View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in Gurmukhi script, commonly used for Punjabi language.

2.31 ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡ - ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।

ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਂਵਾਦਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪੂਰ੍ਵਮਾਗਤਃ ।
ਬਾਸ਼੍ਪਪਰ੍ਯਾਕੁਲਮੁਖਃ ਸ਼ੋਕਂ ਸੋਢੁਮਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍ ॥ 1 ॥

ਸ ਭ੍ਰਾਤੁਸ਼੍ਚਰਣੌ ਗਾਢਂ ਨਿਪੀਡ੍ਯ ਰਘੁਨਂਦਨਃ ।
ਸੀਤਾਮੁਵਾਚਾਤਿਯਸ਼ਾਂ ਰਾਘਵਂ ਚ ਮਹਾਵ੍ਰਤਮ੍ ॥ 2 ॥

ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਂਵਾਦਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪੂਰ੍ਵਮਾਗਤਃ ।
ਬਾਸ਼੍ਪਪਰ੍ਯਾਕੁਲਮੁਖਃ ਸ਼ੋਕਂ ਸੋਢੁਮਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍ ॥ 3 ॥

ਸ ਭ੍ਰਾਤੁਸ਼੍ਚਰਣੌ ਗਾਢਂ ਨਿਪੀਡ੍ਯ ਰਘੁਨਂਦਨਃ ।
ਸੀਤਾਮੁਵਾਚਾਤਿਯਸ਼ਾਂ ਰਾਘਵਂ ਚ ਮਹਾਵ੍ਰਤਮ੍ ॥ 4 ॥

ਯਦਿ ਗਂਤੁਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਨਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਗਜਾਯੁਤਮ੍ ।
ਅਹਂ ਤ੍ਵਾਨੁਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਨਮਗ੍ਰੇ ਧਨੁਰ੍ਧਰਃ ॥ 5 ॥

ਮਯਾ ਸਮੇਤੋ਽ਰਣ੍ਯਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਿਚਰਿਸ਼੍ਯਸਿ ।
ਪਕ੍ਸ਼ਿਭਿਰ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਯੂਥੈਸ਼੍ਚ ਸਂਘੁਸ਼੍ਟਾਨਿ ਸਮਂਤਤਃ ॥ 6 ॥

ਨ ਦੇਵਲੋਕਾਕ੍ਰਮਣਂ ਨਾਮਰਤ੍ਵਮਹਂ ਵ੍ਰੁਰੁਇਣੇ ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਵਾਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਕਾਮਯੇ ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ ॥ 7 ॥

ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਸ੍ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਵਨਵਾਸਾਯ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ ।
ਰਾਮੇਣ ਬਹੁਭਿਸ੍ਸਾਂਤ੍ਵੈਰ੍ਨਿਸ਼ਿਧ੍ਦਃ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 8 ॥

ਅਨੁਜ੍ਞਾਤਸ਼੍ਚ ਭਵਤਾ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਯਦਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍ ।
ਕਿਮਿਦਾਨੀਂ ਪੁਨਰਿਦਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਮਨ੍ਨਿਵਾਰਣਮ੍ ॥ 9 ॥

ਯਦਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ੇਧੋ ਮੇ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਗਂਤੁਮਿਚ੍ਛਤਃ ।
ਏਤਦਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵਿਜ੍ਞਾਤੁਂ ਸਂਸ਼ਯੋ ਹਿ ਮਮਾਨਘ ॥ 10 ॥

ਤਤੋ਽ਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਗ੍ਰਤਃ ।
ਸ੍ਥਿਤਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਗਾਮਿਨਂ ਵੀਰਂ ਯਾਚਮਾਨਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲਿਮ੍ ॥ 11 ॥

ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਧਰ੍ਮਰਤੋ ਵੀਰਸ੍ਸਤਤਂ ਸਤ੍ਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਪ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਾਣਸਮੋ ਵਸ਼੍ਯੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਚਾਪਿ ਸਖਾ ਚ ਮੇ ॥ 12 ॥

ਮਯਾ਽ਦ੍ਯ ਸਹ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਤ੍ਵਯਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਤਦ੍ਵਨਮ੍ ।
ਕੋ ਭਰਿਸ਼੍ਯਤਿ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂ ਵਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ॥ 13 ॥

ਅਭਿਵਰ੍ਸ਼ਤਿ ਕਾਮੈਰ੍ਯਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀਮਿਵ ।
ਸ ਕਾਮਪਾਸ਼ਪਰ੍ਯਸ੍ਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਮਹੀਪਤਿਃ ॥ 14 ॥

ਸਾ ਹਿ ਰਾਜ੍ਯਮਿਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨ੍ਰੁਰੁਇਪਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਪਤੇ ਸ੍ਸੁਤਾ ।
ਦੁਃਖਿਤਾਨਾਂ ਸਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਨ ਕਰਿਸ਼੍ਯਤਿ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ ॥ 15 ॥

ਨ ਸ੍ਮਰਿਸ਼੍ਯਤਿ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂ ਚ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਮ੍ ।
ਭਰਤੋ ਰਾਜ੍ਯਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਂ ਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 16 ॥

ਤਾਮਾਰ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵੇਹ ਰਾਜਾਨੁਗ੍ਰਹਣੇਨ ਵਾ ।
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਭਰ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾਮੁਕ੍ਤਮਰ੍ਥਮਿਮਂ ਚਰ ॥ 17 ॥

ਏਵਂ ਮਮ ਚ ਤੇ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵਿਸ਼੍ਯਤਿ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ।
ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਗੁਰੁਪੂਜਾਯਾਂ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਤੁਲੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ 18 ॥

