ ।
ਮਹਾਰ੍ਹੈਰ੍ਮਣਿਸੋਪਾਨੈਰੁਪਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ ॥ 22 ॥
ਮੁਕ੍ਤਾਪ੍ਰਵਾਲਸਿਕਤਾਃ ਸ੍ਫਾਟਿਕਾਂਤਰਕੁਟ੍ਟਿਮਾਃ ।
ਕਾਂਚਨੈਸ੍ਤਰੁਭਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਸ੍ਤੀਰਜੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਾਃ ॥ 23 ॥
ਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਵਨਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਾਕੋਪਕੂਜਿਤਾਃ ।
ਨਤ੍ਯੂਹਰੁਤਸਂਘੁਸ਼੍ਟਾ ਹਂਸਸਾਰਸਨਾਦਿਤਾਃ ॥ 24 ॥
ਦੀਰ੍ਘਾਭਿਰ੍ਦ੍ਰੁਮਯੁਕ੍ਤਾਭਿਃ ਸਰਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਂਤਤਃ ।
ਅਮ੍ਰੁਰੁਇਤੋਪਮਤੋਯਾਭਿਸ਼੍ਸ਼ਿਵਾਭਿਰੁਪਸਂਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ॥ 25 ॥
ਲਤਾਸ਼ਤੈਰਵਤਤਾਸ੍ਸਂਤਾਨਕੁਸੁਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ।
ਨਾਨਾਗੁਲ੍ਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਘਨਾਃ ਕਰਵੀਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਤਰਾਃ ॥ 26 ॥
ਵਾਪੀਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਾਃ ਪੂਰ੍ਣਾਃ ਪਰਮਵਾਰਿਣਾ ।
ਮਹਾਰ੍ਹੈਰ੍ਮਣਿਸੋਪਾਨੈਰੁਪਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ ॥ 27 ॥
ਮੁਕ੍ਤਾਪ੍ਰਵਾਲਸਿਕਤਾਃ ਸ੍ਫਾਟਿਕਾਂਤਰਕੁਟ੍ਟਿਮਾਃ ।
ਕਾਂਚਨੈਸ੍ਤਰੁਭਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਸ੍ਤੀਰਜੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤੈਃ ॥ 28 ॥
ਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਵਨਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਾਕੋਪਕੂਜਿਤਾਃ ।
ਨਤ੍ਯੂਹਰੁਤਸਂਘੁਸ਼੍ਟਾ ਹਂਸਸਾਰਸਨਾਦਿਤਾਃ ॥ 29 ॥
ਦੀਰ੍ਘਾਭਿਰ੍ਦ੍ਰੁਮਯੁਕ੍ਤਾਭਿਃ ਸਰਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਂਤਤਃ ।
ਅਮ੍ਰੁਰੁਇਤੋਪਮਤੋਯਾਭਿਸ਼੍ਸ਼ਿਵਾਭਿਰੁਪਸਂਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ॥ 30 ॥
ਲਤਾਸ਼ਤੈਰਵਤਤਾਸ੍ਸਂਤਾਨਕੁਸੁਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ।
ਨਾਨਾਗੁਲ੍ਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਘਨਾਃ ਕਰਵੀਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਤਰਾਃ ॥ 31 ॥
ਤਤੋਂਬੁਧਰਸਂਕਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਸ਼ਿਖਰਂ ਗਿਰਿਮ੍ ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਕੂਟਂ ਕੂਟੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਮ੍ ॥ 32 ॥
ਸ਼ਿਲਾਗ੍ਰੁਰੁਇਹੈਰਵਤਤਂ ਨਾਨਾਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਰਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਰਮ੍ਯਂ ਜਗਤਿ ਪਰ੍ਵਤਮ੍ ॥ 33 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚ ਨਗਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਦੀਂ ਨਿਪਤਿਤਾਂ ਕਪਿਃ ।
ਅਂਕਾਦਿਵ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਪਤਿਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ॥ 34 ॥
ਜਲੇ ਨਿਪਤਿਤਾਗ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪਾਦਪੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍ ।
ਵਾਰ੍ਯਮਾਣਾਮਿਵ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਂ ਪ੍ਰਮਦਾਂ ਪ੍ਰਿਯਬਂਧੁਭਿਃ ॥ 35 ॥
ਪੁਨਰਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਤੋਯਾਂ ਚ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ ਮਹਾਕਪਿਃ ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਮਿਵ ਕਾਂਤਸ੍ਯ ਕਾਂਤਾਂ ਪੁਨਰੁਪਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ ॥ 36 ॥
ਤਸ੍ਯਾ ਦੂਰਾਤ੍ਸਪਦ੍ਮਿਨ੍ਯੋ ਨਾਨਾਦ੍ਵਿਜਗਣਾਯੁਤਾਃ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਰਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 37 ॥
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਰਿਮਾਂ ਦੀਰ੍ਘਿਕਾਂ ਚਾਪਿ ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਸ਼ੀਤੇਨ ਵਾਰਿਣਾ ।
ਮਣਿਪ੍ਰਵਰਸੋਪਾਨਾਂ ਮੁਕ੍ਤਾਸਿਕਤਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍ ॥ 38 ॥
ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਸਂਘੈਸ਼੍ਚ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਂ ਚਿਤ੍ਰਕਾਨਨਾਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦੈਸ੍ਸੁਮਹਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਮਿਤੈਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 39 ॥
ਕਾਨਨੈਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਰਿਮੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਮਲਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਮ੍ ।
ਯੇ ਕੇਚਿਤ੍ਪਾਦਪਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਸ਼੍ਪੋਪਗਫਲੋਪਗਾਃ ॥ 40 ॥
ਸਚ੍ਛਤ੍ਰਾਸ੍ਸਵਿਤਰ੍ਦੀਕਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸੌਵਰ੍ਣਵੈਦਿਕਾਃ ।
ਲਤਾਪ੍ਰਤਾਨੈਰ੍ਬਹੁਭਿਃਪਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਬਹੁਭਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਮ੍ ॥ 41 ॥
ਕਾਂਚਨੀਂ ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਪਾਮੇਕਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਰਿਯੂਥਪਃ ।
ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂ ਹੇਮਮਯੀਭਿਸ੍ਤੁ ਵੇਦਿਕਾਭਿਸ੍ਸਮਂਤਤਃ ॥ 42 ॥
ਸੋਪਸ਼੍ਯਦ੍ਭੂਮਿਭਾਗਾਂਸ਼੍ਚ ਗਰ੍ਤਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਨਿ ਚ ।
ਸੁਵਰ੍ਣਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾਨਪਰਾਨ੍ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ਿਖਿਸਨ੍ਨਿਭਾਨ੍ ॥ 43 ॥
ਤੇਸ਼ਾਂ ਦ੍ਰੁਮਾਣਾਂ ਪ੍ਰਭਯਾ ਮੇਰੋਰਿਵ ਦਿਵਾਕਰਃ ।
ਅਮਨ੍ਯਤ ਤਦਾ ਵੀਰਃ ਕਾਂਚਨੋਸ੍ਮੀਤਿ ਵਾਨਰਃ ॥ 44 ॥
ਤਾਂ ਕਾਂਚਨੈਸ੍ਤਰੁਗਣੈਰ੍ਮਾਰੁਤੇਨ ਚ ਵੀਜਿਤਾਮ੍ ।
ਕਿਂਕਿਣੀਸ਼ਤਨਿਰ੍ਘੋਸ਼ਾਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਮਤ੍ ॥ 45 ॥
ਸ ਪੁਸ਼੍ਪਿਤਾਗ੍ਰਾਂ ਰੁਚਿਰਾਂ ਤਰੁਣਾਂਕੁਰਪਲ੍ਲਵਾਮ੍ ।
ਤਾਮਾਰੁਹ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੁਸ਼੍ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਪਾਂ ਪਰ੍ਣਸਂਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਮ੍ ॥ 46 ॥
ਇਤੋ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵੈਦੇਹੀਂ ਰਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਾਮ੍ ।
ਇਤਸ਼੍ਚੇਤਸ਼੍ਚ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਸਂਪਤਂਤੀਂ ਯਦ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਯਾ ॥ 47 ॥
ਅਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾ ਚੇਯਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਢਂ ਰਮ੍ਯਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਚਂਪਕੈਸ਼੍ਚਂਦਨੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਕੁਲੈਸ਼੍ਚ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤਾ ॥ 48 ॥
ਇਯਂ ਚ ਨਲਿਨੀ ਰਮ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜਸਂਘਨਿਸ਼ੇਵਿਤਾ ।
ਇਮਾਂ ਸਾ ਰਾਮਮਹਿਸ਼ੀ ਨੂਨਮੇਸ਼੍ਯਤਿ ਜਾਨਕੀ ॥ 49 ॥
ਸਾ ਰਾਮਾ ਰਾਮਮਹਿਸ਼ੀ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸਤੀ ।
ਵਨਸਂਚਾਰਕੁਸ਼ਲਾ ਨੂਨਮੇਸ਼੍ਯਤਿ ਜਾਨਕੀ ॥ 50 ॥
ਅਥਵਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਸ਼ਾਬਾਕ੍ਸ਼ੀ ਵਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾ ।
ਵਨਮੇਸ਼੍ਯਤਿ ਸਾਰ੍ਯੇਹ ਰਾਮਚਿਂਤਾਨੁਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ॥ 51 ॥
ਰਾਮਸ਼ੋਕਾਭਿਸਂਤਪ੍ਤਾ ਸਾ ਦੇਵੀ ਵਾਮਲੋਚਨਾ ।
ਵਨਵਾਸੇ ਰਤਾ ਨਿਤ੍ਯਮੇਸ਼੍ਯਤੇ ਵਨਚਾਰਿਣੀ ॥ 52 ॥
ਵਨੇਚਰਾਣਾਂ ਸਤਤਂ ਨੂਨਂ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਹਯਤੇ ਪੁਰਾ ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਯਿਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਜਨਕਸ੍ਯਸੁਤਾ ਸਤੀ ॥ 53 ॥
ਸਂਧ੍ਯਾਕਾਲਮਨਾਃ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਧ੍ਰੁਵਮੇਸ਼੍ਯਤਿ ਜਾਨਕੀ ।
ਨਦੀਂ ਚੇਮਾਂ ਸ਼ੁਭਜਲਾਂ ਸਂਧ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ ॥ 54 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨੁਰੂਪੇਯਮਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾ ਸ਼ੁਭਾ ।
ਸ਼ੁਭਾ ਯਾ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਮ੍ਮਤਾ ॥ 55 ॥
ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਤਾਰਾਧਿਪਨਿਭਾਨਨਾ ।
ਆਗਮਿਸ਼੍ਯਤਿ ਸਾਵਸ਼੍ਯਮਿਮਾਂ ਸ਼ਿਵਜਲਾਂ ਨਦੀਮ੍ ॥ 56 ॥
ਏਵਂ ਤੁ ਮਤ੍ਵਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਮਨੁਜੇਂਦ੍ਰਪਤ੍ਨੀਮ੍ ।
ਅਵੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਸ਼੍ਚ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਪੁਸ਼੍ਪਿਤੇ ਪਰ੍ਣਘਨੇ ਨਿਲੀਨਃ ॥ 57 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਂਦਰਕਾਂਡੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