ਏਵਂ ਕੁਰੁਸ਼੍ਵ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਮਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਰਘੁਨਂਦਨ ।
ਅਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰਹੀਣਾਯਾ ਮਾਤੁਰ੍ਨੋ ਨ ਭਵੇਤ੍ਸੁਖਮ੍ ॥ 19 ॥

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸ਼੍ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਗਿਰਾ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਦਾ ਰਾਮਂ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞੋ ਵਾਕ੍ਯਕੋਵਿਦਮ੍ ॥ 20 ॥

ਤਵੈਵ ਤੇਜਸਾ ਵੀਰ ਭਰਤਃ ਪੂਜਯਿਸ਼੍ਯਤਿ ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂ ਚ ਪ੍ਰਯਤੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 21 ॥

ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾ ਬਿਭ੍ਰੁਰੁਇਯਾਦਾਰ੍ਯਾ ਸਹਸ੍ਰਮਪਿ ਮਦ੍ਵਿਧਾਨ੍ ।
ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਸਹਸ੍ਰਂ ਗ੍ਰਾਮਾਣਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਮੁਪਜੀਵਨਮ੍ ॥ 22 ॥

ਤਦਾਤ੍ਮਭਰਣੇ ਚੈਵ ਮਮ ਮਾਤੁਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ।
ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਮਦ੍ਵਿਧਾਨਾਂ ਚ ਭਰਣਾਯ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 23 ॥

ਕੁਰੁਸ਼੍ਵ ਮਾਮਨੁਚਰਂ ਵੈਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਨੇਹ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਰ੍ਥੋ਽ਹਂ ਭਵਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਚਾਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਤੇ ॥ 24 ॥

ਧਨੁਰਾਦਾਯ ਸਸ਼ਰਂ ਖਨਿਤ੍ਰਪਿਟਕਾਧਰਃ ।
ਅਗ੍ਰਤਸ੍ਤੇ ਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਂਥਾਨਮਨੁਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ॥ 25 ॥

ਆਹਰਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੂਲਾਨਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ ।
ਵਨ੍ਯਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਸ੍ਵਾਹਾਰਾਣਿ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ॥ 26 ॥

ਭਵਾਂਸ੍ਤੁ ਸਹ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਗਿਰਿਸਾਨੁਸ਼ੁ ਰਂਸ੍ਯਤੇ ।
ਅਹਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜਾਗ੍ਰਤ ਸ੍ਸ੍ਵਪਤਸ਼੍ਚ ਤੇ ॥ 27 ॥

ਰਾਮਸ੍ਤ੍ਵਨੇਨ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸੁਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਮ੍ ।
ਵ੍ਰਜਾਪ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਸ੍ਵ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਜਨਮ੍ ॥ 28 ॥

ਯੇ ਚ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਦੌ ਦਿਵ੍ਯੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵਰੁਣ ਸ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ।
ਜਨਕਸ੍ਯ ਮਹਾਯਜ੍ਞੇ ਧਨੁਸ਼ੀ ਰੌਦ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ॥ 29 ॥

ਅਭੇਦ੍ਯਕਵਚੇ ਦਿਵ੍ਯੇ ਤੂਣੀ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਸਾਯਕੌ ।
ਆਦਿਤ੍ਯਵਿਮਲੌ ਚੋਭੌ ਖਡ੍ਗੌ ਹੇਮਪਰਿਸ਼੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੌ ॥ 30 ॥

ਸਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਨਿਹਿਤਂ ਸਰ੍ਵਮੇਤਦਾਚਾਰ੍ਯਸਦ੍ਮਨਿ ।
ਸਰ੍ਵਮਾਯੁਧਮਾਦਾਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਵ੍ਰਜ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 31 ॥

ਸ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਜਨਮਾਮਂਤ੍ਰ੍ਯਵਨਵਾਸਾਯ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਗੁਰੁਮਾਗਮ੍ਯ ਜਗ੍ਰਾਹਾਯੁਧਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 32 ॥

ਤਦ੍ਧਿਵ੍ਯਂ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਮਾਲ੍ਯਭੂਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਰਾਮਾਯ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਸ੍ਸਰ੍ਵਮਾਯੁਧਮ੍ ॥ 33 ॥

ਤਮੁਵਾਚਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਾਗਤਮ੍ ।
ਕਾਲੇ ਤ੍ਵਮਾਗਤ ਸੌਮ੍ਯ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਮਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 34 ॥

ਅਹਂ ਪ੍ਰਦਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਯਦਿਦਂ ਮਾਮਕਂ ਧਨਮ੍ ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ਪਰਂਤਪ ॥ 35 ॥

ਵਸਂਤੀਹ ਦ੍ਰੁਰੁਇਢਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗੁਰੁਸ਼ੁ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ।
ਤੇਸ਼ਾਮਪਿ ਚ ਮੇ ਭੂਯਸ੍ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਂਚੋਪਜੀਵਿਨਾਮ੍ ॥ 36 ॥

ਵਸ਼ਿਸ਼੍ਠਪੁਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸੁਯਜ੍ਞਮਾਰ੍ਯਂ ਤ੍ਵਮਾਨਯਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਵਰਂ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮ੍ ।
ਅਭਿਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਵਨਂ ਸਮਸ੍ਤਾ ਨਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸ਼ਿਸ਼੍ਟਾਨਪਰਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨ੍ ॥ 37 ॥

ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥




Browse Related Categories: